I SA/Sz 408/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2001 r., od stycznia do sierpnia 2002 r., za styczeń, marzec, maj, wrzesień i październik 2003 r. oraz za okres od lutego do maja i za okres od lipca do października 2004 roku postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W.P., wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...], w dniu 15 czerwca 2009 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych, albowiem w okresie od września 2008 r. do maja 2009 r. był osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku; na tę okoliczność załączył do wniosku kserokopię zaświadczenia wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w K.. Skarżący podał, iż został wyrejestrowany w wyżej wymienionym Urzędzie z uwagi na podjęcie w maju 2009 r. pracy dorywczej na okres jednego miesiąca; z załączonej kserokopii umowy zlecenia wynika, iż skarżący uzyskał w maju 2009 r. [...] (netto) z tytułu pracy jako dozorca parkingu. Skarżący wyjaśnił, iż utrzymuje się z prac dorywczych, ponadto na działce uprawia warzywa na własne potrzeby. W urzędowym formularzu wskazał, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni 41 arów, natomiast nie zgromadził oszczędności, papierów czy przedmiotów wartościowych. W.P. podał, iż samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku poinformował, iż w aktualnej sytuacji rodzinnej i finansowej nie jest w stanie, bez zaciągnięcia długów i bez pogorszenia swojej sytuacji materialnej, uiścić wpis sądowy. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał skarżącego do złożenia: - zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o korzystaniu bądź nie, z pomocy społecznej i wysokości otrzymywanego zasiłku, - wykazu posiadanych rachunków bankowych oraz wyciągów potwierdzających stan i obroty na tych rachunkach z okresu trzech ostatnich miesięcy, - dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na bieżące utrzymanie siebie i rodziny (rachunki za opłaty mieszkaniowe: czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę itp.) z ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenie o stanie rodzinnym: czy pozostaje w związku małżeńskim, czy mieszka z małżonką, z dziećmi czy istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska wraz z dokumentami potwierdzającymi tę okoliczność np. orzeczenia o rozwodzie, dokumentację o rozwodzie, dokumentację dotyczącą podziału majątku, - odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżącego za 2008 rok. Odpowiadając na wezwanie Sądu, W.P. przesłał zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. potwierdzające, że nie korzysta ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej, ze świadczeń rodzinnych, funduszu alimentacyjnego oraz pomocy na zmniejszenie wydatków związanych z eksploatacją mieszkania w formie dodatku mieszkaniowego. Skarżący przekazał również kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008, z którego wynika, iż nie uzyskał żadnego dochodu. W przedłożonym wyciągu bankowym za okres od 11 maja do 8 czerwca 2009 r. ujęto jedną operację, tj. opłatę za prowadzenie rachunku w kwocie [...] oraz wskazano saldo ujemne w wysokości [...]. W.P. w piśmie z dnia 25 czerwca 2009 r. oświadczył, iż od 2008 r. jest rozwiedziony i nie mieszka z byłą żoną oraz dziećmi od lutego; na tę okoliczność załączył kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 marca 2008 r. Skarżący wyjaśnił, iż aktualnie mieszka na działce, na której nie ma podłączonego: prądu, gazu ani wody, w związku z czym nie ponosi kosztów ich zużycia. Wnioskodawca dodał, iż z byłą żoną nie miał ustanowionej rozdzielności majątkowej, lecz po rozwodzie wszystkie przedmioty codziennego użytku pozostawił żonie i synowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 243§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 245§1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis art. 245§3 stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 246§1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, albowiem zwrot: "gdy wykaże" oznacza, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wniosek W.P., złożony w toku postępowania, zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż od września 2008 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, co zostało także potwierdzone przez Powiatowy Urząd Pracy w K. Skarżący dodał, iż utrzymuje się z prac dorywczych oraz, że w maju 2009 r. podjął pracę jako dozorca na okres jednego miesiąca na podstawie umowy zlecenia, z tego tytułu otrzymał wynagrodzenie w kwocie [...] (netto), na tę okoliczność skarżący załączył do formularza kserokopię umowy zlecenia nr [...]. Z nadesłanego przez skarżącego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 wynika, iż nie uzyskał on żadnego dochodu w roku, za który złożył deklarację PIT – 37. Również z przedłożonego wyciągu bankowego wynika, że w okresie od 11 maja do 8 czerwca 2009 r. nie wpłynęły na jego konto żadne środki pieniężne. Na wydruku ujęto jedną operację wykonaną przez bank, tj. pobranie opłaty za prowadzenie rachunku w kwocie [...] oraz wskazano saldo ujemne w wysokości [...]. Skarżący wyjaśnił, iż na mocy wyroku z dnia 26 marca 2008 r. jest rozwiedziony i nie mieszka z byłą żoną oraz dziećmi; dodał, że wyprowadził się z domu, pozostawiając żonie i synowi wszystkie przedmioty codziennego użytku. Z załączonej kserokopii orzeczenia Sądu Okręgowego w K. wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletniej synem B.P. Sąd powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce jego pobytu przy matce A.P. Kosztami utrzymania i wychowania małoletniego syna sąd obciążył obie strony, zasądzając od ojca na rzecz B.P. kwotę [...] miesięcznie, tytułem alimentów. Jak wskazał skarżący w swoim piśmie, od lutego mieszka na działce, na której nie ma doprowadzonych mediów, tj. wody, gazy ani prądu, w związku z czym nie ponosi opłat za ich zużycie. Ponadto, strona wyjaśniła, iż uprawia warzywa na własne potrzeby. Z zaświadczenia wystawionego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. wynika, iż nie korzysta on ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej, ze świadczeń rodzinnych, funduszu alimentacyjnego oraz pomocy na zmniejszenie wydatków związanych z eksploatacją mieszkania w formie dodatku mieszkaniowego. Skarżący wykazał, iż posiada tylko nieruchomość rolną o powierzchni 41 arów. Dodał, że nie posiada innych nieruchomości, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi, ani innymi przedmiotami o znacznej wartości materialnej, tj. powyżej [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uznał za uzasadnione przyznanie skarżącemu W.P. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.