I SA/Sz 401/21

WyrokWSA w Szczecinie2022-02-17

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy operat szacunkowy sporządzony na potrzeby podziału nieruchomości może stanowić podstawę do ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, jeśli jego wartość jest nieaktualna, ale powierzchnia budynków jest zgodna z danymi ewidencyjnymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że operat szacunkowy, mimo że jego wartość może być nieaktualna, może stanowić podstawę do ustalenia powierzchni budynków na potrzeby podatku od nieruchomości, jeśli dane te są zgodne z ewidencją gruntów i budynków oraz innymi dokumentami urzędowymi. Brak złożenia przez podatniczkę wymaganej informacji o nieruchomościach uzasadniał wszczęcie postępowania z urzędu i ustalenie zobowiązania na podstawie dostępnych dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2018 r. dla skarżącej, która nabyła nieruchomość w drodze darowizny. Skarżąca nie złożyła wymaganej informacji o nieruchomościach, w związku z czym organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu. Organ oparł się m.in. na operacie szacunkowym dotyczącym nieruchomości, ustalając powierzchnię budynków i wysokość podatku. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustalenia podatku, zarzucając niezgodne z prawem wykorzystanie operatu szacunkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] ustalającą A. C. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2018 (za VIII-XII 2018 r.) w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że podatniczka jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 położonej w obrębie ewidencyjnym D. Gmina D., która została nabyta 18 lipca 2018 r. w drodze umowy darowizny od syna. Zgodnie z zawiadomieniem o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, nieruchomość sklasyfikowana jest jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem "Bi", podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem "mieszkalnym" oraz budynkami sklasyfikowanymi w ewidencji gruntów i budynków jako "inne niemieszkalne". Wezwaniami z dnia 9 listopada 2018 r., 27 lutego 2019 r. i 12 sierpnia 2020 r. organ wzywał oraz przekazywał podatniczce druki celem złożenia informacji o nieruchomościach, przekazywał je także wielokrotnie synowi podatniczki. Podatniczka nie złożyła informacji, dlatego też organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe celem ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres VIII-XII 2018 r. oraz za lata 2019-2020. Dalej wskazano w decyzji, że w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków organ podatkowy dotarł do dokumentacji źródłowej jakim był operat szacunkowy sporządzony przez osobę z uprawnieniami, tj. rzeczoznawcę majątkowego (wykonany na potrzeby podziału dotychczasowej wspólnej nieruchomości R. C. i P. C. działających jako wspólnicy PUH "M. " s.c.; podział nieruchomości nastąpił zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. i uprawomocnił się 27 lutego 2018 r.). W operacie tym szczegółowo wraz z opisem przedstawiono zestawienie powierzchni użytkowej wszystkich budynków, która przedstawia się następująco: boks murowany - [...] m2 budynek mieszkalny G. - [...] m2 budynek gospodarczy - świetlica - [...] m2 . pawilon wczasowy B - [...] m2 . pawilon wczasowy C - [...] m2 . pawilon wczasowy D - [...] m2 . pawilon wczasowy E - [...] m2 . budynek stołówki z kotłownią - [...] m2 Łączna powierzchnia użytkowa budynków niemieszkalnych stanowi [...] m2 oraz budynek mieszkalny [...] m2. Organ wskazał, że powierzchnia użytkowa budynków określona została na podstawie operatu szacunkowego, który stanowi spójny dokument, na podstawie którego przyjęto również podział nieruchomości w sądzie, wobec czego organ nie miał wątpliwości co do jego wiarygodności, gdyż - zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej - dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powołując dalej brzmienie przepisu art. 6. ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ wskazał, że obowiązek podatkowy powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, tj. od 1 sierpnia 2018 r. w związku z ich nabyciem na podstawie umowy darowizny. Przy ustaleniu zobowiązania za budynki niemieszkalne zastosowano stawki właściwe jak za budynki pozostałe, zaś w przypadku gruntów uwzględniono ich klasyfikację i zastosowano stawki za grunty pozostałe, a w przypadku budynku mieszkalnego, stawkę właściwą jak za budynki mieszkalne. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. organ podatkowy ustalił podatniczce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2018 (za okres VIII-XII 2018 r.) w kwocie [...]zł. W odwołaniu od ww. decyzji podatniczka zarzuciła, że organ podatkowy nieprawidłowo ustalił wymiar podatku od nieruchomości, gdyż - w jej ocenie - organ w sposób niezgodny z prawem wszedł w posiadanie wyceny nieruchomości, która została sporządzona w innych celach niż wymiar podatku od nieruchomości, stąd na jej podstawie nie powinien wydawać decyzji wymiarowej. Nadto zarzuciła, że w decyzji nie wskazano jakich dokładnie budynków dotyczą podane wartości powierzchni użytkowych. Dodatkowo, podatniczka podniosła, że organ ogranicza jej możliwość prowadzenia działalności gospodarczej odmawiając wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Organ odwoławczy, uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie wydane w sprawie wskazał, że podatniczka jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 położonej w obrębie ewidencyjnym D. Gmina D., oznaczona symbolem "Bi" podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkami sklasyfikowanymi w ewidencji gruntów i budynków jako inne niemieszkalne. Podatniczka nabyła nieruchomość 18 lipca 2018 r. w drodze umowy darowizny od syna oraz nie złożyła informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, dlatego też prawidłowo organ podatkowy I instancji - na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w KW oraz w operacie szacunkowym i w umowie darowizny - przyjął powierzchnię gruntu i budynków. Zaś, podatniczka prócz kwestionowania ustalonej powierzchni użytkowej budynków przyjętej do opodatkowania nie podała konkretnych argumentów, wyliczeń, czy udokumentowanych informacji, które podważałyby prawidłowość dokonanych ustaleń w sprawie na podstawie ww. dokumentów. Odnosząc się także do zarzutu, że operat szacunkowy jest już nieaktualny, organ odwoławczy wskazał, iż operat ten jest nieaktualny jedynie co do ustalonej wartości nieruchomości, nie zaś co do powierzchnia gruntu i budynków znajdujących się na nieruchomości. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca, poza jej zaskarżeniem, nie podniosła zarzutów, ani nie przedstawiła argumentacji co do wadliwości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Sporne w sprawie jest opodatkowanie należącej do skarżącej zabudowanej nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 położonej w obrębie ewidencyjnym D. Gmina D., która została nabyta przez skarżącą 18 lipca 2018 r. w drodze umowy darowizny od syna. W ocenie organów podatkowych, z dokumentów urzędowych zgromadzonych w sprawie wynika zarówno powierzchnia gruntu i budynków oraz ich przeznaczenie, dlatego też - wobec braku reakcji skarżącej na wezwania organu do złożenia informacji o posiadanych nieruchomościach - należało wszcząć postępowanie podatkowe i ustalić skarżącej decyzją wymiarową zobowiązanie podatkowe jako właścicielce ww. nieruchomości. W skardze skarżąca nie podniosła zarzutów, ani nie przedstawiła argumentacji co do wadliwości zaskarżonej decyzji. W sprawie znajdują zastosowanie następujące regulacje prawne: Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty: budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.). Na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: 1) od gruntów: a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni, b) pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych - 4,58 zł od 1 ha powierzchni, c) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł od 1 m2 powierzchni, d) niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1023, 1529 i 1566 oraz z 2018 r. poz. 756), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego - 3 zł od 1 m2 powierzchni; 2) od budynków lub ich części: a) mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej; 3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7. Zgodnie także z art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Na podstawie natomiast art. 6 ust. 6 u.p.o.l., osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Powyższe regulacje określają podmiot, przedmiot i podstawę opodatkowania. Dodatkowo wskazać należy, że chociaż dla podatnika będącego osobą fizyczną zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej, nie oznacza to, że wymagane od podatnika działanie/zachowanie obciąża organy podatkowe. Nie można bowiem pominąć regulacji art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą, w przypadku gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej, a przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Określenie "deklaracja", użyte we wskazanym przepisie, należy rozumieć szeroko, tj. zgodnie z art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej, obejmując nim także informacje, o których mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Przepis ten określa obowiązek adresowany do osób fizycznych złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.p.o.l. (P. Borszowski [w:] K. Stelmaszczyk, P. Borszowski, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016, art. 6, teza 10). Z przywołanego przepisu art. 6 ust. 6 u.p.o.l. jednoznacznie wynika, że to na podatniku (osobie fizycznej będącej właścicielem lub posiadaczem samoistnym nieruchomości, użytkownikiem wieczystym gruntu) z mocy ustawy spoczywa obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jak też zgłoszenia wszelkich informacji o zmianach skutkujących wygaśnięciem obowiązku podatkowego bądź mających wpływ na wymiar zobowiązania podatkowego. Wypełnienie tego obowiązku nie zostało uzależnione od wcześniejszych działań (wezwań) organu podatkowego. Rolą organu podatkowego jest w tym zakresie kontrola przedłożonych informacji, które - zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej - są podstawą do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, chyba że organ podatkowy stwierdzi w toku postępowania podatkowego, iż dane zawarte w informacji, które co najmniej mogą mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, organ podatkowy kilkakrotnie wzywał skarżącą jako właścicielkę ww. nieruchomości do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1). Skarżąca do wezwań tych nie zastosowała się. Należy również wskazać, że - zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.); "u.p.g.k." - podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Także przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. odsyła do ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowo zatem organy podatkowe argumentowały, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla nich wiążący co do sposobu ich klasyfikacji, dlatego organy te nie mogą do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe. Natomiast, okoliczność, że organy te w toku prowadzonego postępowania dodatkowo także uwzględniły informacje wynikające z wypisów z KW, z operatu szacunkowego i z umowy darowizny co do powierzchni budynków, nie stanowi wady postępowania, gdyż przepis art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżąca zaś w toku prowadzonego postępowania - oprócz niepopartego dowodami kwestionowania ustalonej powierzchni użytkowej budynków przyjętej do opodatkowania - nie podniosła żadnych argumentów, nie przedstawiła własnych wyliczeń, czy udokumentowanych informacji, które podważyłyby prawidłowość dokonanych ustaleń i wyliczeń organów na podstawie ww. dokumentów. Nadto, skarżąca również w skardze do sądu nie argumentowała, aby powierzchnia budynków znajdujących się na ww. nieruchomości była inna niż przyjęto to w zaskarżonej decyzji, a do akt sprawy załączony został także wydruk z systemu WebEWID oraz mapka ewidencyjna, z której korzystała rzeczoznawca majątkowy, które są dokładnie takie same, zatem niewątpliwie powierzchnia budynków została ustalona prawidłowo. Wobec tego, że w sprawie prawidłowo ustalono, iż grunty i budynki skarżącej w 2018 r. były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków, odpowiednio, jako: inne tereny zabudowane - symbol "Bi", budynek jako "mieszkalny" i budynki inne jako "niemieszkalne", to w konsekwencji prawidłowo także - stosując stawki podatku przyjęte w uchwale Rady Gminy D. z dnia 15 listopada 2017 r. nr XLI.392.2017 w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, zwolnień od tego podatku oraz poboru podatku w drodze inkasa (Dz.Urz.Woj.Zachodniopomorskiego z 2017 r. poz. 4736) - organ podatkowy I instancji ustalił skarżącej wysokość podatku za VIII - XII 2018 r. (5 miesięcy), gdyż skarżąca nabyła je 18 lipca 2018 r. Oceniając, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe było zupełne i wystarczające do wydania decyzji (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), zaś ocena dowodów jakiej dokonały w sprawie organy podatkowe nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego, w stopniu obligującym sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wobec tego, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło