I SA/Sz 42/06
WyrokWSA w Szczecinie2006-09-20
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie na raty zapłaty podatku, prawidłowo ocenił, że sytuacja finansowa podatniczki nie uzasadnia przyznania wnioskowanej ulgi, pomimo uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i rozłożenia należności na raty?Ratio decidendi
Organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie zapłaty podatku na raty, działa w ramach uznania administracyjnego. Kontrola sądu administracyjnego w takich sprawach jest ograniczona do oceny, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo oceniły okoliczności faktyczne, a decyzja uznaniowa o odmowie rozłożenia na raty, mimo że organ odwoławczy rozłożył należność na raty, nie budzi zastrzeżeń, ponieważ skarżąca nie wykazała inicjatywy w dobrowolnej spłacie.Stan faktyczny
Podatniczka B. P. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organ pierwszej instancji odmówił rozłożenia na raty, uznając brak przesłanek z art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i rozłożył należność na raty. Podatniczka wniosła skargę do WSA, domagając się ustalenia niższych rat. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty należności w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustalenie opłaty prolongacyjnej o d d a l a skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] odmówił B. P. rozłożenia na raty podatku dochodowego wynikającego z [...] za [...] w wysokości [...] uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Ustalono, że w złożonym w dniu [...] zeznaniu [...] podatniczka wykazała dochód ze sprzedaży w [...] akcji pracowniczych w wysokości [...] i należny podatek [...].
Na poczet tego podatku podatniczka wpłaciła [...], ponadto [...] została przerachowana kwota [...] stanowiąca różnicę pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatników a podatkiem należnym wynikającym, z [...] za [...].
W złożonym w dniu [...] wniosku o rozłożenie pozostałej części podatku na [...] rat po [...] miesięcznie podatniczka podała, że dochód ze sprzedaży akcji przeznaczyła na wydatki związane z jej oraz męża chorobą, źródłem utrzymania małżonków jest emerytura podatniczki w kwicie [...] miesięcznie, mąż nie pracuje, wydatki konieczne na utrzymanie domu wynoszą ok. [...] miesięcznie ponadto jest obciążona spłatą pożyczki zakładowej w kwocie [...] oraz bankowej w kwocie [...].
Powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji, nie mają charakteru wyjątkowego, nie uzasadniają więc przyznania wnioskowanej ulgi będącej odstępstwem od zasady sprawiedliwości i powszechności opodatkowania. Podkreślono, że dochód ze sprzedaży akcji był dochodem jednorazowym i pozwalał na zapłatę podatku w pierwszej kolejności przy uwzględnieniu, że podatniczka na bieżąco otrzymywała emeryturę.
Uznając, że sytuacja finansowa podatniczki nie jest wyjątkowa, nie różni się od sytuacji innych podatników, którzy rzetelnie i terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych, organ I instancji stwierdził, że nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatniczki lub interesem publicznym.
Na skutek odwołania podatniczki Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości
i rozłożył na [...] rat miesięcznych po [...] z opłatą prolongacyjną pozostałą na dzień [...] część zaległości podatkowej w kwocie [...] ze wskazaniem terminów zapłaty.
Organ odwoławczy ponownie ocenił okoliczności faktyczne sprawy i doszedł do wniosku, że zasadne jest rozłożenie zaległości na raty ze względu na aktualnie trudną sytuację finansową oraz zdrowotną podatniczki i brak możliwości jednorazowej zapłaty. Co do ustalonej wysokości rat miesięcznych organ odwoławczy uznał, że odpowiada ona realnej możliwości spłaty. We wniosku podatniczka deklarowała spłatę w ratach po [...] miesięcznie od [...]. Faktycznie nie wpłaciła dobrowolnie żadnej raty, natomiast w drodze czynności egzekucyjnych w dniu [...] wyegzekwowano z jej emerytury kwotę [...]. Ustalone raty nie odbiegają zasadniczo od deklarowanych, co oznacza, że realizacja spłaty oparta jest na realnej ocenie możliwości finansowych podatniczki.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku
o rozłożenie należności na raty w wysokości miesięcznej "możliwej do udźwignięcia", gdyż ustalonej wysokości rat nie jest w stanie ponosić bez uszczerbku bieżącego utrzymania siebie i męża.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku na raty.
Decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy może ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w tym przepisie.
Decyzja wydana na podstawie art.48 § 1 Ordynacji podatkowej podlega kontroli sądu administracyjnego, ale ze względu na jej specyficzny /uznaniowy/ charakter, kontrola sądu jest ograniczona i sprowadza się do kontroli czy przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Upoważniając organy podatkowe do orzekania w ramach uznania administracyjnego, ustawodawca pozostawił tym organom ocenę okoliczności faktycznych uzasadniających rozłożenie należności podatkowych na raty. Oznacza to, że nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia oczekiwanego przez podatnika.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe szczegółowo wyjaśniły, ustaliły
i rozważyły wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej, rodzinnej, bytowej i zdrowotnej skarżącej oraz jej męża z wykorzystaniem przedstawionych dowodów
i wyjaśnień.
Ocena tych okoliczności i uznanie, że zachodzą warunki do rozłożenia należności podatkowej na raty, zgodna była z oczekiwaniem podatniczki. Wysokość ustalonej raty miesięcznej nie odbiega zbytnio od proponowanej we wniosku, ponadto jest uzasadniona tym, że skarżąca, mimo takiej deklaracji, nie wpłaciła dobrowolnie od [...] żadnej kwoty na poczet zaległego podatku, gdyby bowiem wypełniła swoją deklarację, to na dzień wydania zaskarżonej decyzji należność podatkowa byłaby znacznie niższa, a tym samym kolejne raty też mogłyby być niższe.
Reasumując Sąd stwierdza, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej bez naruszenia zasady zaufania do organów państwa (art. 121), zaś dokonane ustalenia są wynikiem prawidłowej oceny dowodów (art. 191), co szczegółowo przedstawiono
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 210 § 4. Podjęta decyzja uznaniowa nie budzi zastrzeżeń.
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło