I SA/Sz 406/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-11-05
Skład orzekający: Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca wykazała, że jej obecna sytuacja materialna, w tym brak dochodów z działalności gospodarczej, niskie świadczenie emerytalne męża oraz brak oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca S. I. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z emerytury męża, a jej dochody z agroturystyki ustały z powodu złego stanu zdrowia i braku środków na remont. Skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające jej status osoby bezrobotnej, wysokość emerytury męża, stan majątkowy oraz bieżące wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na akt Zarządu Województwa Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
W dniu 10 października 2012 r. skarżąca S. I. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, który uzupełniła składając urzędowy formularz PPF.
Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem K. I. i małżonkowie obecnie utrzymują się z emerytury otrzymywanej przez męża skarżącej w kwocie [...] zł. Majątek skarżącej i jej męża stanowi dom o pow. [...] m kw. oraz grunt rolny o pow. [...] ha. Skarżąca wskazała także, że jej mąż wcześniej dorabiał wynajmując od czasu do czasu pokoje w domu (agroturystyka), obecnie ze względu na zły stan zdrowia nie stać skarżącej na remont i dalsze prowadzenie wynajmu.
Skarżąca, wykonując wezwanie sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów, przedłożyła:
1. kopię zgłoszenia o zaprzestaniu prowadzenia usług hotelarskich w obiekcie gospodarstwa agroturystycznego z dniem 1 sierpnia 2012 r.;
2. kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia
[...] r. o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych, z którego wynika, że w rocznym wspólnym zeznaniu za 2011 r. skarżąca i jej mąż zadeklarowali przychody w wysokości [...] zł, dochody netto [...] zł;
3. kopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...] r. o uznaniu skarżącej z dniem [...]r. za osobę bezrobotną;
4. kopię decyzji ZUS z dnia [...] r. o przeliczeniu emerytury,
z której wynika wysokość świadczenia do wypłaty miesięcznie [...] zł;
5. historię obrotów na rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym W. O/L. skarżącej za okres od dnia 15 lipca 2012 r. do 15 października 2012 r., którego saldo na koniec ww. okresu wynosiło [...] zł;
6. kopię faktury za energię elektryczną za miesiąc wrzesień 2012 r. na kwotę [...]zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej zwaną: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem
w sprawie. Zgodnie natomiast z przepisem art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym
w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Biorąc pod uwagę powyższe sąd stwierdził, że skarżąca wykazała, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżąca nie pracuje, od lipca 2012 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który otrzymuje emeryturę
w wysokości [...] zł, w związku z tym z dniem 1 sierpnia 2012 r. zrezygnował
z prowadzenia wynajmu pokoi w ramach agroturystyki. Wnioskodawczyni posiada
z mężem dom o pow. [...] kw., nieruchomość rolną (nieużytki) o pow. [...]ha,
a także tzw. inne nieruchomości o pow. [...] m kw., w której prowadzony był pensjonat. Skarżąca wyjaśniła, że w chwili obecnej ze względu na zły stan zdrowia nie posiada środków na remont nieruchomości i wznowienie działalności agroturystycznej. Skarżąca i jej mąż nie posiadają także oszczędności, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania, tj. kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Wobec powyższego, sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło