I SA/Sz 41/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca M. C., w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełniła składając urzędowy formularz PPF. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, a także z akt sprawy wynika, co następuje. Skarżąca M. C. studiuje na studiach dziennych w Wielkiej Brytanii, gdzie w związku z tym przebywa. Swoje studia skarżąca finansuje z zaciągniętego kredytu studenckiego, a koszty utrzymania ponosi z środków pieniężnych, które otrzymuje za pracę nocną, weekendową i podczas wakacji. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pomaga w utrzymaniu bezrobotnemu, niepełnosprawnemu ojcu, który przebywa w Polsce. Skarżąca nie wykazała w formularzu żadnego majątku nieruchomego ani wartościowych rzeczy ruchomych, czy zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). W rubryce formularza, dotyczącej dochodu skarżąca wskazała, że z tytułu pracy dorywczej na stanowisku kelner-barman w miesiącu lutym uzyskała ok. [...] funtów. Miesięczne koszty utrzymania skarżącej w postaci opłaty za stancję, wyżywienia, dojazdów do uczelni, zakupu pomocy naukowych wynoszą ok. [...] funtów. Skarżąca oświadczyła także, iż brakujące na utrzymanie w miesiącu lutym środki pieniężne w kwocie [...] funtów pożyczyła od koleżanki ze studiów, pożyczkę zamierza oddać w marcu. Z akt sprawy wynika dodatkowo, iż średnie miesięczne dochody skarżącej z tytułu pracy dorywczej i kontraktu wynoszą ok. [...] funtów, skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o całokształt złożonych oświadczeń, okoliczności sprawy, sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni należało stwierdzić, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie [...] zł, jak i pozostałych kosztów sądowych, które mogą powstać na dalszym etapie postępowania sądowego. Skarżąca wykazała bowiem w formularzu PPF, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W chwili obecnej przebywa poza granicami kraju (w Wielkiej Brytanii), gdzie studiuje i pracuje dorywczo. Nie posiada majątku, ani oszczędności, jest osobą samotną. Uzyskiwane przez nią dochody w kwocie ok. [...] funtów miesięcznie w całości pokrywają jedynie uzasadnione wydatki związane z bieżącym utrzymaniem (w kwocie[...] funtów). Przy czym należy mieć na uwadze, iż skarżąca przebywa w Anglii, gdzie koszty utrzymania są wyższe niż w warunkach polskich, a w chwili obecnej nie będzie w stanie, ze względu na naukę i pracę wykonywaną w porach nocnych i w weekendy, podjąć dodatkowego zatrudnienia w celu zdobycia dodatkowych środków pieniężnych. W związku z tym, że skarżąca dodatkowo pomaga swojemu bezrobotnemu, niepełnosprawnemu ojcu w Polsce, należy stwierdzić, że nie jest w stanie poczynić oszczędności w swoich wydatkach w celu poniesienia kosztów postępowania. Tym samym, z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jej sprawie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 p. p. s. a., należało orzec jak w sentencji.