I SA/Sz 43/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-07-08

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę, pomimo trudnej sytuacji finansowej i życiowej podatniczki, była zgodna z prawem, w szczególności z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej była zgodna z prawem. Chociaż sytuacja podatniczki była trudna, nie stanowiła ona wystarczającej podstawy do zastosowania instytucji umorzenia, która ma charakter wyjątkowy. Podatniczka dysponowała środkami ze sprzedaży nieruchomości, które powinna przeznaczyć na spłatę zobowiązania podatkowego, a przeznaczenie ich na remont innego lokalu było jej indywidualną decyzją. Nieznajomość przepisów prawa oraz zobowiązania cywilnoprawne nie stanowią przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych.
Stan faktyczny
Podatniczka A. K. wniosła o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową i życiową oraz brak wiedzy o terminach składania zeznań. Organ podatkowy odmówił umorzenia, wskazując, że zaległość powstała w związku ze sprzedażą nieruchomości, z której podatniczka uzyskała środki, a przeznaczyła je na remont innego lokalu. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł, a także samych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 14 maja 2014 r. A. K. zwróciła się do Naczelnika [....] Urzędu Skarbowego w S. o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł, a także samych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. We wniosku powołała się na trudną sytuację finansową i życiową wskazała, że powstanie przedmiotowej zaległości nie wynikło z jej winy, albowiem nie miała wiedzy o terminach składania wymaganych zeznań oraz konsekwencjach określonych czynności. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. odmówił udzielenia ulgi. W toku postępowania ustalono, iż istniejąca kwota podatku do zapłaty powstała w związku z dokonaniem przez A. K. odpłatnego zbycia w dniu [...]r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w S. (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Ponadto w przeprowadzonym postępowaniu ustalono, iż: - A. K. prowadzi wspólnie z [...]-letnim synem D.K. gospodarstwo domowe w mieszkaniu położonym w B. przy ul. [...]; mieszkanie stanowi własność jej rodziców; - zgodnie z oświadczeniem - nie posiada nieruchomości, ruchomości znacznej wartości, ani papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności; - miesięczny dochód gospodarstwa domowego stanowią alimenty na syna w wysokości [...] zł; korzysta ze wsparcia rodziny; - miesięcznie budżet domowy obciążają wydatki, związane z: utrzymaniem mieszkania (czynsz, prąd, usługi telekomunikacyjne) w łącznej kwocie ok. [...] zł, opłatą za dodatkowe godziny lekcyjne języka angielskiego dla syna w wysokości [...] zł ([...] zł za rok szkolny); podatniczka przedłożyła także kopię potwierdzenia wpłaty dopłaty do obozu letniego dla syna z dnia 26 maja 2012r. w wysokości [...] zł; spłatą zadłużenia wobec Banku [...] S.A. (w łącznej kwocie rat [...] zł do lutego 2015r., a następnie w kwocie [...] zł): - umowy pożyczki nr [...] na podstawie aneksu nr 3 do umowy – [...] raty od 31 marca 2014r. tj.: 12 rat w wysokości [...] zł, następnie [...] rat po [...] zł oraz rata wyrównująca, - z tytułu umowy limitu na koncie osobistym na podstawie umowy ugody – [...] rat od 31 marca 2014r. tj.: [...] rat w wysokości [....] zł, następnie [...] rat po [...] zł oraz rata wyrównująca, - na podstawie aneksu do umowy ugody – [...] rat od 31 marca 2014r. tj.: [..] rat w wysokości [...]zł, następnie [...] rat po [...] zł oraz rata wyrównująca, - na podstawie aneksu do umowy ugody – [...] rat od 31 marca 2014r. tj.: [...] rat w wysokości [...] zł, następnie [...] rat po [...] zł oraz rata wyrównująca. W piśmie z dnia 10 lipca 2014r. Skarżąca oświadczyła, że nie uiściła należności ponieważ myślała, że wydatkowanie w ciągu dwóch lat środków ze sprzedaży przedmiotowego prawa do lokalu mieszkalnego na remont mieszkania, które miało być jej własnością zwolni ją z obowiązku zapłaty podatku. Dlatego środki finansowe uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przeznaczyła na remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, którego miała zostać właścicielką, na dowód przedłożyła liczne faktury zakup materiałów budowlanych wystawione na nabywcę "M. C. A. K." oraz zamówienia klienta. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, że popadła w kłopoty finansowe w związku z przedłużającym się postępowaniem kontrolnym prowadzonym wobec niej przez [...] Urząd Skarbowy w S. i niemożnością przerachowania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT 7K za II kwartał 2010r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji za I kwartał 2010r. Dokonując rozstrzygnięcia organ podatkowy wziął pod uwagę zarówno genezę powstania zobowiązania, jak i aktualną sytuację wnioskodawczyni. Strona pismem, z dnia 29.08.2014 r. złożyła odwołanie się od decyzji organu pierwszej instancji do Dyrektora Izby Skarbowej w S. Wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez umorzenie zaległości podatkowej za 2009 r. lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazała na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej tj.: art. 67a § 1, art. 122, art. 187 oraz art. 191 podkreśliła, że organ błędnie uznał, że zapłata należnego podatku była możliwa ze środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości, a trudności z jej realizacją wystąpiły w wyniku podjętych przez stronę na własne ryzyko decyzji. Ponadto organ nie tylko pominął istotne fakty z jej życia osobistego (rozwód, samotne wychowywanie małoletniego syna, konieczność korzystania ze wsparcia finansowego rodziców) ale również zignorował okoliczność znacznego ograniczenia możliwości zarobkowych skarżącej z uwagi na konieczność zawieszenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] r., organ odwoławczy utrzymał decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w mocy. Ustalono w toku postępowania odwoławczego, że Skarżąca posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w wysokości [...] zł, z tego w kwocie głównej [...] zł, odsetki stanowią [...] zł. Posiada również zaległości w podatku od towarów i usług za I kw. 2010 r. i za II kw. 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł, z tego [...] zł w kwocie głównej, odsetki stanowią [...] zł w tym: za I kw. 2010 r. w wysokości [...] zł (kwota główna [...] zł, odsetki 2[...] zł) i za II kw. 2013 r. w wysokości [...] zł (kwota główna [...] zł, odsetki [...] zł). Kwota zwrotu wynikająca z korekty VAT-7 za II kw. 2010 r. wynosi [...] zł - jednakże nie może być zaliczona na poczet zaległości z uwagi na toczące się postępowanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po rozpatrzeniu sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego wskazał że nie kwestionuje wagi podnoszonych problemów oraz istnienia subiektywnie ważnego interesu podatniczki w dążeniu do uzyskania przedmiotowej ulgi, jednakże, nie może pomijać w ocenie sprawy - mając na względzie zasadę równości i powszechności opodatkowania - przyczyn powstania zaległości, tak aby z nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w systemie prawa podatkowego jaką są ulgi uznaniowe, nie czynić "zwykłego" zwolnienia podatkowego. Organ wskazał, że zaległość podatkowa nie jest następstwem okoliczności losowych, niespodziewanych, na które strona nie mogła mieć wpływu i których nie mogła przewidzieć, a jest skutkiem braku wpłaty podatku . Nieruchomość ta nabyta w drodze darowizny od brata strony w dniu 12 grudnia 2008 r., została sprzedana w dniu 27sierpnia 2009 r. za cenę [...] zł. Organ nie kwestionuje okoliczności, które spowodowały konieczność zbycia nieruchomości, jednak zauważa, że w wyniku transakcji, w dyspozycji podatniczki znajdowały się środki finansowe umożliwiające wywiązanie się z zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Tym bardziej, że przychód ze sprzedaży nieruchomości jest co do zasady dochodem podatnika jednorazowym i dodatkowym, a ponieważ podatek ten nie jest pobierany z bieżących środków na utrzymanie, to uiszczenie go nie powoduje zagrożenia egzystencji podatnika. Organ nie kwestionuje także skali trudności wynikających z wydarzeń mających miejsce w życiu osobistym strony, w tym rozwód i konieczność samotnego wychowywania nieletniego dziecka, jednakże uznał, że okoliczności te dotyczą wzajemnych relacji i uzgodnień rodzinnych nie są więc szczególne czy wyjątkowe, w związku z czym nie uprawniają do udzielenia ulgi w spłacie zaległości. Dodatkowo należy wskazać, że rozwód, na który strona się powołuje nastąpił w 2006 r., natomiast zaległości o których rozłożenie na raty strona wnosi dotyczą 2009 r. Organ nie kwestionuje również, że podatniczka znajdując się w trudnej sytuacji materialnej w celu zaspokojenia potrzeb bytowych korzysta ze wsparcia finansowego rodziców (wg oświadczenia z dnia 2.11.2014 r. pomoc rodziny wynosi od [...] zł miesięcznie) i nie neguje twierdzenia, że rodzina deklaruje pomoc finansową w spłacie istniejącego zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za 2009 r. (oświadczenie strony z dnia 10.07.2014 r.). Organ przeanalizował i ocenił również trudną sytuację finansową Strony związaną z utratą płynności finansowej w prowadzonej działalności gospodarczej w tym posiadanie nieuregulowanych zobowiązań wobec wierzycieli z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (wg podatniczki wynoszą [...] zł) i w konsekwencji konieczność jej zawieszenia (wniosek o zawieszenie działalności złożony przez panią A. K. wpłynął do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej tj. CEIDG w dniu 19.07.2013 r.) jednakże uznał, że okoliczność ta mieści się w kategorii ryzyka przedsiębiorcy i nie jest traktowana jako okoliczność nadzwyczajna, bowiem może dotyczyć innych przedsiębiorców działających w tych samych realiach gospodarczych. Każdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą działa na własny rachunek i ryzyko, a podejmowane w ramach aktywności gospodarczej działania i decyzje są efektem jego wyborów, działań i kalkulacji ryzyka. Należy zaznaczyć, że utrata płynności finansowej w prowadzonej przez stronę działalności, była konsekwencją nieuiszczenia przez podatniczkę w obowiązującym terminie podatku od towarów i usług za I kwartał 2010 r. Z kolei kwestia braku możliwości uregulowania zobowiązania przez zaliczenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej korekty deklaracji VAT za II kwartał 2010 r. wyjaśniona została stronie w piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. znak: [...] z dnia [...] r. oraz w piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. znak:[...] z dnia [...] r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej tj.: 1. art. 67a § 1 - poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także samych odsetek pomimo istnienia ważnego interesu podatnika, 2. art. 122 oraz art. 187 - poprzez nie rozważenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, co spowodowało naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zupełności postępowania podatkowego, 3. art. 191 - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące uznaniem, że: - zaległość podatkowa nie powstała wskutek okoliczności losowych, niespodziewanych, na które strona nie mogła mieć wpływu i których nie mogła przewidzieć, - w wyniku zbycia nieruchomości w dyspozycji podatniczki znajdowały się środki finansowe umożliwiające wywiązywanie się z zobowiązania wobec Skarbu Państwa, - zobowiązania wobec Skarbu Państwa mają charakter priorytetowy. Skarżąca zakwestionowała słuszność decyzji odmownej organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego, jednakże nie przedstawiła nowych okoliczności, co do dokonanych już ustaleń stanu faktycznego. Jej zdaniem sytuacja rodzinna i materialna w jakiej się znalazła wynikała ze zdarzeń losowych, których nie mogła przewidzieć, a ona podjęła wszelkie możliwe kroki, aby zapobiec negatywnym konsekwencjom wydarzeń, które ją dotknęły. Pozostając w przekonaniu, że wydatkowanie wszystkich środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, które otrzymała w drodze darowizny, zwolni ją z obowiązku uiszczenia podatku, środki te przeznaczyła na remont mieszkania, które miało stać się jej własnością. W ocenie skarżącej stanowisko organu stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania wynikającymi z Ordynacji podatkowej, a argumentacja przytoczona w uzasadnieniu decyzji obu organów przemawia za uznaniem, że przypadek skarżącej został oceniony w sposób schematyczny i zawężający znaczenie pojęcia "ważny interes podatnika" do jedynie nadzwyczajnych losowych sytuacji, z powodu których podatnik nie jest w stanie wykonać zobowiązań podatkowych. Tymczasem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu i powinno uwzględniać nie tylko okoliczności nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika w tym: wysokość uzyskiwanych dochodów czy ponoszonych wydatków (w tym na ochronę zdrowia). Organ w tym względzie sprowadził się jedynie do lakonicznych stwierdzeń, że obecna sytuacja finansowa skarżącej jest wyłącznie skutkiem podejmowanych przez nią działań. Ponadto, przy ocenie zaistnienia "ważnego interesu podatnika" organy podatkowe nie uwzględniły faktu, że w jej sytuacji miały miejsce okoliczności szczególne oraz że przepisy dotyczące zwolnień podatkowych związanych z przeniesieniem własności nieruchomości były skomplikowane (nie przejrzyste) i na przestrzeni lat 2006-2011 zmieniały się. Nie zgadza się z twierdzeniem organu, że zobowiązania wobec budżetu mają "charakter priorytetowy" i że są ponad wszelkimi innymi zobowiązaniami, w tym zobowiązaniami związanymi z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb bytowych podatnika. Końcowo skarżąca wskazała, że negatywne rozstrzygnięcie organu powinno być przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, tak aby nie budziło wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po przeanalizowaniu argumentów podniesionych w skardze wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04). Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł, a także samych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki umorzenia odsetek: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Są to pojęcia niedookreślone, których konkretyzacja jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że umorzenie powinno mieć charakter wyjątkowy. O istnieniu ważnego interesu decydują kryteria zobiektywizowane, które mogłyby zachwiać podstawami bytu ekonomicznego podatnika, a nie jego subiektywne przekonanie o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. W szczególności znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika, spowodowane klęską lub innym nadzwyczajnym, wypadkiem losowym mogą stanowić przesłanki umorzenia. Oczywiście nie oznacza to wbrew stanowisku organu że tylko nadzwyczajne sytuacje przemawiają za wystąpieniem w sprawie ważnego interesu podatnika . Jednak musza to być sytuacje szczególne. Odwołanie się do interesu publicznego wymaga natomiast każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak, np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (por. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255). Należy podkreślić, że decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja co do umorzenia zaległości podatkowych czy odsetek pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego. Ustalenie nawet przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie umorzenia zaległości podatkowej, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. Organ podatkowy, mając pozostawiony wybór takiego lub innego rozstrzygnięcia, ma jednak zawsze obowiązek wszechstronnego wytłumaczenia się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego podjął właśnie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza zatem dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, oraz po drugie, czy nie naruszył on w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada, czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto, na mocy art. 187 § 1 O.p. są one zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Na gruncie niniejszej sprawy organy podatkowe wbrew zarzutom skargi zastosowały te reguły. Jako przesłankę przemawiającą za przyznaniem wnioskowanej ulgi Skarżąca wskazała we wniosku swoją trudną sytuację materialną. W świetle powyższego należy stwierdzić, że organ podatkowy dokonał - w oparciu o przedstawione przez skarżącą dowody - szczegółowej analizy jej sytuacji majątkowej w celu ustalenia, czy wystąpił ważny interes strony i interes publiczny. Należy zauważyć, że przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w związku ze zbyciem przez skarżącą w dniu 27 sierpnia 2009r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego w S. (akt notarialny Repertorium A nr [...]) dokonanego przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. W toku postępowania ustalono, że Skarżąca prowadzi wspólnie z [...]-letnim synem gospodarstwo domowe w mieszkaniu położonym w B., mieszkanie stanowi własność jej rodziców. Zgodnie z oświadczeniem - nie posiada Ona nieruchomości, ruchomości znacznej wartości, ani papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego stanowią alimenty na syna w wysokości [...] zł. Korzysta Ona ze wsparcia rodziny, miesięcznie budżet domowy obciążają wydatki, związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, prąd, usługi telekomunikacyjne) w łącznej kwocie ok. [...] zł, opłatą za dodatkowe godziny lekcyjne języka angielskiego dla syna w wysokości [...] zł ([...] zł za rok szkolny); podatniczka ponosi koszty wakacji syna; spłaca zadłużenie wobec Banku [...] S.A. Skarżąca nie uiściła należności ponieważ myślała, że wydatkowanie w ciągu dwóch lat środków ze sprzedaży przedmiotowego prawa do lokalu mieszkalnego na remont mieszkania, które miało być jej własnością zwolni ją z obowiązku zapłaty podatku. Dlatego środki finansowe uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przeznaczyła na remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, którego miała zostać właścicielką, na dowód przedłożyła liczne faktury zakup materiałów budowlanych. Skarżąca popadła w kłopoty finansowe w związku z przedłużającym się postępowaniem kontrolnym prowadzonym wobec niej przez [...] Urząd Skarbowy w S. i niemożnością przerachowania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT 7K za II kwartał 2010r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji za I kwartał 2010r. W ocenie Sądu, podobnie jak organu, sytuacja skarżącej jest trudna. Jednak podkreślić należy, że skarżąca, po sprzedaży nieruchomości posiadała wystarczające środkami, aby uregulować należny podatek. Niewątpliwie dysponowała zdolnością płatniczą. Przekazanie środków ze sprzedaży nieruchomości na remont innej nieruchomości nie stanowi wystarczającego powodu braku uregulowania podatku. Przeznaczenie środków na remont obecnie zajmowanego mieszkania był indywidualną decyzją skarżącej. Skutki finansowe tej decyzji nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa. Ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego, podatek powinien być zapłacony w pierwszej kolejności. Powstała zaległość podatkowa nie jest efektem jakiś wyjątkowych, czy szczególnych okoliczności. Z punktu widzenia podatnika w każdej sytuacji ma on ważny interes w uzyskaniu ulgi w zapłacie podatku. Nie można jednak z instytucji która ma charakter wyjątku od obowiązku ponoszenia ciężaru podatku czynić reguły i w każdej trudnej życiowo sytuacji stosować ulgi. Także nieznajomość przepisów prawnych nie może być podstawą umorzenia zaległości podatkowych. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że nieznajomość przepisów podatkowych nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie ulgi w spłacie podatku (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r. I SA/Lu 211/99; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r., III SA/Wa 703/08). Roztropność nakazywała, aby rozeznać się, czy w związku z uzyskaniem dochodu ze sprzedaży nieruchomości nie powstał obowiązek zapłaty podatku. W skardze strona podnosi również, że jest osobą żyjącą w ubóstwie, bezrobotną i korzystająca z pożyczek i kredytów. Z akt sprawy wynika, że skarżący spłaca pożyczki oraz raty kredytów zaciągniętych w bankach. Należy jednak zauważyć, że zobowiązania cywilnoprawne nie posiadają atrybutu pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi i obowiązek ich spłaty nie może stanowić przesłanki umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r., III SA/Wa 1883/12; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., II FSK 257/05). Nie można wymagać, aby banki czy inne instytucje traktować w sposób uprzywilejowany w stosunku do Skarbu Państwa. Zajęcie innego stanowiska oznaczałoby, że w sytuacji braku dostatecznych środków podatnik ma prawo spłacać w pierwszej kolejności swoje zobowiązania cywilnoprawne, natomiast ciężar spłaty jego zobowiązań podatkowych przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Przyznanie w takim przypadku ulgi w spłacie podatku sankcjonowałoby sytuację, w której dany podatnik otrzymałby preferencję podatkową niedostępną dla innych podatników. Zauważyć należy, że każdy obywatel ma obowiązek ponoszenia danin publicznych, co wynika z treści art. 84 Konstytucji. Celem tego obowiązku jest pozyskanie przez państwo środków dla wypełniania stojących przed nim zadań. Skarżąca jest osobą młodą i zdrowa a zatem może podjąć zatrudnienie. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie naruszył prawa w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ wskazał przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję. W sposób prawidłowy przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie i dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego. Rozpatrzył podnoszone przez skarżącego wnioski i twierdzenia, zaś okoliczność, iż nie przychylił się do żądania skarżącego, nie przesądza o uchybieniach organu. Organ uznał, mając na uwadze, wyjątkowy i uznaniowy charakter instytucji umorzenia, iż wskazane przez stronę okoliczności, w sytuacji gdy miał on realną możliwość wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku uiszczenia podatku, nie są wystarczające dla przyznania ulgi w jego zapłacie. W ocenie Sądu nie został naruszony art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i pozostałe przepisy wskazane w skardze. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło