I SA/Sz 427/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-06-20

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną z niewielkimi dochodami z zasiłku i alimentów, zalegająca z płatnościami i podlegająca egzekucji komorniczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jej sytuacja finansowa, obejmująca status osoby bezrobotnej, dochody z zasiłku i alimentów, zadłużenie oraz egzekucję komorniczą, uzasadnia przyznanie zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swój status osoby bezrobotnej, utrzymującej syna, brak majątku, zadłużenie wobec spółdzielni mieszkaniowej oraz egzekucję komorniczą alimentów. Do wniosku dołączyła decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych oraz dokumenty potwierdzające wydatki. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia należności z tytułu podatku od towarów i usług.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2011 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M.D., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła w dniu 1 czerwca 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem M. (rok ur. 2003), jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku, mąż od 6 października 2012 r. nie przekazywał jej alimentów, aktualnie komornik rozpoczął egzekucję zaległych alimentów. Odnośnie do majątku podała, że nie posiada nieruchomości oraz innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych zasobów pieniężnych. Skarżąca podała we wniosku, że zalega z płatnościami do spółdzielni mieszkaniowej oraz wobec innych wierzycieli na kwotę ok. [...]. zł. Dodała, że korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w zakresie wyżywienia syna. Do wniosku dołączyła decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 15 listopada 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres trzech pierwszych miesięcy, natomiast na kolejne okresy posiadania prawa do zasiłku w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała dodatkowo na okoliczności podnoszone w skardze, to jest na prowadzoną przez Prokuraturę sprawę karną przywłaszczenia mienia firmowego oraz fałszowania podpisów skarżącej bez jej wiedzy i zgody. Jak wynika ze skargi, skarżąca zakończyła prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą z powodu przywłaszczenia całego mienia firmowego przez właściciela firmy M. K.D. – jej męża, który "wyrzucił ją" z pomieszczeń, w których prowadziła działalność, po tym jak złożył pozew o rozwód. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w którym mowa o braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, nie może więc mieć zastosowania do osób, które osiągają dochody lub posiadają majątek, nawet jeśli koszty te stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny. Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy i przemawiająca tym, że wniosek jest zasadny. I tak, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca oświadczyła 2 grudnia 2011 r. (k.21), że zajmowane mieszkanie ([...]) jest własnością jej męża, a z ugody ze spółdzielnią mieszkaniową z 21 listopada 2011 r. (k.18) wynika, że skarżąca zobowiązała się spłacić zadłużenie na kwotę [...] zł do dnia 15 maja 2012 r. Wezwanie komornika sądowego z 5 października 2011 r. do zapłaty kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł potwierdza, że skarżąca dochodzi alimentów na rzecz syna w trybie egzekucji sądowej. W grudniu 2011 r. Sąd ustalił wysokość alimentów na kwotę [...] zł miesięcznie. Z decyzji z [...] wynika Prezydent Miasta S. przyznał M.D. stypendium szkolne na okres od listopada 2011 r. do czerwca 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Z kolei z ustaleń organów podatkowych wynika, że skarżąca zadeklarowała za 2009 i 2010 dochody w wysokościach odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Skarżąca przedłożyła szereg dokumentów potwierdzających wydatki na utrzymanie oraz edukację syna. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy wskazać że skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymująca 8 letniego syna. Źródłem utrzymania skarżącej i jej dziecka jest zasiłek dla bezrobotnych, alimenty oraz pomoc z opieki społecznej. Skarżąca nie wykazała żadnych dodatkowych dochodów, ani oszczędności pieniężnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło