I SA/Sz 42/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-09-20

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie na raty zapłaty podatku, prawidłowo ocenił, że sytuacja finansowa podatniczki nie uzasadnia przyznania wnioskowanej ulgi, pomimo uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i rozłożenia należności na raty?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie zapłaty podatku na raty, działa w ramach uznania administracyjnego. Kontrola sądu administracyjnego w takich sprawach jest ograniczona do oceny, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo oceniły okoliczności faktyczne, a decyzja uznaniowa o odmowie rozłożenia na raty, mimo że organ odwoławczy rozłożył należność na raty, nie budzi zastrzeżeń, ponieważ skarżąca nie wykazała inicjatywy w dobrowolnej spłacie.
Stan faktyczny
Podatniczka B. P. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organ pierwszej instancji odmówił rozłożenia na raty, uznając brak przesłanek z art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i rozłożył należność na raty. Podatniczka wniosła skargę do WSA, domagając się ustalenia niższych rat. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty należności w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustalenie opłaty prolongacyjnej o d d a l a skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] odmówił B. P. rozłożenia na raty podatku dochodowego wynikającego z [...] za [...] w wysokości [...] uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ustalono, że w złożonym w dniu [...] zeznaniu [...] podatniczka wykazała dochód ze sprzedaży w [...] akcji pracowniczych w wysokości [...] i należny podatek [...]. Na poczet tego podatku podatniczka wpłaciła [...], ponadto [...] została przerachowana kwota [...] stanowiąca różnicę pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatników a podatkiem należnym wynikającym, z [...] za [...]. W złożonym w dniu [...] wniosku o rozłożenie pozostałej części podatku na [...] rat po [...] miesięcznie podatniczka podała, że dochód ze sprzedaży akcji przeznaczyła na wydatki związane z jej oraz męża chorobą, źródłem utrzymania małżonków jest emerytura podatniczki w kwicie [...] miesięcznie, mąż nie pracuje, wydatki konieczne na utrzymanie domu wynoszą ok. [...] miesięcznie ponadto jest obciążona spłatą pożyczki zakładowej w kwocie [...] oraz bankowej w kwocie [...]. Powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji, nie mają charakteru wyjątkowego, nie uzasadniają więc przyznania wnioskowanej ulgi będącej odstępstwem od zasady sprawiedliwości i powszechności opodatkowania. Podkreślono, że dochód ze sprzedaży akcji był dochodem jednorazowym i pozwalał na zapłatę podatku w pierwszej kolejności przy uwzględnieniu, że podatniczka na bieżąco otrzymywała emeryturę. Uznając, że sytuacja finansowa podatniczki nie jest wyjątkowa, nie różni się od sytuacji innych podatników, którzy rzetelnie i terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych, organ I instancji stwierdził, że nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatniczki lub interesem publicznym. Na skutek odwołania podatniczki Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i rozłożył na [...] rat miesięcznych po [...] z opłatą prolongacyjną pozostałą na dzień [...] część zaległości podatkowej w kwocie [...] ze wskazaniem terminów zapłaty. Organ odwoławczy ponownie ocenił okoliczności faktyczne sprawy i doszedł do wniosku, że zasadne jest rozłożenie zaległości na raty ze względu na aktualnie trudną sytuację finansową oraz zdrowotną podatniczki i brak możliwości jednorazowej zapłaty. Co do ustalonej wysokości rat miesięcznych organ odwoławczy uznał, że odpowiada ona realnej możliwości spłaty. We wniosku podatniczka deklarowała spłatę w ratach po [...] miesięcznie od [...]. Faktycznie nie wpłaciła dobrowolnie żadnej raty, natomiast w drodze czynności egzekucyjnych w dniu [...] wyegzekwowano z jej emerytury kwotę [...]. Ustalone raty nie odbiegają zasadniczo od deklarowanych, co oznacza, że realizacja spłaty oparta jest na realnej ocenie możliwości finansowych podatniczki. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o rozłożenie należności na raty w wysokości miesięcznej "możliwej do udźwignięcia", gdyż ustalonej wysokości rat nie jest w stanie ponosić bez uszczerbku bieżącego utrzymania siebie i męża. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku na raty. Decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy może ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art.48 § 1 Ordynacji podatkowej podlega kontroli sądu administracyjnego, ale ze względu na jej specyficzny /uznaniowy/ charakter, kontrola sądu jest ograniczona i sprowadza się do kontroli czy przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Upoważniając organy podatkowe do orzekania w ramach uznania administracyjnego, ustawodawca pozostawił tym organom ocenę okoliczności faktycznych uzasadniających rozłożenie należności podatkowych na raty. Oznacza to, że nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia oczekiwanego przez podatnika. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe szczegółowo wyjaśniły, ustaliły i rozważyły wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej, rodzinnej, bytowej i zdrowotnej skarżącej oraz jej męża z wykorzystaniem przedstawionych dowodów i wyjaśnień. Ocena tych okoliczności i uznanie, że zachodzą warunki do rozłożenia należności podatkowej na raty, zgodna była z oczekiwaniem podatniczki. Wysokość ustalonej raty miesięcznej nie odbiega zbytnio od proponowanej we wniosku, ponadto jest uzasadniona tym, że skarżąca, mimo takiej deklaracji, nie wpłaciła dobrowolnie od [...] żadnej kwoty na poczet zaległego podatku, gdyby bowiem wypełniła swoją deklarację, to na dzień wydania zaskarżonej decyzji należność podatkowa byłaby znacznie niższa, a tym samym kolejne raty też mogłyby być niższe. Reasumując Sąd stwierdza, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej bez naruszenia zasady zaufania do organów państwa (art. 121), zaś dokonane ustalenia są wynikiem prawidłowej oceny dowodów (art. 191), co szczegółowo przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 210 § 4. Podjęta decyzja uznaniowa nie budzi zastrzeżeń. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło