I SA/Sz 40/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-07-18
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych oraz nałożenie sankcji było zasadne, gdy rolnik zadeklarował uprawę nostrzyka żółtego, a kontrola wykazała mieszankę traw z nostrzykiem żółtym, podczas gdy przepisy przewidują płatność jedynie do nostrzyka białego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, na których zadeklarowano uprawę nostrzyka żółtego, a stwierdzono mieszankę traw z nostrzykiem żółtym. Przepisy prawa (załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) wymieniają nostrzyka białego jako kwalifikującego się do płatności, natomiast nie wymieniają nostrzyka żółtego ani mieszanek traw. Deklaracja uprawy niekwalifikowanej do płatności skutkowała uznaniem jej za przedeklarowanie, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, deklarując m.in. uprawę nostrzyka żółtego na określonych działkach. Kontrola na miejscu wykazała, że na tych działkach uprawiana jest mieszanka traw z nostrzykiem żółtym. Organy uznały, że płatność przysługuje jedynie do nostrzyka białego, a deklaracja nostrzyka żółtego stanowi przedeklarowanie, co skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. Rolnik w skardze podniósł zarzuty dotyczące m.in. pierwszego roku uprawy, warunków atmosferycznych, braku możliwości rekontroli oraz błędów w instrukcji wypełniania wniosków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Z. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania R. B. (dalej: "Strona", "Skarżący") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...].
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...].
Strona w złożonym wniosku zadeklarowała do:
- jednolitej płatności obszarowej działki o łącznej powierzchni [...] ha (działki:
E – [...] ha, H – [...] ha, I – [...] ha, P – [...] ha);
- płatności związanej z uprawami roślin pastewnych działki o łącznej powierzchni [...] ha (działki rolne: B2 - [...] ha, C1 – [...] ha, D1 – [...] ha, F1 – [...] ha, H1 [...] ha, I2 – [...] ha, J1 – [...] ha, K – [...] ha, L2 – [...] ha, M1 – [...] ha,
N1 – [...] ha, O1 – [...] ha), na których jako uprawianą roślinę wskazała nostrzyka żółtego oraz działki o powierzchni [...] ha, na której jako uprawianą roślinę wskazała nostrzyka białego.
W dniach [...] r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na miejscu w ramach działania rolnictwo ekologiczne oraz działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, na okoliczność których sporządzone zostały protokoły
(nr [...] oraz nr [...]).
W wyniku przeprowadzonej kontroli na działkach o powierzchni [...] ha (różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną) zamiast zadeklarowanej uprawy nostrzyka żółtego stwierdzono uprawę mieszanin wieloletnich traw z bobowatymi drobnonasiennymi (mieszanka nostrzyka żółtego z trawami).
Tym samy stwierdzona powierzchnia uprawy to [...] ha ([...] ha - [...] ha), na której zadeklarowano uprawę nostrzyka białego.
Pismami z dnia [...] r. oraz [...] r. Strona wniosła zastrzeżenia do raportu z kontroli, w części dotyczącej braku uprawy nostrzyka żółtego. W odpowiedzi organ I instancji poinformował Stronę o braku możliwości zmiany wyników z kontroli w kwestionowanej części (pisma za dnia [...] r.
i [...] r.).
Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przyznania Stronie płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych – [...] i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, a także przyznał jednolitą płatność obszarową - [...] w wysokości [...] zł, płatność za zazielenienie - [...] w wysokości [...] zł, płatność redystrybucyjną - [...] w wysokości [...] zł i zwrot dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony zawartym w odwołaniu organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ przywołał brzmienie art. 7, 8 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2b, art. 34 ust. 1 i 2 pkt 3, art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) – dalej: "ustawa o płatnościach" oraz§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu rozpoznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie" (odwołał się również do załącznika nr 2 rozporządzenia), a także art. 15, art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 z dnia11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskichoraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 2014.181.48 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie delegowane".
W ocenie organu odwoławczego, dla rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne ustalenie, czy na gruncie znajdowała się deklarowana uprawa, czy też uprawa stwierdzona po przeprowadzonej kontroli na miejscu, gdyż żadna z nich nie kwalifikuje się do przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych. Niezależnie od zasadności wyników z kontroli względem rodzaju upraw zasadnie organ I instancji zakwalifikował do przedmiotowej płatności jedynie powierzchnię [...] ha, na której zadeklarowano uprawę nostrzyka białego. Niezadeklarowanie pozostałych działek (o pow. [...] ha) zgodnie z przepisami prawa uniemożliwiło zakwalifikowanie ich do wsparcia, deklaracja upraw niekwalifikowanych do wsparcia skutkowało zatem uznaniem ich za przedeklarowane.
Organ odwoławczy nie zgodził się, także z twierdzeniami Strony, iż w instrukcji wypełniania wniosków była jedynie informacja o kwalifikowalności uprawy nostrzyka, bez wyszczególnienia gatunków (biały/żółty). W tym zakresie odwołał się do
ww. instrukcji i zamieszczonej w niej na str. 12 informacji o kwalifikowalności nostrzyka białego. Zwrócił uwagę, że Strona podpisała wniosek o przyznanie płatności i oświadczyła, że zapoznała się z zasadami i trybem przyznania płatności oraz skutkami niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji.
Wskazał również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 305/08.
Zdaniem organu odwoławczego Strona miała możliwość wycofania wniosku, do czasu przeprowadzenia kontroli na miejscu zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227
z 31.07.2014 r. str. 69) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Brak było także podstaw do zastosowania art. 15 rozporządzenia delegowanego, w związku z poinformowaniem Strony w dniu 29 listopada 2017 r. o kontroli na miejscu.
Dodatkowo uznał za zasadne pomniejszenie powierzchni działek rolnych E, H, I oraz P, kolejno o [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha w związku z tym, że nie można zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia MKO) na działce ewidencyjnej zgodnej z danymi z Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Nie zależnie od wyników kontroli na miejscu, która uwzględniła tolerancję pomiaru, zasadnie dokonano zmniejszenia powierzchni ww. działek rolnych, a co za tym idzie stwierdzono powierzchnię [...] ha, a nie [...] ha (jak we wniosku).
Ustalenia organu odwoławczego, w tym zakresie miały wpływ na ocenę pozostałych elementów decyzji organu I instancji.
Odnosząc się do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych stwierdził, że Strona zadeklarowała powierzchnię [...] ha podczas, gdy stwierdzona powierzchnia wyniosła [...] ha (różnica to [...] ha), przy stawce płatności do powierzchni 1 ha w [...] r. w kwocie [...]zł. Wyliczona procentowa różnica wyniosła [...]%. Na tej podstawie zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego kara administracyjna wyniosła [...] zł (tj. [...] ha x [...] zł).
Odnosząc się do jednolitej płatności obszarowej wskazał, że stwierdzenie w wyniku prowadzonego postępowania innej powierzchni działek, tj. [...] ha i uwzględnienie art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego, skutkowało pomniejszeniem początkowej płatności kwoty [...]zł o kwotę
[...] zł (poprzez zastosowanie współczynnika korygującego). Ostateczna kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł.
Przedstawiając ocenę prawidłowości ustaleń dotyczących płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) organ odwoławczy wskazał na art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego. Stwierdził, iż prawidłowo początkowa kwota płatności wynosząca [...] zł została pomniejszona o współczynnik korygujący, tj. o kwotę [...]zł, co dało ostateczną kwotę przyznanej płatności w wysokości [...] zł.
Zdaniem organu odwoławczego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach należało pomniejszyć początkową kwotę płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) wynoszącej [...] zł o współczynnik korygujący, tj. kwotę [...]zł do kwoty [...]zł.
Prawidłowo, także organ I instancji przyznał kwotę [...]zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej, w myśl obowiązujących przepisów prawa.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. W toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Strona podniosła, że organ odwoławczy nie uwzględnił, że:
- analizowany rok był pierwszym rokiem uprawy tej rośliny, podczas gdy ona wydaje nasiona w drugim roku. Zasadne byłoby powtórzenie kontroli w kolejnym roku
i w sezonie wegetacyjnym;
- warunki atmosferyczne panujące jesienią [...] roku (nadmierne deszcze ulewne) nie sprzyjały rozwojowi nostrzyka żółtego, a wspomagały rozwój roślin trawiastych;
- wnoszono o rekontrolę w okresie wiosennym kolejnego roku, kiedy możliwa byłaby uczciwa ocena stan uprawy głównej - nostrzyka żółtego;
- nie wzięto pod uwagę późniejszych dowodów w postaci fotografii z [...];
- z zakwestionowanych działek rolnych zebrałem w [...] roku ok. [...] ton ziarna nostrzyka żółtego, co potwierdza certyfikat jednostki certyfikującej rolnictwo ekologiczne.
W uzasadnieniu Strona podniosła, że w instrukcji dotyczącej wypełniania wniosków, którą ARiMR przysyła corocznie rolnikowi, jako kwalifikowany do płatności pastewnej wymieniony był ogólnie nostrzyk.
Skarżący podkreślił, że pracownicy organu w tamtym okresie nie potrafili w momencie wypełniania wniosków jednoznacznie określić, do którego nostrzyka będzie przyznana dopłata pastewna, a ponadto do niektórych osób telefonowano, aby ich nakłonić do wycofania deklaracji tej płatności.
Zdaniem Skarżącego system dopłat bezpośrednich stworzył pułapkę dla niektórych beneficjentów nie określając w instrukcji ogólnej odmiany nostrzyka,
a w instrukcji szczegółowej zawierając uszczegółowienie dotyczące nostrzyka białego. W związku z tym osoby, które nie przeczytają instrukcji szczegółowej wpadają w pułapkę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając sprawę w tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w pełni należy podzielić stanowisko organów zawarte w zaskarżonych decyzjach.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż kwestie związane z zasadami i trybem przyznawania płatności bezpośrednich, do jakich zalicza się wnioskowane przez skarżącego w niniejszym stanie faktycznym jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenie na rok [...], reguluje powołana wcześniej ustawa o płatnościach bezpośrednich.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich).
W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej płatnościami obszarowymi są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r., nr 1306/2013 czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r., nr 809/2014.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013) Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.
W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r., nr 640/2014). W myśl art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyższy System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ma zatem na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje swoim zasięgiem wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Sytemu Zarządzania i Kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a ich maksymalna powierzchnia kwalifikowana następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęcia lotnicze bądź satelitarne wykonane w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, tj. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy.
Z przedstawionego przez organy stanu faktycznego sprawy oraz z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia [...] r. złożonym do Biura Powiatowego ARiMR wystąpił o przyznanie płatności na rok [...].
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej.
We wniosku o przyznanie płatności na rok [...] Strona zadeklarowała do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych (P PAS) m.in. działki rolne B2 -[...] ha, Cl -[...] ha, Dl -[...] ha, FI -[...] ha, HI - [...] ha, [...] ha, J1 — [...] ha, K - [...] ha, L2 - [...] ha, M1 - [...] ha, N1 — [...] ha, Ol - [...] ha (łączna deklaracja na tych działkach [...] ha), na których jako uprawianą roślinę wskazała nostrzyk żółty. W dniach [...]. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola na miejscu, a jej wyniki odzwierciedla raport nr [...], na powyżej wskazanych działkach inspektorzy terenowi stwierdzili, że uprawianą rośliną nie jest nostrzyk żółty tylko mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi (konkretnie mieszanka nostrzyka żółtego z trawami). Strona złożyła odwołanie od wyników kontroli w tym zakresie twierdząc, że rośliną, którą uprawiała na tej działce był nostrzyk żółty.
Płatność związana do powierzchni upraw roślin pastewnych jak już wskazano powyżej przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz uprawia rośliny wymienione w załączniku nr 2 - gatunki roślin pastewnych, do których może zostać przyznana płatność związana do powierzchni upraw roślin pastewnych do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 364, z późn. zm.). W punkcie 12 tego załącznika wymieniony jest nostrzyk biały (Melilotus albus). Natomiast w żadnym miejscu nie jest wymieniony ani nostrzyk żółty ani mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych wynosiła [...] ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha. na których zadeklarowano nostrzyk biały.
Ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa.
Sąd nie podziela argumentów skarżącego podniesionych w skardze. W sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy wykazały, że w [...] r. Strona zadeklarowała nostrzyka żółtego do którego płatność nie przysługiwała. Strona kwestionując ustalenia kontroli zupełnie pomija fakt, że dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia jest, czy na gruncie znajdowała się deklarowana uprawa, czy też uprawa stwierdzona po przeprowadzonej kontroli na miejscu, gdyż, żadna z nich nie kwalifikuję się do przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych.
W ocenie Sądu organy prawidłowo zakwalifikowały do płatności do upraw roślin pastewnych jedynie powierzchnię [...] ha, na której deklarowano uprawę nostrzyka białego. Skoro zatem pozostałe działki nie zostały przez Stronę zadeklarowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zakwalifikowanie ich do wsparcia było niemożliwe, a deklaracja uprawy niekwalifikowalnej do danej formy płatności skutkowało uznanie ich deklaracji za przedeklarowanie.
Należy się zgodzić z organem, iż wniosek o przyznanie płatności został podpisany przez Skarżącego, który oświadczył, iż są mu znane zasady i tryb przyznania płatności, oraz skutki niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Formularz wniosku zawierał także zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności".
Twierdzenia Strony, iż w instrukcji wypełniania wniosków była jedynie informacja, iż do płatności do upraw roślin pastewnych kwalifikuje się uprawa nostrzyka, bez wyszczególnienia gatunków (biały/żółty) są pozbawione podstaw. W szczegółowej instrukcji wypełniania wniosków, zawarta została informacja o gatunkach upraw kwalifikujących się do płatności, i tak na str. 12 instrukcji widniał jednoznaczny zapis cyt. " Płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych przysługuje rolnikowi, który prowadzi w plonie głównym uprawę roślin pastewnych, takich jak: esparceta siewna, koniczyna czerwona, koniczyna biała, koniczyna białoróżowa, koniczyna perska, koniczyna krwistoczerwona, komonica zwyczajna, lędźwian, lucerna siewna, lucerna mieszańcowa, lucerna chmielowa, nostrzyk biały, seradela uprawna, wyka kosmata i wyka siewna.
W ocenie Skarżącego decyzja dla niego jest krzywdząca i organ działa nierzetelnie, nie przedstawia jednak konkretnych zarzutów, ani też nie wskazuje innych dowodów, które miałyby przeczyć ustaleniom organów.
Wskazać tez należy, że zgodnie z ustawą o płatnościach reguły procedowania, co do wniosków o płatności zawierają odrębności, tzn. odbiegają od zasad prowadzenia postępowania przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 3 ustawy). Ustawodawca nie przewidział bowiem obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przy przyjęciu zasady, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy). Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach).
W ocenie Sądu stwierdzona przez organ nieprawidłowość i niezgodność co do deklarowanej do dopłat powierzchni działki z ustaleniami organu - uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie. A wielkość rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, uzasadniała odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji, co organ z powołaniem się na właściwe przepisy omówił w treści decyzji. W sprawie nie doszło również do oparcia decyzji na wadliwych ustaleniach faktycznych wynikających z błędnego określenia oznaczenia numerowego działek. Organ opierał się przede wszystkim na treści wniosku oraz ustaleń opisanych w Raporcie z kontroli na miejscu.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło