I SA/Sz 400/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-05-09

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała, że ponoszenie tych kosztów spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku strony posiadającej znaczące dochody z działalności gospodarczej oraz znaczny majątek (nieruchomości), nie można uznać, że spełnia ona przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący M S złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie dotyczącą podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wykazał dochody z działalności gospodarczej oraz posiadanie domu, mieszkania i gruntów rolnych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. M S, reprezentowany przez radcę prawnego, w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 25 kwietnia 2016 r. (pkt 2) ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie opłaty od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z [...]. W oświadczeniu o stanie majątkowym wpisał, że posiada dom o pow. [...] m kw., mieszkanie o pow. [...] m kw., grunty rolne o pow. [...] ha. Nie wykazał innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wartościowych przedmiotów. Skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Skarżący ubiega się w tej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a." Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przyczynić się do zastosowania wnioskowanego obecnie dobrodziejstwa procesowego. Tym samym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając na uwadze powyższe i przedstawioną wyżej sytuację majątkową i finansową Skarżącego, należało uznać, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, że w jego przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły odpłatności wymiaru sprawiedliwości jakim jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego już samo zestawienie miesięcznych dochodów Skarżącego, które stanowią kwotę przekraczającą [...] tys. zł netto miesięcznie i Jego stanu majątkowego (dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha), pozwala stwierdzić, że Skarżący nie jest osobą ubogą ani nie wykazał, iż uiszczenie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł, spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącego i Jego [...]. Dlatego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło