I SA/Sz 420/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P K o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 420/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę P K na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w 2008 r. W terminie 7 dni od dnia ogłoszenia powyższego wyroku, żadna ze stron nie wniosła o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem. Pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. P K złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie złożyła wniosek o sporządzenie takiego uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż w postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniu dotyczącym wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie ustanowiła pełnomocnika w osobie adwokata [...]. Rozstrzygnięcie Sądu z dnia 6 listopada 2013r. było dla skarżącej ogromnym rozczarowaniem i spowodowało utratę zaufania dla dotychczasowego pełnomocnika. Adwokat pouczył skarżącą, że w jej przypadku sąd obowiązany jest sporządzić pisemne uzasadnienie wyroku "z urzędu" oraz że zostanie ono doręczone na adres jego Kancelarii. Bezpośrednio po otrzymaniu takiego uzasadnienia adwokat zobowiązał się je przekazać. Wielokrotnie skarżąca i jej ojciec, kontaktowali się z kancelarią adwokata [...] celem uzyskania informacji dotyczących uzasadnienia, zawsze otrzymywano informację, że jeszcze go nie otrzymano. W dniu 28 stycznia 2014 r. ojciec skarżącej skontaktował się z pracownikiem sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który poinformował go, że uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone z uwagi na brak wniosku w tym zakresie. W ocenie skarżącej, do niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku doszło bez jej winy, gdyż została błędnie pouczona przez adwokata, że nie musi składać takiego wniosku, ponieważ sąd w takiej sytuacji uzasadnienia sporządza "z urzędu". Zdaniem skarżącej, zrobiłam wszystko, co w mojej mocy, aby obronić się przed skrajnie niesprawiedliwym stanowiskiem organów podatkowych. Końcowo skarżąca dodała, że dostała już zawiadomienie o prowadzeniu czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, gdzie dochodzona kwota wzrosła już niemal dwukrotnie, teraz do kwoty [...] zł. W ocenie skarżącej, spełnia wszystkie wymogi, które pozwalały na skorzystanie z ulgi meldunkowej, a pomimo tego, przez nieznajomość przepisów urzędnika Urzędu Skarbowego jest permanentnie karana konsekwencjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zw. dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W nauce prawa oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Podkreślenia wymaga również to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 214; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Strona postępowania ponosi zatem wszelkie konsekwencje procesowe, za błędy i zaniechania osób trzecich, które umocowała do reprezentowania jej przed sądem. Skoro zatem strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji w postępowaniu przed sądem, to w przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, należałoby badać brak winy po stronie pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2006 r., sygn. I GZ 18/06, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminowi można by przyjąć tylko wtedy, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć przeszkody przy użyciu należytego w danych okolicznościach wysiłku. W ocenie Sądu, we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczność, podniesiona przez skarżąca, że adwokat błędnie ją pouczył nie miała wpływu na możliwość przywrócenia jej przez Sąd terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Okoliczność ta miałaby jedynie wpływ na możliwość wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie w stosunku do pełnomocnika. Ustanawiając pełnomocnika, skarżąca ponosi ryzyko tego wyboru. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik winien zachować należytą staranność w pilnowaniu interesów procesowych strony i dopilnować, aby złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło w przewidzianym terminie. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają strony od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 232/11 oraz z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 566/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania, odmówił przywrócenia ww. terminu na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a.