I SA/Sz 425/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w 2004 roku wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca, reprezentowana przez syna D.M. wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który to wniosek zarządzeniem referendarza sądowego z 16 sierpnia 2010 r. (doręczonym 27 sierpnia 2010r.), wobec nieuzupełnienia braków formalnych formularza PPF, został pozostawiony bez rozpoznania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 10 czerwca 2010r. ustalono wpis od skargi w kwocie 500 zł. 30 sierpnia 2010 r. skarżąca złożyła ponownie, na urzędowym formularzu PPF, uzupełniony 30 września 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. A.M. wskazała, że jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "T" (k. 28) i oświadczyła dalej we wniosku, że otrzymuje rentę w wysokości [...] netto, a w utrzymaniu pomaga jej syn D. W uzasadnieniu wniosku wskazała na ponoszone wydatki związane z utrzymaniem dwóch mieszkań (czynsz za mieszkanie w K. w kwocie [...], czynsz oraz opłaty za wodę i energię elektryczną w zajmowanym przez skarżącą mieszkaniu w B. w kwocie [...]), wydatki na lekarstwa ( ok. 150 zł miesięcznie). Z oświadczenia skarżącej wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Odnośnie stanu majątkowego A.M. oświadczyła, że posiada mieszkanie w B. o powierzchni 31 m², mieszkanie w K. o powierzchni 38 m², wskazała również na "działkę rolną w G.", nie podając jej powierzchni. Posiadania innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych skarżąca nie wykazała. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Do referendarza sądowego należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze powyższe, zobowiązano pełnomocnika skarżącej do przedłożenia: - zeznania podatkowego skarżącej za 2009 r. o wysokości osiągniętego przychodu (straty), - deklaracji podatkowej skarżącej o wysokości osiągniętego przychodu (straty) za miesiąc lipiec 2010 r., ewentualnie dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzonej działalności gospodarczej ( "T"), - dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem (czynsz, energia elektryczna, woda, lekarstwa) z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dodatkowych informacji o powierzchni nieruchomości w G. oraz oświadczenia czy, i jakim zakresie, przedmiotowa nieruchomość oraz mieszkanie w K., stanowiące własność skarżącej są wykorzystywane w celu uzyskania dochodu, - wykazu rachunków bankowych skarżącej i wyciągów z rachunków bankowych z okresu od 1 lipca do 31 sierpnia 2010 r. W odpowiedzi na powyższe przedłożono odcinek renty za marzec i październik 2010 r. z wykazaną kwotą netto odpowiednio [...] i [...], dowody wpłaty za energię elektryczną (średnio ok. [...] miesięcznie), dowód wpłaty kwoty [...] tytułem czynszu za miesiąc wrzesień 2010 r. (mieszkanie w B.) paragony potwierdzające zakupy w aptece w okresie od marca do września 2010 r. na kwotę [...]. Skarżąca przedłożyła nadto swoje zeznanie podatkowe za 2009 rok (PIT-36L) z wykazaną stratą o wartości [...] (przychód [...], koszty uzyskania w wysokości [...]), dane z rozliczenia podatkowego za miesiąc maj 2010 r., z wykazaną kwotą dochodu od stycznia do maja 2010 r. w wysokości [...] (przychody [...] koszty uzyskania przychodu [...]) oraz dokumenty potwierdzające likwidację prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 15 maja 2010 r. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała w sposób dostatecznie przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wprawdzie z przedłożonych, w odpowiedzi na wezwanie, dokumentów wynika, że otrzymywane świadczenie rentowe stanowi kwotę netto [...] (świadczenie za październik 2010 r.), ponoszone wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i zakupem lekarstw (w miesiącu wrześniu 2010 r.) stanowią kwotę ok. [...], to jednak stwierdzić należy, że skarżąca nie wyjaśniła wszystkich wątpliwości związanych z jej sytuacją finansową i majątkową. Wbrew wezwaniu A.M. nie wyjaśniła bowiem jaka jest powierzchnia posiadanej przez nią nieruchomości ("działki rolnej") w nadmorskiej miejscowości G. oraz nie złożyła żadnych wyjaśnień w odpowiedzi na pytanie czy, i jakim zakresie, przedmiotowa nieruchomość oraz mieszkanie w K. (o pow. 38 m²), stanowiące własność skarżącej są wykorzystywane w celu uzyskania dochodu. Skarżąca nie złożyła również żadnych wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie dotyczące stanu środków na rachunku bankowym. Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również wynikające z przedłożonych dokumentów i dodatkowych oświadczeń nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy, skarżąca nie wykazała jaka jest jej sytuacja finansowa i majątkowa. Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.