I SA/Sz 401/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-06-17

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jego rzeczywistą sytuację majątkową i finansową. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2013 r. Wskazał trudną sytuację ekonomiczną i zdrowotną oraz przedłożył oświadczenia i faktury na zakup leków. Organ wezwał go do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej dochodów i majątku jego oraz żony, jednak skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów ani nie wyjaśnił przyczyn niewykonania wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r.nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący Z.R. jednocześnie ze skargą na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego aktualna sytuacja ekonomiczna oraz zdrowotna jest niezmiernie trudna, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez istotnego uszczerbku dla potrzeb swoich i rodziny. Z oświadczenia skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, mieszka w mieszkaniu swojej mamy. Źródłem utrzymania skarżącego jest renta w wysokości netto [...] zł miesięcznie. Znaczną część posiadanych środków pieniężnych skarżący przeznacza na zakup niezbędnych leków. W utrzymaniu pomaga mu brat. W oświadczeniu o majątku wskazał na nieruchomość w O. o powierzchni [...] ha ([...]), "[...]" z tytułu zaległego podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł, jej wartość, według wyceny biegłego sądowego, wynosi, jak podał skarżący, [...] zł. W załączeniu wniosku przedłożył faktury na zakup leków w grudniu 2013 r. za kwotę [...] zł, lutym 2014 r. [...] zł, kwietniu 2014 r. [...] zł. Uwzględniając posiadane z urzędu informacje o pozostawaniu skarżącego w związku małżeńskim z M.R. oraz o stanie majątkowym skarżącego i jego żony, uznając że ww. oświadczenie skarżącego jest niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 maja 2014 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Ww. zobowiązanie obejmowało zeznanie podatkowe skarżącego oraz żony skarżącego o wysokości dochodu uzyskanego w 2013 roku; dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżącego i żony skarżącego z podaniem powierzchni nieruchomości oraz o tym czy są źródłem przychodu, np. na podstawie umowy najmu, z podaniem wysokości dochodów; w przypadku dokonanej przez skarżącego lub jego żonę sprzedaży nieruchomości zobowiązano do nadesłania dokumentów potwierdzających zawarcie takich umów; wyciągi z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za okres od 15 lutego do 15 kwietnia 2014 r.; dodatkowe oświadczenie o aktualnych źródłach utrzymania żony skarżącego wraz z dokumentami; dowody potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie z ostatnich trzech miesięcy. W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu pod wskazany adres w dniu 20 maja 2014 r. do rąk dorosłego domownika (M.R.), 10-dniowy termin upłynął bezskutecznie 30 maja 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń. Nie wyjaśnił również przyczyny niewykonania wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ogólnikowe oświadczenia o wysokości renty i wydatków na utrzymanie oraz leczenie były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego i jego rodziny oraz jakie są jego możliwości płatnicze. Podnieść należy, że skarżący ubiegał się już o przyznanie prawa pomocy w innych zwisłych przez WSA w Szczecinie sprawach. Z urzędu wiadomym było, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim z M.R., która jest właścicielem mieszkania we W. o pow. [...] m2 oraz nieruchomości – obiektu letniego do wynajmu w M. (ośrodek wypoczynkowy "[...]" o powierzchni [...] m² wraz z mieszkaniem o powierzchni [...] m².). Odnośnie nieruchomości w M., z akt sprawy o sygn. akt I SA/Sz 1137/13 wynikało, że była ona wykorzystywana do 2013 r. przez żonę skarżącego do prowadzenia sezonowej działalności gospodarczej ("[...] i [...] M.R., ul. [...], M.",), a w sezonie 2013 r. "z uwagi na stan zdrowia M.R. użyczyła rodzinie (dzieciom) nieruchomość nieogrzewaną położoną w M. do prowadzenia działalności gospodarczej w sezonie letnim, ([...] – 6 tygodni). Mając na uwadze powyższe dzieci stron usamodzielniły się i prowadzą odrębne gospodarstwa" (oświadczenie M.R. i Z.R. z dnia 12 listopada 2013 r.). Skarżący w niniejszej sprawie podał na urzędowym formularzu jedynie dane dotyczące nieruchomości w O., oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, dlatego został wezwany w piśmie z dnia 9 maja 2014 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wbrew wezwaniu skarżący nie wyjaśnił, jaki jest jego aktualny stan rodzinny i majątkowy. W szczególności skarżący nie wyjaśnił, czy wraz z małżonką są nadal właścicielami ośrodka wypoczynkowego w M. oraz mieszkania we W., czy nieruchomości te stanowią dla skarżącego i jego rodziny źródło dochodu. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawił on wymaganych dokumentów i oświadczeń, potwierdzających sytuację finansową oraz majątkową, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło