I SA/Sz 404/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1956 ze zm.), § 7 i § 11 uchwały Nr [...] Rady Miasta S. z dnia[...] . w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz.Urz. Nr 113, poz. 1932 ze zm.) oraz przepisy uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz.Urz. z 2008 r., Nr 4, poz. 121 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [....] r. odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. D. na podstawie tytułu wykonawczego Nr[...] . W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano na wstępie, że wystę-pujący w roli wierzyciela Prezydent Miasta S. wystawił wobec J. D. (po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnienia z dnia [...] r.) tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] r. obejmujący należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu marki [...]nr rej. [..] w strefie płatnego parkowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał w tytule wykonawczym ustawę z dnia[...] . o drogach publicznych oraz wskazane wyżej uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] i z dnia[...] . Odpis powyższego tytułu wykonawczego doręczony został J. D. w dniu[...] Wynika dalej z tego uzasadnienia, że pismem z dnia [...] r. J. D. skierował wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, odmawiając zapłaty kwoty [...] zł z tytułu nieopłaconego postoju i przedstawiając okoliczności dotyczące niektórych z nieopłaconych postojów i swoje bezskuteczne próby wyjaśnienia tych okoliczności w Biurze Strefy Płatnego Parkowania. Powołał się ponadto na postanowienia uchwały Nr [...] Rady Miasta S., wskazując na sprzeczność pomiędzy oznaczeniem strefy płatnego parkowania a istnieniem innych znaków drogowych, np. ograniczonego zatrzymywania. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. zwrócił się ponownie z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując w nim, że nie udzielono mu pomocy w Urzędzie Miasta i nie wskazano przepisów regulujących zgłaszane przez niego zastrzeżenia. Rozpatrując powyższe żądania Prezydent Miasta S. wydał, jako organ egzekucyjny, postanowienie z dnia [...] r., którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez siebie na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [....] r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ten wskazał, że fakty dotyczące obecności należącego do J. D. pojazdu w strefie płatnego parkowania zostały stwierdzone przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów SPP i zapisane na blankietach zawiadomień, których doręczenie nie wymaga pokwitowania ze strony adresata. Wyjaśnił też, iż obowiązek uiszczenia opłaty wynika wprost z przepisów prawa i że bez znaczenia dla tego obowiązku pozostałe fakt istnienia w strefie innych znaków drogowych. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia wskazano dalej, że na postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia egzekucji J. D. wniósł zażalenie, w którym powołał się na postanowienia uchwały Rady Miasta S. Nr [...] dotyczące zerowej stawki opłat dla inwalidów oraz stwierdził, iż podczas jednego z postojów za szybą pojazdu umieszczona została "stara" legitymacja oraz że umieszczone tamże stare bilety, zakupione wcześniej, powinny został uznane za dokonanie opłaty postojowej. Zauważył również, iż nie dostrzega się różnicy pomiędzy postojem a zatrzymaniem oraz że brak jest stosownej uchwały anulującej znak[...] . Wynika dalej z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwo-ławczego w S., że rozpatrując powyższe zażalenia nie znalazło ono podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył na wstępie postanowienia art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w admi-nistracji, wskazujące na okoliczności uzasadniające konieczność umorzenia egze-kucji. Stwierdził następnie, iż egzekwowana należność dotyczy opłat dodatkowych za postoje w strefie płatnego parkowania, które miały miejsce w okresie od dnia [...] r. do dnia [....] r., wobec czego mają do nich zastosowanie przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1-5 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych oraz postanowienia powołanych w postanowieniu uchwał Rady Miasta S., według których opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez wykupienie biletu oraz czytelne, jedno-znaczne i trwałe jego skasowanie bądź poprzez wykupienie abonamentu lub wniesienie opłaty zryczałtowanej, zaś obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy samego prawa, a nie wniesiona opłata podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w admi-nistracji. Przywoławszy powyższe zasady organ odwoławczy zauważył dalej, iż wno-szący zażalenie nie kwestionuje faktu, że jest właścicielem pojazdu oraz że podczas postoju przy ul. W. i później przy [...] nie uiścił opłaty, lecz za szybą pojazdu umieścił nieaktualną legitymacje inwalidy oraz nieaktualne już bilet postojowe, co zostało też stwierdzone przez inspektora SPP. Nie kwestionuje on też swych pozostałych postojów, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że zawiadomienia o nieopłaconym postoju zostały wystawione w sposób nieprawidłowy lub bezpodstawny. Odnosząc się do zarzutów wnoszącego zażalenie dotyczących stosowania się do umieszczonych w strefie płatnego parkowania innych znaków drogowych, organ odwoławczy zauważył ponownie, iż obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej pow-staje z mocy samego prawa z chwilą wjazdu i zatrzymania pojazdu w tej strefie, zatem nie jest zasadnym stanowisko zobowiązanego, że skoro przepisy ruchu drogo-wego pozwalają na zatrzymanie pojazdu w określonym miejscu, to tym samym wyłą-czony zostaje obowiązek uiszczenia tej opłaty. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zaskarżone zostało przez J. D. do sądu administracyjnego z powodu jego niezgodności z prawem. Jakkolwiek nie wskazuje on wprost przepisów prawa naruszonych zaskarżonym postanowieniem, to jednakże z treści jego pisma zawierającego skargę wynika, iż kwestionuje on istnienie egzekwowanego obowiąz-ku, tj. obowiązku uiszczenia kwoty [...] zł stanowiącej sumę opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego w [...] przypadkach postoju samochodu w strefie płatnego parkowania, domagając się w konsekwencji zasądzenia zwrotu wyegzekwowanej należności oraz kosztów poniesionych w związku podejmowanymi przez niego dzia-łaniami w różnych urzędach dla wykazania braku obowiązku ponoszenia opłat posto-jowych. Domaga się też nałożenia przez sąd nawiązki na cele społeczne, nie wska-zując jednakże podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia. Analiza treści tego pisma pozwala uznać, niezależnie od jego specyficznej i trudnej do akceptacji stylistyki, iż u podstaw zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku leży przekonanie skarżą-cego o nierzetelnym i stronniczym działaniu inspektorów strefy płatnego parkowania i ich bezpodstawnym przyjmowaniu, że zatrzymując pojazd w miejscu ograniczonego postoju, oznaczonym znakiem drogowym[...] , obowiązany był on do uiszczenia opłaty parkingowej. Uważa on, iż brak stosownych postanowień w uchwałach Rady Miasta S. dotyczących uchylenia obowiązywania zakazu wyrażonego znakiem [...] w strefie płatnego parkowania oznacza, iż zatrzymanie pojazdu w warunkach określonych tym znakiem wyłącza obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej (postojowej). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa. Na wstępie koniecznym jest zauważyć, że będąc powołanym - stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o ustroju sądów adminis-tracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach m.in. skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wyda-ne w toku postępowania administracyjnego oraz postanowienia wydane w postępo-waniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, sąd administracyjny rozstrzyga w grani-cach danej sprawy, wyznaczonych przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, bowiem z urzędu bada, czy zaskarżony akt podjęty został zgodnie z prze-pisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania, nie mogąc jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jeżeli nie stwierdzi takiego naruszenia prawa, które skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W myśl art. 59 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) postępowanie egzekucyjne umarza się w okolicznościach w przepisie tym wyliczonych, w tym m.in. w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie istniał oraz gdy egzekwowany obowiązek okreś-lony został niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu adminis-tracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje postanowienie na żądanie zobowiązanego albo wierzyciela nie będącego jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 4). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będą-cemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 5), a po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia - skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie odmawiające uwzględnienia wniosku zobo-wiązanego dotyczącego umorzenia wszczętej przeciwko niemu egzekucji adminis-tracyjnej, wobec czego wyznaczony przedmiotem tego rozstrzygnięcia zakres są-dowej kontroli sprowadzać się może wyłącznie do badania jego legalności z punktu widzenia istnienia przesłanek nakazujących umorzenie tej egzekucji, które to prze-słanki określone zostały wyżej wskazanym przepisem. W związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania, wskazać należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz 115). I tak, w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do po-noszenia opłat m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicz-nych w strefie płatnego parkowania ustalonej przez radę gminy (radę miasta). Opłatę tę pobiera się, jak to określa art. 13b tej ustawy, za parkowanie pojazdów samocho-dowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego par-kowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4). Za nieuiszczenie opłat w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za par-kowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w gra-nicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5), jak ma to miejsce w przypadku Miasta S. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowią-zkiem wynikającym z mocy samego prawa. Winien on być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parko-wania, nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonale związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wyma-gane, zaś sporządzenie przez inspektora SPP (działającego z upoważnienia zarząd-cy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w [...] przypadkach, stanowi dla korzys-tającego z drogi wystarczającą informację o obowiązku uiszczenia takiej opłaty. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...] zł stanowi (wraz z kosztami upomnienia) kon-sekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku ponie-sienia w [...] przypadkach opłaty za parkowanie samochodu osobowego [...] nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Niespornym jest też, iż we wszystkich tych przypadkach użytkownikiem drogi był J D jako właściciel tego pojazdu, który też samego faktu nie wniesienia przez siebie opłat w większości przypadków nie kwestionuje, a jedynie zarzuca, że ze względu na zatrzymanie pojazdu w obrębie obowiązywania znaku drogowego [...] nie miał obowiązku poniesienia opłaty parkingowej, skoro unieruchomienie przezeń pojazdu w tym miejscu nie miało charakteru postoju podlegającego opłacie. Z treści jego skargi, a także z jego kores-pondencji prowadzonej wcześniej z zarządcą drogi, zdaje się wynikać, iż skarżący upatruje sprzeczności między obowiązkiem uiszczenia opłaty postojowej (parkingo-wej) w strefie płatnego parkowania, której granice oznaczone są znakami drogowymi [...] a wynikającym z umieszczonego w tej strefie znaku drogowego [...] przyzwoleniem na ograniczony w czasie (do jednej minuty lub czas dłuższy wska-zany napisem na znaku lub na umieszczonej pod nim tabliczce) postój pojazdu, a więc na unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego. Na tle tak zarysowanego sporu stwierdzić należy, że skoro obowiązek uisz-czenia przez skarżącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania potwierdzony został stosownymi zawiadomieniami sporządzonymi przez inspektorów SPP, to zarzut o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku lub zarzut o określeniu egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikają-cego bezpośrednio z przepisu prawa, a więc z cytowanego wyżej przepisu art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jest zarzutem w zupełności nieuprawnionym, nie ma bowiem żadnych uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że we wszystkich stwierdzonych przypadkach unieruchomienie przez skarżacego pojazdu w strefie obowiązywania znaku [....] nie miało charakteru postoju podlegającego opłacie parkingowej, co w konsekwencji uzasadnionym też czyni stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie ostateczne o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego od-powiada w tym zakresie przepisom prawa. Odnosząc się formułowanej przez skarżącego tezy, iż usytuowany w strefie płatnego postoju znak drogowy [...] (zakaz postoju), pozwalający na unierucho-mienie pojazdu niewynikajace z warunków lub przepisów ruchu drogowego na czas do jednej minuty (bądź niekiedy dłużej przez czas wskazany), pozostaje w sprzecz-ności z obowiązkiem wniesienia opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania, zauważyć należy, iż wynikający z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych obowiązek wniesienia stosownej opłaty dotyczy każdego przypadku parkowania (postoju) pojazdu w tej strefie, a nie tylko przypadku parkowania w miejscach do tego wyznaczonych i to niezależnie od tego, czy mające charakter postoju unierucho-mienie pojazdu dokonane zostało zgodnie z przepisami ruchu drogowego, a więc w miejscach do tego dozwolonych. Zaparkowanie (postój) pojazdu w strefie płatnego parkowania wbrew zakazowi wynikającemu z przepisów ruchu drogowego nie ozna-cza bynajmniej zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej za ten postój, wniesienie której jest obowiązkiem niezależnym od ewentualnych kar pieniężnych za wykroczenia drogowe z tym związane. Na koniec zauważyć też należy, iż bezzasadnymi są również zarzuty skargi, a więc zarzuty nie istnienia egzekwowanego obowiązku, w takim zakresie, w jakim dotyczą przypadków, w których stwierdzono próbę korzystania przez skarżącego z wycofanych z obiegu biletów postojowych oraz z nieudokumentowanego upraw-nienia inwalidy do zwolnienia z opłat postojowych. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostateczne wydane zostało z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 59 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1956 ze zm.), stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.