I SA/Sz 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania postanowienia w sprawie wyliczenia nadpłaconego podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 16 listopada 2010 r. o nr[...] , wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej nazywanej O. p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, po rozpatrzeniu [...] na postanowienie [...] z 14 lipca 2010 r. o nr [...] w spawie odmowy sprostowania wyliczenia nadpłaconego przez podatnika podatku od nieruchomości za 2007 r., zawartego w postanowieniu nr [...] z 16 lutego 20101 r., orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, SKO przytoczyło stan faktyczny sprawy wskazując, że [...] wydał w dniu 16 lutego 2010 r. postanowienie, w którym zarachował część nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 rok na bieżący podatek od nieruchomości i podatek rolny należny od [...] w 2010 roku. Strona wniosła o sprostowanie wymienionego postanowienia w części, dotyczącej nadpłaty wskazanej w postanowieniu. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił sprostowania postanowienia, nie zgodził się bowiem z obliczeniami podatnika. [...] wniosła zażalenie, w którym zażądała sprostowania postanowienia z 16 lutego 2010 r. zgodnie z jej wnioskiem poprzez ustalenie nadpłaty na kwotę [...] zł. lub przekazanie sprawy [...] do ponownego rozpatrzenia. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, Kolegium wskazało następnie, że Postanowienie [...] z 14 lipca 2010 r. jest prawidłowe w części obejmującej rozstrzygnięcie, chociaż uzasadnienie nie porusza kwestii prawnej mającej w sprawie decydujące znaczenie. Organ podatkowy zbędnie wdał się bowiem, zdaniem Kolegium, w rozważanie kwestii podniesionych we wniosku przez podatnika, które nie mają związku z przesłankami ustawowymi zawartymi w przepisach normujących problematykę prostowania decyzji i postanowień. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że sprostowania decyzji i postanowień (art. 219 O. p.) można dokonywać na podstawie art. 213 § 1 lub art. 215 O. p. W pierwszym przypadku sprostowanie może dotyczyć zawartego w postanowieniu (lub decyzji) pouczenia w kwestii odwołania, powództwa lub skargi od tego aktu, w drugim - poprawienia błędów rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. W rozpatrywanym przypadku podatnik domagał się tymczasem, aby w drodze sprostowania organ zmienił wysokość kwoty nadpłaty w podatku od nieruchomości wymienionej w postanowieniu wydanym w trybie art. 76a § 1 O. p., czyli postanowieniu, w którym organ podatkowy zarachowuje na bieżący podatek część nadpłaty. Następnie Kolegium wyjaśniło, że w zaskarżonym postanowieniu elementem rozstrzygnięcia była nie kwota nadpłaty, z której dokonuje się odpisu na bieżący podatek, lecz kwota bieżącego odpisywanego podatku i sama czynność zarachowania. Rozstrzygnięciem nie jest więc wymieniona w postanowieniu kwota zwrotu części nadpłaty, tego bowiem dokonuje się w drodze czynności administracyjno-technicznej, natomiast wzmianka w postanowieniu zarówno o kwocie nadpłaty, jak i kwocie zwrotu części nadpłaty nosi charakter informacyjny. Tymczasem, podatnik we wniosku o sprostowanie nie kwestionował wyliczenia bieżącego podatku (za 2010 rok), który wpisany został na jego konto jako "zapłacony" lecz wysokość kwoty nadpłaty, z której organ podatkowy dokonał zarachowania, przy czym nie podnosił zarzutu błędu rachunkowego popełnionego przez organ podatkowy, lecz wskazuje na inny, sporny z organem podatkowym, sposób wyliczenia nadpłaty. Reasumując, Kolegium wskazało zatem, że wniosek Spółki nie wyczerpywał żadnej z przesłanek z art. 213 ani z art. 215 Ordynacji podatkowej, a zatem żądaniu wniosku należało odmówić. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S w której podniosła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, tj. art. 213 i 215 O. p. (poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów) oraz art. 169 § 1 O. p. (poprzez jego niezastosowanie). Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia[...] . W uzasadnieniu skargi podkreślono, że pismo Spółki z 24 lutego 2010 r., w którym zawarto wniosek o sprostowanie postanowienia organu pierwszej instancji, było de facto zażaleniem na postanowienie [...] z 16 lutego 2010 r., co jednoznacznie wynika z jego treści. Spółka wskazała także, że organ pierwszej instancji, odnosząc się merytorycznie do zarzutów podniesionych przez podatnika, potraktował ww. wniosek jako zażalenie. Skarżąca podniosła również, że w sytuacji, gdy organy podatkowe miały wątpliwości, co do charakteru złożonego pisma, powinny skorzystać z art. 169 § 1 i O. p. poprzez wezwanie podatnika, nie posiadającego profesjonalnego pełnomocnika, do sprecyzowania żądania lub wskazania charakteru złożonego pisma. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie (gdy ustawa tak stanowi), które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia go stronie (art. 236 § 1 O. p.). Do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 239 O.p.). Jeżeli podanie (także zażalenie czy też odwołanie) nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (art. 169 O.p.). Tryb usuwania braków podań przewidziany w tym przepisie ma zastosowanie niezależnie do tego, czy strona jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, czy też uczestniczy w nim sama (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2003 r., III RN 139/02, Glosa 2004, nr 4, s. 42). Niespełnianie wymogów zawartych w przepisach prawa określone jako "brak" pisma procesowego. Braki należy rozumieć bardzo szeroko. Będzie to zarówno brak elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia czy też precyzyjnego określenia żądania (podkreślenie własne), daty, pełnomocnictwa, itp. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca Spółka, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, w terminie do złożenia zażalenia na postanowienie [...]z 16 lutego 2010 r., złożyła pismo, w który wskazała, że dotyczy ono ww. postanowienia, a następnie zawarła w nim wniosek o sprostowanie błędnego wyliczenia zwrotu podatku od nieruchomości za rok 2007 wskazanego w tym postanowieniu oraz podniosła argumenty kwestionujące zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Powyższe pismo zostało, zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, potraktowane jako wniosek o sprostowanie postanowienia, chociaż nie ulega wątpliwości, że zawarte w nim wnioski i żądania nie wskazywały na uchybienia wskazane w art. 215 O. p. czy też 213 O. p., które mogą zostać konwalidowane w drodze postanowienia o sprostowaniu. Nadto, w postanowieniu z 14 lipca 2010 r. o odmowie sprostowania wyliczenia nadpłaconego przez podatnika podatku od nieruchomości za 2007 r. organ pierwszej instancji odniósł się merytorycznie do argumentów przedstawionych przez Spółkę w piśmie z 24 lutego 2010 r., pomijając kwestię przesłanek z art. 213 i 215 O.p. Mając na uwadze powyższe, stanowisko organów podatkowych, zaprezentowane w postanowieniu pierwszej oraz drugiej instancji, ocenić należy jako nieprawidłowe, bowiem, w ocenie Sądu, organy działające z poszanowaniem zasad określonych w przepisach prawa, tj. art. 121 § 1 O. p. (postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych) i art. 122 O. p. (w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy) oraz w art. 169 § 1 O. p. zobowiązane były, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie mogły wystąpić wątpliwości co do rzeczywistych intencji autora pisma z 24 lutego 2010 r. wobec użytego przez stronę określenia "wnosi o sprostowanie błędnego wyliczenia zwrotu nadpłaty" w kontekście dalszej treści pisma, a także terminu jego złożenia, do zwrócenia się do wnioskodawcy, w trybie art. 169 § 1 O. p., o doprecyzowanie tego wniosku. Dopiero po uzyskaniu takiego stanowiska możliwe było podjęcie właściwego rozstrzygnięcia, tj. potraktowanie ww. pisma, jako wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej lub jako zażalenia na postanowienie [...] z 16 lutego 2010 r., jak się podnosi w skardze. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.