I SA/Sz 424/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi Wojskowego Zarządu Infrastruktury na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1999-2003 o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną m. in. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), Burmistrz określił Wojskowemu Zarządowi Infrastruktury na kwotę łączną [...] zł wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1999-2003 od gruntów pozostałych (tereny różne) o powierzchni [...] m2, a mianowicie: - za 1999 r. - według stawki 0,05 zł/1 m2 - w kwocie [...] zł, - za 2000 r. - według stawki 0,06 zł/1 m2 - w kwocie [...] zł, - za 2001 r. - według stawki 0,07 zł/1 m2 - w kwocie [...] zł, - za 2002 r. - według stawki 0,07 zł/1 m2 - w kwocie [...] zł, - za 2003 r. - według stawki 0,10 zł/1 m2 - w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w wyniku wszczętego w dniu [...] r. postępowania podatkowego w sprawie określenia w/w podatnikowi wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości ustalono, iż Nadleśnictwo umową z dnia [...] r. oraz aneksem Nr [...] przekazało od dnia [...] r. na czas nieoznaczony użytkowanie będących w jego zarządzie gruntów [...] Terenowemu Oddziałowi Lotniskowemu, którego następcą prawnym jest Wojskowy Zarząd Infrastruktury na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2002 r. oraz z dnia 17 czerwca 2003 r. W oparciu o przekazany przez w/w Nadleśnictwo wykaz przekazanych działek oraz uzgodnienie tej informacji z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe ustalono, iż w skład przekazanych gruntów położonych na terenie Gminy wchodzą grunty sklasyfikowane w tejże ewidencji jako "tereny różne", zaś łączna ich powierzchnia wynosi [...] m2. Wskazano dalej w uzasadnieniu tej decyzji, że wymieniona wyżej powierzchnia gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tej ustawy podatnikami tego podatku są posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem. Podkreślono, że wszelkie umowy zawierane przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych są umowami zawartymi ze Skarbem Państwa jako właścicielem, w związku z czym nie można podzielić stanowiska Wojskowego Zarządu Infrastruktury, iż nie ma zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy, lecz jej przepis art. 3 ust. 2, wedle którego obowiązek podatkowy dotyczący gruntów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych ciąży na tych jednostkach faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. Niezależnie zatem od opłaty wnoszonej na podstawie umowy z dnia [...] r. w wysokości 10 % podatku leśnego za użytkowane grunty, stosownie do powołanych na wstępie przepisów Wojskowy Zarząd Infrastruktury miał obowiązek, jako posiadacz zależny wskazanych gruntów, obliczać w deklaracjach podatek od nieruchomości za poszczególne lata i bez wezwania uiścić go w równych ratach na rachunek bankowy Gminy, a ponieważ z obowiązku tego nie wywiązał się, przeto koniecznym było wydanie decyzji podatkowej określającej wysokość należnego podatku, stwierdzono w zakończeniu omawianego uzasadnienia. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, w którym Wojskowy Zarząd Infrastruktury, wskazując na regulacje prawne zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz w ustawie o lasach, kwestionował opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jakichkolwiek gruntów przejętych na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r. z Nadleśnictwem i wysuwał tezę, iż wszystkie te grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, a nadto wskazywał na ewentualne istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ciążącego na tejże jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych stosownie do przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza. Wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, że organ ten w pełni podzielił faktyczne i prawne podstawy określenia odwołującej się stronie zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości należnym od gruntów o powierzchni [...] m2 przekazanych jej przez Nadleśnictwo na podstawie umowy z [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie oraz uznając za nieuzasadnione zarzuty odwołania organ odwoławczy wskazał na wstępie na treść regulacji zawartej w art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 107 ze zm.), stanowiącej, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m. in. wymiaru podatków i świadczeń. Przytaczając ten przepis organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się wypis z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe, z którego wynika, że grunty opodatkowane zaskarżoną odwołaniem decyzją, których łączna powierzchnia ustalona została na [...] ha, sklasyfikowane są w tejże ewidencji jako "tereny różne" i oznaczone symbolem Tr. Nie jest zatem prawdziwym, wedle organu odwoławczego, stwierdzenie odwołującej się strony, iż stanowiące przedmiot sporu grunty są lasami, skoro te w ewidencji oznaczane są symbolem Ls, co prowadzi do wniosku, iż sporne grunty nie mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym. Organ odwoławczy nie podzielił też podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż Wojskowy Zarząd Infrastruktury nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości należnego od spornych gruntów. Wskazał na postanowienia umowy z dnia [...] r., w której jedną ze stron jest Nadleśnictwo, jako zarządzający gruntami stanowiącym własność Skarbu Państwa i która ma ten skutek, iż Wojskowy Zarząd Infrastruktury stał się posiadaczem gruntów oddanych mu w użytkowanie, a pozostających nadal w zarządzie Lasów Państwowych, przez co stał się podatnikiem podatku od nieruchomości należnego od tych gruntów na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreślił organ odwoławczy nadto, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wynika bezpośrednio z przepisów ustawy i w drodze umowy cywilnoprawnej nie może zostać przeniesiony na osobę nie będącą w świetle tych przepisów podatnikiem. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została do sądu administracyjnego przez Wojskowy Zarząd Infrastruktury z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu bliżej nie określonych przepisów ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), jak również naruszenie prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, przejściowo pozbawiony drzew i krzewów w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 28.04.1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne dotyczące charakteru opodatkowanych zaskarżoną decyzją gruntów, wywodząc przy tym, iż oparte one zostały na wypisach z rejestru gruntów, który sporne grunty bezzasadnie określa jako tereny różne, gdy tymczasem aktualne mapy ewidencji gruntów, mapy przeglądowe, topograficzne itp. omawiane tereny określają jako obszar leśny, na którym prowadzona jest gospodarka leśna w oparciu o plan urządzenia lasu. Takiego charakteru spornych gruntów dowodzą też zapisy zawarte w Porozumieniu z dnia 1.06.1994 r. zawartym przez Ministra Obrony Narodowej i Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie korzystania z obszarów leśnych na potrzeby związane z obronnością i bezpieczeństwem Państwa, a także sprecyzowane przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w Warunkach użytkowania lasów, gruntów i innych nieruchomości związanych z obronnością i bezpieczeństwem Państwa, z których wynika m. in., że strona wojskowa wnosi opłaty za nieruchomości znajdujące się w zarządzie Lasów Państwowych według ustalonych stawek stanowiących procentową część podatku leśnego uiszczanego przez zarządcę przedmiotowych terenów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy podatnikami tego podatku są także posiadacze nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Dokonana z dniem 1.01.2003 r. nowelizacja wskazanej wyżej ustawy spowodowała, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów uzależnione zostało od określonego ich sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, wskazując zarazem, iż opodatkowaniu temu nie podlegają jedynie grunty sklasyfikowane w tej ewidencji jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2), przez którą rozumie się działalność, o jakiej mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej z wyłączeniem działalności rolniczej lub leśnej (art. 1a pkt 4). Pod rządami znowelizowanej z dniem 1.01.2003 r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości pozostają nadal posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a"). W związku z obowiązującą do 31.12.2002 r. regulacją, według której opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty objęte m. in. przepisami o podatku leśnym, wskazać należy, iż w myśl - obowiązującego do dnia 31.12.2002 roku - przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają wszystkie lasy, z wyjątkiem nie związanych z gospodarką leśną, zajętych na ośrodki wypoczynkowe, działki budowlane i rekreacyjne oraz wyłączonych decyzjami administracyjnymi na cele inne niż leśne, natomiast lasem w rozumieniu tej ustawy (art. 3) jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub pozbawiony jej przejściowo: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody względnie wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków, jak również grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami gospodarczymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywane na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Z kolei, w myśl art. 1 ust. 1 i 2 wprowadzonej w życie z dniem 1.01.2003 r. ustawy z dnia 30.10.2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, zaś lasem w rozumieniu tej ustawy podatkowej są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Jak to wynika z kolei z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), regulującej m. in. sprawy ewidencji gruntów i budynków, przez ewidencję tę rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami i lokalami. Według przepisów art. 20 tejże ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. przede wszystkim ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, przy czym grunty rolne i leśne obejmuje ona gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, zaś w odniesieniu do gruntów leśnych ewidencję tę prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów należy do zadań starostów (art. 22 ust. 1). Ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę m. in. wymiaru podatków i świadczeń (art. 21 ust. 1). Wynika z przedstawionych regulacji, iż o zaliczeniu określonego gruntu do przedmiotów wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje w istocie informacja o rodzaju danego użytku gruntowego zawarta w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę. Zakwalifikowanie w tejże ewidencji określonego użytku gruntowego jako użytku leśnego oznacza, iż nie podlega on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i że objęty jest on przepisami o podatku leśnym. Bez znaczenia dla tego opodatkowania pozostają zatem, wbrew temu co wywodzi się w skardze, informacje o charakterze określonego użytku gruntowego wynikające ze źródeł innych aniżeli ewidencja gruntów i budynków, prowadzona w oparciu o regulację zawartą w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie. Jest w rozpatrywanej sprawie okolicznością faktyczną przez stronę skarżącą nie zakwestionowaną, że ewidencja gruntów i budynków, prowadzona przez właściwy w tej mierze organ, zawiera informację o zaklasyfikowaniu opodatkowanych zaskarżoną decyzją gruntów do użytków nie będących lasem, oznaczanych symbolem Ls, lecz do użytków gruntowych określonych jako "tereny różne" i oznaczanych symbolem Tr. Tak więc, zarówno na gruncie obowiązującej do 31.12.2002 r. regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (art. 3 ust. 1 pkt 3), jak i regulacji obowiązującej po nowelizacji tejże ustawy wprowadzonej w życie od dnia 1.01.2003 r. (art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2), będące przedmiotem spornego opodatkowania grunty o łącznej powierzchni [...] ha stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości i przez organy podatkowe obu instancji zasadnie opodatkowaniem tym zostały objęte, skoro w postępowaniu podatkowym informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a dotyczące rodzaju danego użytku gruntowego, są dla tych organów wiążące. W świetle przedstawionych wyżej postanowień zarówno ustawy podatkowej, jak i ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne za bezzasadny w zupełności uznać należy podniesiony w skardze zarzut dotyczący błędnego zakwalifikowania spornych użytków gruntowych do kategorii nie będącej użytkiem leśnym. Ocena zgodności takiego zakwalifikowania z rzeczywistym stanem rzeczy nie należy bowiem do kompetencji organu podatkowego, wobec czego przyjęcie przez ten organ wynikającej z ewidencji gruntów i budynków informacji za podstawę ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości nie może być uznane za dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Jak to już wyżej wskazano, zarówno w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31.12.2002 r., jak i w stanie prawnym wprowadzonym w życie z dniem 1.01.2003 r., podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna będąca posiadaczem tych nieruchomości lub ich części jeżeli jej posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.) lasy stanowiące własność Skarbu Państwa pozostają w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego też w tej ustawie w skrócie "Lasami Państwowymi", które jako państwowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia (art. 32 ust. 1) i w skład którego wchodzą m. in. takie jednostki organizacyjne jak regionalne dyrekcje Lasów Państwowych oraz nadleśnictwa. Jest w rozpatrywanej sprawie okolicznością również niesporną, że w posiadanie użytków gruntowych opodatkowanych zaskarżoną decyzją Wojskowy Zarząd Infrastruktury, powołany decyzjami Ministra Obrony Narodowej z dnia 23.12.2002 r. i z dnia 17.06.2003 r. i utworzony na bazie [...] Terenowego Oddziału Lotniskowego, wszedł w wyniku wykonania umowy o przekazaniu określonych gruntów w użytkowanie, jaka w dniu [...] r. zawarta została przez Nadleśniczego Nadleśnictwa, działającego z upoważnienia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, z Terenowym Oddziałem Lotniskowym. W wyniku objęcia przekazanych gruntów w posiadanie Terenowy Oddział Lotniskowy, a następnie Wojskowy Zarząd Infrastruktury, jako jego niewątpliwy następca prawny, stał się podatnikiem podatku od nieruchomości należnego od tychże gruntów. Okoliczność, że za możliwość korzystania z przekazanych mu gruntów ich użytkownik zobowiązał się uiszczać ich zarządcy wynagrodzenie określone procentowo w stosunku do wysokości podatku leśnego należnego w stosunku do całej powierzchni objętej umową, jest okolicznością obojętną dla istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Jak to bowiem wynika z przepisu art. 6 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikające z ustawy podatkowej oraz stanowiące treść zobowiązania podatkowego, rozumianego (art. 5) jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz tych podmiotów podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Trafnym jest zatem wyrażone w zaskarżonej decyzji zapatrywanie, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest kategorią obiektywną i że nie jest możliwym uwolnienie się od niego w drodze czynności cywilno-prawnej. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z prawem przez to, iż utrzymuje w mocy decyzję Burmistrza określającą Wojskowemu Zarządowi Infrastruktury za lata 1999-2003 wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości od znajdujących się w jego posiadaniu a stanowiących własność Skarbu Państwa gruntów o łącznej powierzchni [...] ha, zaklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako "tereny różne" (Tr), orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).