I SA/Sz 415/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący G.S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zwrócił się o zwolnienie od należnej opłaty sądowej. Przy czym skarżący, wymagany urzędowy formularz PPF z dnia 7 lipca 2012 r. wraz z załącznikami złożył omyłkowo w Sądzie Rejonowym w Koszalinie, które to dokumenty Sąd ten przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 17 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Z formularza PPF oraz dokumentów dotyczących sytuacji materialno - rodzinnej wynika, co następuje. G.S ma 60 lat, jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej otrzymywanych w wysokości [...] zł. Skarżący ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, przez co ma problemy ze znalezieniem odpowiedniej pracy. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony od 1996 r., ma dorosłego syna, który mieszka oddzielnie i nie pomaga mu finansowo ze względu na własną ciężką sytuację materialną. Skarżący nie posiada majątku poza domem jednorodzinnym w budowie od 1986 r., w którym prowizorycznie wykończył jeden pokój i kuchnię (o pow. 20 m kw.). Wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych zasobów (oszczędności, papierów wartościowych itp.) nie wykazał. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie należy wskazać, że skarżący wprawdzie na urzędowym formularzu PPF nie zaznaczył zakresu swojego wniosku, ale z jego pisma z dnia 2 lipca 2012 r. oraz z treści formularza jednoznacznie wynika, że ubiega się jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a zatem, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazania wymagało przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, należało stwierdzić, iż takie okoliczności jak bezrobocie, brak większego majątku, brak oszczędności, utrzymywanie się ze świadczeń socjalnych w kwocie [...] zł oraz niepełnosprawność skarżącego, świadczą o wyjątkowości jego sytuacji i pozwalają uznać, że nie jest on w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.