I SA/Sz 39/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "Z" na czynność Wojewody [...] w przedmiocie nałożenia korekty finansowej postanawia: odrzucić skargę. W dniu 30 sierpnia 2006 r. pomiędzy "Z" a Wojewodą [...], pełniącym funkcję Instytucji Pośredniczącej, została zawarta umowa nr [...] o dofinansowanie Projektu "[...]"[...] w ramach Programu [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli działalności "Z" w latach 2005-2009 przez Najwyższą Izbę Kontroli stwierdzono naruszenie przepisów dotyczących zamówień publicznych, m.in. w trakcie realizacji projektu nr [...] pod nazwą "[...]". Wystąpienia pokontrolne zostały skierowane: w dniu 2 marca 2010 r. do "Z", w dniu 22 kwietnia 2010 r. do Wojewody [...], w dniu 22 czerwca 2010 r. do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego jako Instytucja Krajowa w dniu 6 lipca 2010 r. zajęła stanowisko potwierdzające naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych przez beneficjenta w dwóch projektach i zakwalifikowała oba przypadki do naliczenia korekt finansowych. Instytucja Pośrednicząca, jako uprawniona do naliczenia korekt finansowych, w dniu 30 lipca 2010 r. poinformowała Instytucję Krajową o odstąpieniu od naliczania korekty finansowej w przedmiotowym projekcie wraz z uzasadnieniem. W dniu 16 września 2010 r. Instytucja Krajowa w odpowiedzi na powyższe, nie zaakceptowała stanowiska Wojewody [...] o odstąpieniu od naliczenia korekty (pismo znak [...]) i nakazała wdrożenie rekomendacji Najwyższej Izby Kontroli. Wojewoda [...] w dniu 23 września 2010 r. uznając interpretację Instytucji Krajowej, która jako przyczynę udzielenia zamówienia w trybie niekonkurencyjnym, wskazała opieszałość beneficjenta oraz dążąc do wdrożenia rekomendacji NIK, wezwał "Z" do zapłaty kwoty [...] w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W dniu 12 października 2010 r. "Z" skierował do Instytucji Krajowej odwołanie, wnosząc o uchylenie nałożonej przez Wojewodę [...] korekty finansowej. Instytucja Krajowa pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. nr [...] nie znalazła podstaw do odstąpienia od wymierzenia korekty finansowej. Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. "Z" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność Wojewody [...] nałożenia korekty finansowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1270, poz. 153, ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Będąc powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny obowiązany jest badać na wstępie, czy wniesienie określonej skargi jest dopuszczalne, bowiem tylko taka skarga może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, w przeciwnym zaś razie podlega ona odrzuceniu stosownie do przepisu art. 58 § 1 p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie tzw. toku instancji. W myśl art. 52 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co jednakże nie dotyczy skargi wnoszonej przez prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). W obu ostatnio wskazanych przypadkach skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, a jeżeli organ odpowiedzi tej nie udzielił - w terminie 60 dni od dnia tego wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Z wymienionych unormowań prawnych wynika więc jednoznacznie, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest m.in. wyczerpanie środków odwoławczych, przewidzianych przepisami prawa, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym, a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 oraz pisemne interpretacje prawa podatkowego można wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest czynność nałożenia przez Wojewodę [...] korekty finansowej wezwaniem do zapłaty z dnia 23 września 2010 r. Powyższe wezwanie wydane zostało na podstawie przepisów art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240) oraz umów o dofinansowanie projektu z dnia 13 października 2010 r. i z 30 sierpnia 2006 r. Zgodnie z powołanym przepisem art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie z ust. 8 powołanego przepisu w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (ust. 9). Decyzji nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem (ust. 10). Stosownie do treści art. 207 ust. 11 instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca może, na podstawie porozumienia lub umowy, o których mowa w art. 27 i art. 32 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, upoważnić instytucję wdrażającą, będącą jednostką sektora finansów publicznych, do wydawania decyzji, o której mowa w ust. 9. Od decyzji, o której mowa w ust. 9, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o której mowa w ust. 11, beneficjent może złożyć odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej; w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą beneficjent może zwrócić się do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 207 ust. 12). Przepisów ust. 1-9 nie stosuje się do państwowych jednostek budżetowych (ust. 13). W związku z powyższym wskazać należy, iż wezwanie do zapłaty wystosowane przez organ poprzedza wydanie decyzji, od której przysługuje odwołanie a następnie skarga do sądu administracyjnego. Skoro organ wezwał beneficjenta do zwrotu otrzymanych środków pismem z dnia 23 września 2010 r. na podstawie przepisu art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych to stosownie do trybu określonego w ww. przepisie po bezskutecznym upływie 14-dniowego terminu do ich zwrotu powinien, stosownie do art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych, wydać w stosunku do beneficjenta decyzję, określająca kwotę przypadająca do zwrotu, od której to decyzji strona ma prawo wniesienia odwołania, a w dalszej kolejności skargi do sądu administracyjnego. Uznając zatem, iż w przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany tryb postępowania określony w powołanym przepisie art. 207 ustawy o finansach publicznych skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.