I SA/Sz 428/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-10-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału strony, przeprowadzając kontrolę na miejscu bez wcześniejszego powiadomienia strony, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności bezpośrednich w rolnictwie?Ratio decidendi
Przepisy prawa wspólnotowego dotyczące kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrola na miejscu, nawet niezapowiedziana, przeprowadzona zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004, jest dopuszczalna i zgodna z prawem, nawet jeśli strona nie została o niej powiadomiona. W związku z tym, organ nie naruszył zasady czynnego udziału strony ani innych przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r., deklarując określoną powierzchnię działek rolnych. Kontrola na miejscu wykazała, że zadeklarowana powierzchnia była mniejsza niż stwierdzona, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności. Strona zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie została powiadomiona o kontroli, oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając kontrolę za prawidłową i stosując przepisy rozporządzenia wspólnotowego dotyczące przekroczenia dopuszczalnej różnicy powierzchni.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzję, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r.,
Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Odział Regionalny utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] odmawiającą I.S. przyznania płatności bezpośrednich na 2009 rok.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że dnia 28 marca 2009 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynął wniosek I.S. o przyznanie płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. Producentka w złożonym wniosku zadeklarowała do płatności działki rolne o oznaczeniach A, AA, B o łącznej powierzchni 14,40 ha. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono, iż zadeklarowana powierzchnia działek o oznaczeniach A i B jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej
w wyniku kontroli (kod DR 13+). Protokół z czynności kontrolnych został doręczony I.S.
Powyższe ustalenia stały się przyczyną wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności.
W odwołaniu od decyzji Biura Powiatu [...] ARiMR strona zarzuciła błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa z uwagi na brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji i wniosła o przeprowadzenie oględzin nieruchomości.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy stwierdził,
że wydając decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR słusznie oparł się na wynikach kontroli na miejscu przeprowadzonej na działkach zadeklarowanych do płatności we wniosku o ich przyznanie na 2009 r. Kontrola ta wykazała zawyżenie deklarowanej powierzchni o 2,88 ha, co stanowiło 25 % różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli. Zatem stosownie do art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003. i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 marca 2004 r., str. 18 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzona przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej, jednolita płatność obszarowa zostaje odmówiona.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony podkreślając, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną kontrolę
na miejscu oraz kontrolę administracyjną a to powoduje, że nie ma podstaw
do przeprowadzenia kolejnych oględzin nieruchomości a decyzję organu I instancji ocenił jako opartą na faktach, następnie dogłębnie ocenionych przez ten organ, zatem zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa uznał za niezasadny.
W skardze, strona skarżąca przedstawiła zarzut oparcia decyzji odwoławczej
na wadliwie zebranym przez Organ I instancji materiale dowodowym, który zebrany został w wyniku postępowania przeprowadzonego z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu przez to, ze skarżąca nie została powiadomiona
o kontroli.
W ten sposób zdaniem skarżącej Organ I instancji naruszył art. 10 § 1 kpa., gdyż niezbędne było przeprowadzenie oględzin nieruchomości rolnych stanowiących przedmiot dopłat. Odmowa przeprowadzenie tego dowodu spowodowała, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Z powyższych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji na wstępie należy zaznaczyć, że źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych informacji jest przeprowadzenie kontroli administracyjnej, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności.
Wskazać należy, że przepisy prawa wspólnotowego tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określanych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L Nr 141, str.18) – przewiduję kontrole administracyjną wniosków o pomoc obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności, które uzupełniane są systemem kontroli na miejscu. Zgodnie
z postanowieniami zawartymi w preambule tego aktu w pkt 29 wskazuje się, ze "(...) kontrole dotyczą zgodności z kryteriami kwalifikowalności, kontrole na miejscu powinny być z reguły niezapowiedziane, w razie potrzeby Państwa Członkowskie powinny łączyć różnorodne kontrole w ramach niniejszego rozporządzenia".
Zgodnie z art. 23a tego rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiedziane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli na miejscu następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni (...).
W ocenie Sądu, analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że regulacja celu i sposobu przeprowadzenia kontroli zawarta w rozporządzeniu Komisji (WE)
Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących reguły gromadzenia dowodów i realizujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skoro bowiem zasady przeprowadzenia kontroli są uregulowane w przepisach prawda unijnego, to przepisy te, w myśl art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, w niniejszej sprawie korzystają z prawa pierwszeństwa stosowania.
Stwierdzić zatem należy, że organy nie naruszyły przepisów postępowania przyjmując, że kontrola przeprowadzona pod nieobecność strony była dopuszczalna
i zgodna z prawem.
Co się zaś tyczy samej kontroli, to organ odwoławczy wyjaśnił, iż kontrola została przeprowadzona przez wykwalifikowanych inspektorów terenowych firmy Fotokart, która specjalizuje się w pomiarach geodezyjny, fotogrametri, oraz geoinformatyce. Wyniki tej kontroli były dwukrotnie analizowane w związku z wniesionymi zastrzeżeniami strony zarówno przez wykonawcę kontroli jak i przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu, że przeprowadzenie dowodu z ponownych oględzin nieruchomości było zbędne.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło