I SA/Sz 388/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-10-23
Skład orzekający: Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona może żądać zmiany pełnomocnika z urzędu przyznanego w ramach prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym z powodu niezadowolenia z jego działań?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane stronie obejmuje ustanowienie pełnomocnika z urzędu, którego zmiana nie jest możliwa na podstawie niezadowolenia strony z jego działań lub wyniku sprawy. Sąd administracyjny nie kontroluje współpracy strony z pełnomocnikiem i nie ma podstaw do zmiany postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. W przypadku wniosku o zmianę pełnomocnika, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane, postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym decyzji ZUS z 29 lutego 2012 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący złożył następnie wniosek o zmianę adwokata i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na odmowę sporządzenia skargi kasacyjnej przez dotychczasowego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zmianę adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), , , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zmianę adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia
26 marca 2013 r. wydanym w sprawie I SA/Sz 388/12 zmienił postanowienie tego Sądu z dnia 17 października 2012 r. i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w piśmie z dnia 12 czerwca 2013 r. poinformował, że adwokat K. H. została wyznaczona na pełnomocnika z urzędu.
W wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. Sąd oddalił skargę K. K.
na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek (punkt I), natomiast w punkcie II wyroku Sąd przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. H. kwotę [...] złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług - tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyznaczony pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 5 września 2013 r. sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej
od ww. wyroku. W związku z odmową wyznaczonego pełnomocnika sporządzenia skargi kasacyjnej Skarżący w piśmie z dnia 10 września 2013 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez przyznanie adwokata lub rady prawnego.
W piśmie z dnia 26 września 2013 r. poinformowano skarżącego,
że pełnomocnik ustanowiony w ramach instytucji prawa pomocy może odmówić sporządzenia skargi kasacyjnej, jeżeli nie widzi podstaw do jej wniesienia. W takim wypadku powinien sporządzić opinię, która stanowi skonsumowanie przyznanego stronie prawa pomocy. Z wątpliwościami co do zasadności odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej, w tym także o ewentualne wyznaczenie innej osoby pełnomocnikiem, strona może wystąpić wyłącznie do właściwego organu samorządu adwokackiego. Wyznaczenie pełnomocnika nie należy do sądu. Jednocześnie wezwano skarżącego do udzielenia odpowiedzi czy w związku z powyższymi wyjaśnieniami, nadal podtrzymuje swój wniosek, jeśli tak – zobowiązano go do wypełnienia formularza PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 8 października 2013 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, wnosząc o zmianę adwokata oraz o ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przepis art. 243 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do brzmienia art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd po rozpoznaniu wniosku skarżącego
o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła
w niniejszej sprawie dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata K. H. Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało w toku postępowania cofnięte, zatem skarżący nadal reprezentowany jest przez wyznaczonego w sprawie adwokata.
Zważyć należy, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, tj. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez sąd (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2012 r., IV SA/Wr 4/12). Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącą nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, skarżący może zwrócić się o zmianę pełnomocnika z urzędu bezpośrednio do okręgowej rady adwokackiej.
Skoro skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, ponowny wniosek jest bezprzedmiotowy. Zatem postępowanie wywołane kolejnym wnioskiem należało umorzyć. Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2).
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2, orzekł jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło