I SA/Sz 416/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-07-04
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność części uchwały rady powiatu w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół, oparte na błędnej podstawie prawnej (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zamiast art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym), jest legalne, jeśli mimo błędu nie miało wpływu na wynik sprawy i zostało później sprostowane, a stwierdzone naruszenia prawa przez radę powiatu miały charakter istotny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że błędne wskazanie podstawy prawnej w rozstrzygnięciu nadzorczym (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zamiast art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym) nie miało wpływu na wynik sprawy ani na uprawnienia strony skarżącej, zwłaszcza że zostało później sprostowane. Ponadto, sąd potwierdził, że stwierdzone przez organ nadzoru naruszenia prawa przez radę powiatu (m.in. przekroczenie delegacji ustawowej, naruszenie Konstytucji RP) miały charakter istotny i uzasadniały stwierdzenie nieważności części uchwały.Stan faktyczny
Rada Powiatu podjęła uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół. Regionalna Izba Obrachunkowa stwierdziła nieważność części tej uchwały z powodu naruszenia przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, Konstytucji RP oraz przepisów o zasadach techniki prawodawczej. Rada Powiatu zarzuciła rozstrzygnięciu nadzorczemu oparcie na błędnej podstawie prawnej (ustawa o samorządzie gminnym zamiast powiatowym) oraz stwierdzenie nieważności z powodu nieistotnego naruszenia prawa. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. B. na rozstrzygnięcie nadzorcze uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu przeprowadzania kontroli pobrania i wykorzystywania dotacji udzielanych z budżetu P. B. dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Rada Powiatu w B. (dalej zwana też "Stroną" lub "Skarżącą" działając na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia [...] r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868) – dalej: "u.s.p." oraz art. 38 ust. 1 ustawy w dnia [...] r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203) – dalej: "u.f.z.o" podjęła, w dniu [...] r., uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielanych z budżetu P. B. dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych – dalej: "uchwała".
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r., nr [...] (sprostowanym uchwałą z dnia [...] r., nr [...]) Regionalna Izba Obrachunkowa (dalej "organ nadzoru") stwierdziło nieważność: uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r., w części dotyczącej: § 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, § 4 ust. 1, 2 i 9, § 5, § 13 ust. 6, § 17, określenia "i zakres" zawartego w tytule Rozdziału 3 uchwały, tabeli pt. "Informacja o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych" stanowiącej część wniosku o udzielenie dotacji ujętego w załączniku nr [...], załącznika nr [...], wyrażenia "bieżących" zawartego w tytule tabeli ujętej w części C załącznika nr [...] do uchwały - z powodu naruszenia art. 38 ust. 1 u.f.z.o., art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, ze zm.) – dalej: "Konstytucja RP" oraz § 32 ust. 1 i § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) – dalej: "rozporządzenie".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ nadzoru wskazał, że uchwała nr [...] wzbudziła wątpliwości, co do zgodności z u.f.z.o. Zastrzeżenia dotyczyły zgodności zakresu przedmiotowego uchwały z zakresem kompetencji przyznanych organowi stanowiącemu z mocy art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Organ nadzoru wskazał, że Rada Powiatu uchwałą nr [...] w sposób istotny naruszyła prawo, wykraczając poza zakres delegacji wynikający z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych naruszeń wskazał, że Rada Powiatu określając w § 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz § 4 ust. 1 i 2 wysokość dotacji udzielanej z budżetu powiatu istotnie naruszyła wynikający z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia, a także art. 94 Konstytucji RP. W tym zakresie organ nadzoru odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W dalszej kolejności organ nadzoru zwrócił uwagę na § 4 ust. 9 uchwały, w którym Rada Powiatu postanowiła, iż kwota nadpłaty dotacji podlega zaliczeniu na poczet dotacji należnej w kolejnych miesiącach. W tym zakresie organ nadzoru uznał, że regulacja ta pozostaje w sprzeczności z u.f.z.o., ponieważ potrącenia przewidziane w art. 34 ust. 3 u.f.z.o. odnoszą się wyłącznie do dotacji dla szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Regulacja ta powoduje brak wewnętrznej spójności aktu prawa miejscowego, który w "wyliczeniach miesięcznej części dotacji" (załącznik nr [...] i nr [...]) nie przewiduje sytuacji, o których mowa w § 4 ust. 9 uchwały.
Organ nadzoru zakwestionował również § 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 uchwały określające warunki przekazania dotacji dla szkół prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe, o których mowa w art. 31 u.f.z.o. Uznał, iż regulacje te wykraczają poza kompetencje Rady Powiatu wynikające z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 u.f.z.o.
Zdaniem organu nadzoru w świetle art. 31 u.f.z.o. nieuzasadniona jest formuła oznaczenia wzoru wniosku o udzielenie dotacji, zawartego w załączniku nr [...] do uchwały. Ponadto w ostatniej części tabeli załącznika nr [...] (dotyczącej dotacji z art. 26 ust. 5 u.f.z.o.) uwzględniono tylko uczniów, którzy uzyskali dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, pominięto natomiast uczniów, którzy uzyskali świadectwo dojrzałości.
Organ nadzoru w zakresie § 5 uchwały uznał, że regulacja ta mogłaby spowodować, że nie na każdego ucznia dotacja byłaby przekazana lub przekazana byłaby na uczniów skreślonych z listy uczniów. Stoi to w sprzeczności z zapisami u.f.z.o., ale także wykracza poza delegację ustawową art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Zakwestionowany został również zapis uchwały dotyczący tytułu rozdziału 3 i § 13 ust. 6 uchwały, ponieważ dotyczą one materii uregulowanej w art. 36 ust. 2 u.f.z.o. który reguluje zakres kontroli. Organ nadzoru wskazał na różnice w pojęciach "zakres" oraz "tryb". W tym zakresie odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w z dnia [...] r. (sygn. akt U [...]) oraz poglądu wyrażonego w piśmiennictwie.
Z kolei w załączniku nr [...] ustalony został wzór tabeli (część C), w której określono rodzaje wydatków finansowanych w ramach otrzymanej dotacji. W ocenie organu nadzoru użycie wyrażenia "bieżących" w tytule zestawienia pozostaje w sprzeczności z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.
Ponadto organ nadzoru wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności § 17 uchwały, stanowiącego o uchyleniu poprzednio obowiązującej uchwały, stało się konieczne z uwagi na naruszenie tym postanowieniem art. 94 Konstytucji RP i § 32 ust. 1 w zw. z § 143 rozporządzenia. Organ nadzoru wyjaśnił, że w dacie wejścia w życie badanej uchwały, poprzednia uchwała już nie obowiązywała, ponieważ wydana była na podstawie przepisów kompetencyjnych ustawy z dnia [...] r. o systemie oświaty (uchylonych z dniem [...] r. przepisem art. 80 pkt 16 u.f.z.o.).
P. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na rozstrzygnięcie nadzorcze, wnosząc o jego uchylenie w całości.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu nadzorczemu, Strona zarzuciła rażące naruszenie prawa, tj.:
- oparcie rozstrzygnięcia na podstawie wynikającej z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.), w sytuacji, gdy przepis ten. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwał organów gminy; wyżej wskazany przepis nie daje upoważnienia do stwierdzenia nieważności uchwały rady powiatu,
- naruszenie art. 79 ust, 1 u.s.p., polegające na stwierdzeniu nieważności uchwały z powodu nieistotnego naruszenia prawa w sytuacji, gdy wskazany wyżej przepis daje podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu powiatu jedynie w sytuacji stwierdzenia istotnego naruszenia prawa.
Strona obszernie uzasadniła skargę, przytaczając na potwierdzenie swojego stanowiska szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o nieuwzględnienie i oddalenie skargi, stwierdzając, że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego było w pełni uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - zwanej w dalszej części uzasadnienia "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Przeprowadzona we wskazanym zakresie kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego, jego zadania, uprawnienia oraz funkcje nadzorcze zostały ujęte w art. 163-172 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która nadaje jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie przyznanych im uprawnień samodzielność i zapewnia na mocy art. 165 ochronę sądową.
Działalność samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 171 Konstytucji RP poddana jest nadzorowi z punktu widzenia legalności. Nadzór jest wykonywany przez Prezesa Rady Ministrów i wojewodów, a w zakresie spraw finansowych przez regionalne izby obrachunkowe. Kryterium nadzoru stanowi zgodność działalności samorządu z prawem. Regionalne izby obrachunkowe sprawują funkcję nadzorczą w odniesieniu do uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w oparciu o regulację zawartą w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 561). W celu umożliwienia sprawowania nadzoru przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie spraw finansowych, w art. 78 ust. 2 u.s.p. ustawodawca określił obowiązek przedkładania przez Starostę regionalnym izbom obrachunkowym uchwał organów powiatu objętych nadzorem regionalnej izby obrachunkowej w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały. Natomiast w art. 79 ust. 1 ww. ustawy określono, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
Pierwszym zarzutem Strony zawartym w skardze było rażące naruszenie prawa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie wynikającej z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.), w sytuacji, gdy przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwał organów gminy; a nie daje upoważnienia do stwierdzenia nieważności uchwały rady powiatu.
Sąd nie ma wątpliwości, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze organ nadzorczy wskazał na oczywiście błędną podstawę prawną w postaci art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podczas gdy winien był wskazać jako podstawę właściwą w postaci art. 79 ust. 1 u.s.p., a sprostowanie powyższego błędu nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi przez Stronę. Jednocześnie zarazem owo błędne wskazanie podstawy prawnej, które nastąpiło w wyniku zasługującego na napiętnowanie niedbalstwa osób działających w imieniu organu, bądź to przygotowujących projekt rozstrzygnięcia czy też końcowo je podpisujących - a które nie powinno mieć miejsca, nie pozbawiło jednak organu nadzoru kompetencji wynikających z art. 79 ust. 1 u.s.p. do wydania wskazanego rozstrzygnięcia. Natomiast wskazanie błędnego przepisu jako podstawy jego wydania, nie spowodowało jakichkolwiek dających się stwierdzić ujemnych konsekwencji po stronie Skarżącego, mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Wskazanie błędnej podstawy nie miało wpływu na treść merytoryczną rozstrzygnięcia. Bez wątpienia Strona została też pouczona prawidłowo o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia do Sądu.
Co więcej zauważyć należy, że także dla Skarżącego - P. B., będącego jednostką samorządu terytorialnego w imieniu którego działają organy, które w istocie są wysoko wyspecjalizowanymi i doskonale znającymi przepisy organami administracji publicznej (Zarząd Powiatu w osobie Starosty i Wicestarosty na podstawie upoważnienia od Rady Powiatu), błąd ten był na tyle oczywisty, iż uczyniono go pierwszym i podstawowym zarzutem skargi, przy czym zarazem jednak nie wskazano, a nawet nie próbowano wykazać w skardze, iż organ nadzorczy nie miał kompetencji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy też, że wytknięte naruszenie miało to jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Natomiast bezbłędnie wskazano właściwy przepis kompetencyjny tj. art. 79 ust. 1 u.s.p. uprawniający organ nadzorczy do wydania takiego aktu, co oznacza że również Skarżący nie podważa, iż organ kompetencję taką posiadał.
Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że zarzucane przez Stronę naruszenie w postaci wskazania jako podstawy prawnej przepisu ustawy o samorządzie gminnym, zamiast właściwego art. 79 ust. 1 u.s.p. nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Bez wątpienia bowiem organ nadzoru miał uprawnienia do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu, wskazanie zaś w podstawie rozstrzygnięcia nadzorczego błędnej podstawy prawnej nie pozbawiło organu nadzoru tej kompetencji, ani też w jakikolwiek sposób ujemnie nie wpłynęło na uprawnienia Strony. W związku z powyższym stwierdzone naruszenie nie mogło stanowić podstawy do uchylenia przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Tylko na marginesie należy wskazać, że dla powyższej oceny wtórne znaczenie ma dokonane po wniesieniu skargi, sprostowanie przez organ nadzoru oczywistego błędu pisarskiego w postaci wskazania właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. jakkolwiek istotnie zauważyć należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza możliwość dokonania takiego sprostowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] r. sygn. akt III SA/Kr [...]).
Kolejną zatem kwestią, którą należało rozstrzygnąć było to, czy stwierdzone przez organ nadzoru uchybienia nosiły znamię istotnego naruszenia prawa, czy też jego nieistotnego naruszenia na gruncie przepisów u.s.p. Tylko bowiem istotne naruszenie prawa daje organowi nadzoru możliwość stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 79 ust. 4 u.s.p.).
Istnieją bowiem na gruncie u.s.p. dwa rodzaje wad uchwał w postaci "nieistotnego naruszenia prawa" oraz "sprzeczności z prawem", która obejmuje, naruszenia prawa o charakterze istotnym. Przy czym, za nieistotne naruszenia prawa uznaje się naruszenia drobne, niedotyczące istoty zagadnienia, a zatem będą to takie naruszenie prawa, jak błąd lub nieścisłość prawna niemająca wpływu na materialną treść uchwały. Natomiast do kategorii istotnych naruszeń należy zaliczyć naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol [...]).
Podobnie na temat istotności oraz nieistotności naruszeń wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w przywołanym przez Stronę wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...], w którym wskazano, iż przez taką istotną sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, czyli Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (tak też wyrok NSA z [...] r. o sygn. akt I OSK [...], CBOS).
Rozpoznając skargę na akt nadzoru stwierdzający nieważność uchwały jednostki samorządu terytorialnego, Sąd zobowiązany jest zatem badać zwłaszcza treść samej uchwały, rozstrzygając między innymi to, czy stwierdzenie nieważności zostało zastosowane zgodnie z przepisem ustanawiającym kryteria tego stwierdzenia. Przedmiotem oceny Sądu musi być więc również ustalenie, czy rzeczywiście uchwała w sposób istotny narusza prawo. Działanie Sądu obejmuje zatem w pierwszym rzędzie badanie zgodności z prawem samej uchwały gminy, a następnie badanie zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały. Badanie legalności uchwały, której nieważność stwierdzono rozstrzygnięciem nadzorczym, jest zatem immanentnie związane z procesem oceny prawidłowości samego aktu nadzoru. Specyfiką spraw z tego zakresu jest właśnie kontrolowanie aktów objętych aktami nadzoru, a tym samym, oceniając legalność rozstrzygnięcia nadzorczego na moment jego wydania, sąd administracyjny bada prawidłowość aktu, którego nieważność stwierdzono w tym trybie (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt I OSK [...]).
W efekcie Sąd badając zakwestionowane rozstrzygnięciem nadzorczym uregulowania uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. zgodził się ze stanowiskiem organu nadzorczego, że zakwestionowane uregulowania uchwały w sposób istotny naruszały prawo.
Co do zakwestionowanych zapisów § 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 uchwały, trafnie organ stwierdził, iż zostały one wydane z przekroczeniem delegacji wynikającej z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Zgodnie z wskazanym przepisem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Zauważyć należy, że wskazane zapisy uchwały (§ 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3) regulują kwestie związane z dotacjami do kwalifikacyjnych kursów zawodowych i ich słuchaczami. Trafnie zauważył organ, iż materia ta uregulowana jest w art. 31 u.f.z.o. Tymczasem delegacja zawarta w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. dotyczy uprawnienia do uregulowania dotacji "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32". Nie wymienia więc dotacji o których mowa w art. 31 u.f.z.o. W konsekwencji zasadnie uznano, iż regulując kwestie związane z dotacjami do kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które nie były objęte delegacją z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Rada Powiatu przekroczyła swoje uprawnienia wynikające z tego przepisu. Organ zasadnie więc stwierdził nieważność zakwestionowanych zapisów uchwały (§ 3 ust. 1 pkt 5 i ust. 3), ale także tabeli pt. "informacja o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych" stanowiącej część wniosku o udzielenie dotacji ujętego w załączniku nr [...] do uchwały oraz załącznika nr [...] dotyczącego informacji o przeprowadzonych kursach zawodowych (opartego o art. 31 ust. 3 u.f.z.o.). Cała powyższa materia znajdowała się bowiem poza zakresem upoważnienia wynikającego z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Co do materii uregulowanej w § 4 ust. 1 i 2 uchwały tj. związanej z wysokością dotacji udzielanej z budżetu powiatu, to również należy się zgodzić, że istotnie naruszyła ona art. 38 ust. 1 u.f.z.o., który nie deleguje uprawnień do określania wysokości dotacji. Zgodzić natomiast należy się, iż stanowiło to również naruszenie art. 94 Konstytucji RP zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego (..), na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, przy czym zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Natomiast co do zarzutu naruszenia § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia dotyczącego zakazu powtarzania w akcie prawa miejscowego przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych – to wskazać należy, że skoro organ taki zarzut postawił, winien również był wskazać, które przepisy i jakiej ustawy zostały powtórzone w uchwale, czego nie uczynił.
Kolejnym zakwestionowanym przez organ nadzorczy zapisem był § 4 ust. 9 uchwały, w którym Rada Powiatu postanowiła, iż w przypadku przekazania części dotacji na dany miesiąc w wysokości wyższej od należnej, kwota nadpłaty zostanie zaliczona na poczet dotacji należnej w kolejnych miesiącach. W ocenie organu powyższe pozostawało w sprzeczności z u.f.z.o. z której wynika roczny charakter przekazywanej dotacji. Organ podkreślił, że potrącenia przewidziane w art. 34 ust. 3 tej ustawy odnoszą się wyłącznie do dotacji dla szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2. Zdaniem organu przewidziana regulacja powoduje również brak wewnętrznej spójności aktu prawa miejscowego, który w "wyliczeniach miesięcznej części dotacji" (załącznik nr [...] i nr [...]) nie przewiduje sytuacji, o których mowa w § 4 ust. 9. Ze stanowiskiem organu zdaniem Sądu należy się zgodzić. Istotnie z ogólnej reguły zawartej w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. wynika roczny charakter dotacji. Jedynym wyjątkiem w ustawie przewidującym odstępstwo od tej reguły jest uregulowanie zawarte w art. 34 ust. 3 u.f.z.o. W myśl tej reguły korygowanie kwoty dotacji w ciągu roku dotyczy jedynie dotacji udzielonej niepublicznym szkołom, w których nie jest regulowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Również zdaniem Sądu rozszerzając zastosowanie ww. reguły na inne sytuacje i podmioty niż przewidziane w uregulowaniu szczególnym z art. 34 ust. 3 Rada Powiatu przekroczyła delegację z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Organ nadzorczy zakwestionował także określenie w § 5 uchwały przekazywania w lipcu i sierpniu dotacji według liczby uczniów wykazanych w informacjach miesięcznych złożonych w czerwcu mogłoby spowodować, że nie na każdego ucznia dotacja byłaby przekazana lub przekazano by dotację na uczniów skreślonych z listy uczniów. Określanie zdaniem organu zasad udzielania dotacji w miesiącach lipiec-sierpień, co uczyniono w § 5 uchwały, nie tylko stoi w sprzeczności z powołanymi wyżej zapisami u.f.z.o., ale również wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Również ze stanowiskiem organu w tym względzie zdaniem Sądu należało się zgodzić. Nie sposób zaakceptować argumentacji Strony, która powołuje na poparcie swojego stanowiska na treść art. 26 ust. 4 u.f.z.o. zgodnie z którym dotacja o której mowa w ust. 2, przysługuje za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek o którym mowa w ust. 2. Wskazany przepis ( art. 26 ust. 2) zawiera bowiem wyjątek przewidziany tylko dla określonej tam kategorii szkół. Sporny § 5 uchwały w istocie rozszerzał go w sposób nieuprawniony na inne kategorie wymienione w uchwale określone w § 3 ust. 1 uchwały.
Bezwzględnie też zdaniem Sądu przekroczyła Rada Powiatu zakres upoważnienia zawarty w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. uchwalając § 13 ust. 6 uchwały, określający szczegółowo zakres kontroli jak też wprowadzając w tytule Rozdziału 3 uchwały jego nazwę jako "Tryb i zakres kontroli". Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, iż art. 38 ust. 1 u.f.z.o upoważniał organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jedynie do ustalenia "trybu przeprowadzenia kontroli" nie zaś jej zakresu. Istotnie jak trafnie wskazał organ zakres kontroli jest uregulowany ustawowo. Zgodzić należy się, że zupełnie czym innym jest tryb kontroli – który oznacza sposób postępowania organów w trakcie kontroli, natomiast zupełnie czym innym zakres kontroli, który oznacza zagadnienia mogące być przedmiotem oceny w ramach tejże kontroli. Tym samym regulacja z § 13 ust. 6 jak i nazwa Rozdziału 3 obejmująca materię na której regulację nie pozwalał przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. wykraczała poza delegację ustawową. Również w tym zakresie zaskarżone rozstrzygniecie należało uznać za prawidłowe.
Analizując dalej zaskarżone rozstrzygniecie jak i zakwestionowaną nim uchwałę, należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru co do zasadności stwierdzenia nieważności § 17 uchwały. Przedstawiony w rozstrzygnięciu wywód dotyczący wskazanej regulacji w pełni bowiem zasługuje na akceptację. Jak wyjaśnił organ, stwierdzenie nieważności wskazanego przepisu, który stanowił o uchyleniu poprzednio obowiązującej uchwały, stało się konieczne z uwagi na naruszenie tym postanowieniem art. 94 ustawy zasadniczej i § 32 ust. 1 w zw. z § 143 cyt. Rozporządzenia, stanowiącego, iż jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej lub z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Dalej organ wyjaśnił też, że w dacie wejścia w życie badanej uchwały, poprzednia uchwala już zatem nie obowiązywała, albowiem wydana była na podstawie przepisów kompetencyjnych ustawy z dnia [...] r. o systemie oświaty, uchylonych z dniem [...] r. przepisem art. 80 pkt 16 ww. ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Trafnie wskazał też organ, że zamieszczanie postanowienia o jej uchyleniu narusza także wyraźną normę § 126 ust. 1 rozporządzenia.
Natomiast co do tytułu tabeli Części C Załącznika Nr [...] w którym ustanowiono wzór tabeli w której określono rodzaje wydatków finansowanych w ramach otrzymywanych dotacji, to zgodzić należy się, że użycie wyrażenia "bieżących" w tytule zestawienia pozostaje w sprzeczności art. 35 ust. 1 u.f.z.o. zgodnie z którym dotacje mogą być wykorzystane zarówno na pokrycie wydatków bieżących, jak i zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, co zasadnie skutkowało stwierdzeniem nieważności wyrażenia "bieżących". W istocie też jest argumentem przeciwko trafności stanowiska Strony zarzut, iż tabelka ta mimo nazwy w której mowa o "zestawieniu wydatków bieżących" w swojej treści zawiera pozycję "zakup środków trwałych" które nie są wydatkami bieżącymi. Zdaniem Sądu tym bardziej jest to argument za słusznością wyeliminowania z nazwy zestawienia określenia, iż są to wydatki bieżące, które jest nie tylko niezgodne z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. ale także niezgodne z treścią tabeli i dodatkowo może wprowadzać w błąd osoby podlegające obowiązkowi zastosowania się do tej regulacji i utrudniać im zastosowanie ww. tabeli poprzez wywoływanie niepotrzebnych wątpliwości.
W świetle powyższych rozważań Sąd nie ma wątpliwości, iż stwierdzone zaskarżonym rozstrzygnięciem uchybienia należało uznać za sprzeczne z prawem, a w konsekwencji stanowiły one naruszenia prawa o charakterze istotnym, w rozumieniu u.s.p. także w tak jak interpretuje je przytoczone w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych. Naruszały one bowiem wprost, jak wskazano w odniesieniu do poszczególnych nieprawidłowości, wyraźnie wskazane przepisy Konstytucji RP ustawy, jak i rozporządzenia co spowodowało, iż wydana uchwała została wydana w kształcie odmiennym niż dopuszczały to przepisy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło