I SA/Sz 407/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zofia Przegalińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2008 r. wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za IX i X 2006 r. p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu 31 maja 2008 r. skarżący L. J. złożył wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej w kwocie 100 zł od wniesionego zażalenia, powołując się na stan choroby oraz niskie dochody z renty. Uzupełniając swój wniosek skarżący złożył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał także, że jest bezdomny, nie posiada żadnego majątku, nie zgromadził zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). L. J. oświadczył na urzędowym formularzu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K., źródłem utrzymania skarżącego jest renta inwalidzka w wysokości 914,70 zł. Skarżący oświadczył, że z renty opłaca niezbędne do życia lekarstwa, żywność i ubrania. W załączeniu wniosku skarżący dołączył: - orzeczenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 8 maja 2008 r. o zaliczeniu do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, - zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 11 czerwca 2008 r. o zajęciu świadczenia rentowego, - fakturę za leki na kwotę 59,99 zł, skierowanie do poradni specjalistycznej z 11 czerwca 2008 r. oraz dowód wpłaty za badania rtg kwoty 60 zł. L.J. wezwany w dniu 21 lipca 2008 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów wyjaśniających wątpliwości dotyczące jego stanu rodzinnego i majątkowego nie nadesłał wymaganych dokumentów, a jedynie oświadczył, że jest bezdomny, ponoszone wydatki na życie obejmują wyżywienie i lekarstwa, posiada meldunek jedynie dla doręczeń korespondencji. Skarżący podał też, że od kilkunastu lat jest rozwiedziony, nie miał wraz z żoną majątku wspólnego, dokumentacja o rozwodzie zaginęła. Odnośnie posiadanych nieruchomości w P. skarżący oświadczył, że z posiadanego majątku nieruchomego i ruchomości spłacił zobowiązania wobec wierzycieli. Skarżący podał nadto, iż nie korzysta z pomocy społecznej oraz że nie posiada żadnych rachunków bankowych oraz oszczędności. W związku z powyższymi oświadczeniami L. J. w dniu 6 sierpnia 2008 r. Sąd w sprawie rozpoznawanej jednocześnie z niniejszą (o sygn. akt [...]) dodatkowo wystąpił do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o udzielenie informacji o sytuacji materialnej, rodzinnej i mieszkaniowej L. J. oraz czy skarżący ubiegał się o przyznanie jakiekolwiek wsparcia w okresie ostatnich dwóch lat. Do akt niniejszej sprawy zostało załączone pismo z dnia 22 sierpnia 2008 r., w którym Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. poinformował Sąd, że podjął bezskutecznie czynności zmierzające do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Z pisma wynika, że skarżącego nie można zastać pod wskazanym adresem, skarżący nie stawił się też na wezwanie Ośrodka z dnia 14 sierpnia 2008 r., a z informacji uzyskanych w jego środowisku wynika, że jest on osobą chorą, z którą trudno jest nawiązać kontakt. Ponadto nie figuruje on w ewidencji świadczeniobiorców Ośrodka. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Mając to na względzie Sąd ocenił ponownie sytuację skarżącego – wynikającą ze złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń i dokumentów, a także wynikających z pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 22 sierpnia 2008 r. – w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy i stwierdził, że w chwili obecnej zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku, dodatkowych oświadczeń i informacji z Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że L. J. jest osobą samotną, bezdomną, chorą, z którą kontakt jest utrudniony, nie posiadającą w chwili obecnej żadnego majątku, źródło jego utrzymania stanowi renta w kwocie 914,70 zł, z której skarżący opłaca zakup leków i wyżywienie, nie posiada także żadnych oszczędności ani innych zasobów pieniężnych. Powyższe okoliczności świadczą zatem o tym, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie stać go też jest na opłacenie pełnomocnika, a ponadto ze względu na stan zdrowia nie będzie w stanie samodzielnie prowadzić sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.