I SA/Sz 430/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-11-19

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uchylająca decyzję organu I instancji i odmawiająca przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej na 2006 r. z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest zgodna z prawem. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym dane z kontroli terenowych i zeznań świadków, które wykazały nieprawidłowości w uprawie rzepaku na niektórych działkach. Przekroczenie dopuszczalnej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią upraw uzasadniało odmowę przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożenie sankcji zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A." złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. Organ I instancji pierwotnie przyznał płatności, jednak po wznowieniu postępowania uchylił swoją decyzję i przyznał jedynie jednolitą płatność obszarową (JPO), odmawiając uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) i nakładając sankcję. Uzasadnieniem była stwierdzona niezgodność powierzchni zadeklarowanej z rzeczywistą oraz nieprawidłowa uprawa rzepaku na części gruntów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy odmowę przyznania UPO i nałożenie sankcji, korygując jednocześnie wysokość JPO. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując legalność pomiarów GPS, ustalenia dotyczące uprawy oraz zeznania świadków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji dotychczasowej i przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w zakresie jednolitej płatności obszarowej na 2006 r. oraz odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej na 2006 r. oddala skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.S. pierwotną decyzją z dnia [...] przyznał Spółce z o.o. "A." płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na 2006r. w łącznej kwocie [...] zł, na którą składały się: - Jednolita Płatność Obszarowa w kwocie [...] zł, - Uzupełniająca Płatność Obszarowa w kwocie [...] zł przy uwzględnieniu zgłoszonej we wniosku powierzchni gruntu [...] ha i obowiązujących stawek. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego, działając na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie, a następnie w dniu 2 listopada 2007r. wydał decyzję, mocą której uchylił pierwotną swoją decyzję z 29 stycznia 2007r. i: - przyznał Spółce "A." płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na 2006r. w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej (dalej J.P.O.)w kwocie [...] zł, - odmówił przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej (dalej U.P.O.) i nałożył sankcję w kwocie [...] zł do potrącenia w ciągu 3 lat. W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, że po otrzymaniu w dniu 6 lutego 2007r. sprawozdania od Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR), w którym odnotowano bardzo zły stan upraw na gruntach dzierżawionych przez Spółkę, przeprowadzono w dniu 26 kwietnia 2007r. kontrolę na miejscu zakresie płatności rolnośrodowiskowych, w wyniku której stwierdzono, że powierzchnia deklarowana we wniosku jest większa niż stwierdzono. Powyższe wskazywało, że również we wniosku dotyczącym płatności bezpośrednich powierzchnia gruntów została zawyżona. Na podstawie materiałów dokumentacyjnych, w tym fotograficznych, uzyskanych od ANR oraz na podstawie zeznań świadków, w szczególności G.G., pracownika ANR, który zawodowo zajmuje się oceną stanu gleb i upraw i który wizytował grunty Spółki, ustalono, że w 2006r. uprawa rzepaku nie była prowadzona prawidłowo. Na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] u [...] w obrębie K.M. Gm. C., na których położne były działki rolne D.J i K, nie były wykonane w 2006r. zabiegi agrotechniczne, uprawa była jedynie pozorowana, a nie faktycznie prowadzona. Po wyłączeniu w/w działek stwierdzono, że powierzchnia upraw dla U.P.O. wynosi [...] ha. Zgodnie z § 1 ust.1 pkt 2 rozporządzenia RM z 14 marca 2006r., w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi (Dz.U. Nr 42, poz. 280) płatnościami uzupełniającymi objęty jest uprawiany w plonie głównym rzepak. Ponieważ – jak ustalono – rzepak na w/w działkach nie był uprawiany w plonie głównym, to należało przyznać Spółce tylko J.P.O., gdyż spełnione były w tym zakresie minimalne wymagania z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Przyznając Spółce J.P.O. organ I instancji ponownie za podstawę przyjął obszar gruntów zgłoszony we wniosku tj. [...] ha. Natomiast w odniesieniu do U.P.O. organ I instancji stwierdził, że powierzchnia stwierdzona uprawy wyniosła [...] ha, co stanowi, że różnica procentowa w stosunku do powierzchni zadeklarowanej [...] ha wynosi 166,97 %. Zgodnie z art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004r.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowanych we wniosku działek, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Na producenta rolnego zostaje także nałożona sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. W rozpatrywanym przypadku sankcja wynosiła [...] zł. W odwołaniu od decyzji organ I instancji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając, że kontrola wniosku przeprowadzona została niezgodnie z prawem. Spółka zarzuciła, że ustalenie, iż uprawa była pozorowana oraz, że na działkach 1, 31, 43 rzepak nie był uprawiany w plonie głównym, jest niezgodne prawdą, gdyż co innego mówią posiadane przez nią dokumenty, których jednak nie przedłożyła. Skarżąca kwestionuje powołanie się na świadków z sąsiedztwa (J.W., B.K., J.W.) jak i pracownika A.N.R. (G.G.) zarzucając, że nie były obiektywne. Skarżąca zarzuciła również, że pomiary wykonane urządzeniem GPS nie są dokładne, gdyż nie uwzględniają nierówności terenu. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Z.O.R. w S. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o: - przyznaniu Spółce płatności bezpośredniej w zakresie J.P.O. na 2006r. w kwocie [...] zł. - odmówił płatności w zakresie U.P.O. na 20006r. i nałożył sankcję w kwocie [...] zł. Obniżając kwotę płatności zakresie J.P.O. i zwiększając sankcję w zakresie U.P.O. organ odwoławczy powołał się na art. 139 Kpa wskazując, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, gdyż pomija ustalenia kontroli na miejscu z 25-26 kwietnia 2007r., z których wynika, że powierzchnia stwierdzona działek była mniejsza niż zadeklarowana. W ten sposób organ I instancji pominął dowód, który był podstawą wznowienia postępowania w sprawie, a ponadto w zakresie UPO błędnie powołał za podstawę prawną art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, (który z kolei ma zastosowanie do J.P.O.) zamiast art. 51ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Z dokonanych 25 i 26 kwietnia 2007r. pomiarów wynika, że użytkowana rolniczo powierzchnia wynosiła [...] ha wobec zadeklarowanej powierzchni [...] ha. Odnosząc się do kwestii legalności pomiaru powierzchni urządzeniami GPS organ odwoławczy wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 sierpnia 2004r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone prowadzenie kontroli na potrzeby AR i MR, które odpuszczają typ urządzeń GPSW stosowanych podczas pomiarów. Nie ma więc jakichkolwiek przeciwwskazań do stosowania tego typu urządzeń do pomiarów pola, mimo że nie podlegają one kontroli metrologicznej. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że urządzenia GPS stosowane w pomiarach na potrzeby ARiMR zapewniają dokładność pomiaru nie przekraczającą 3% z uwzględnieniem nierówności terenu, co koresponduje z dopuszczalną przez przepisy wspólnotowe rozbieżnością danych o powierzchni wskazywanej przez producenta rolnego jak i organ. Przyznana przez organ odwoławczy J.P.O. obliczona została od obszaru rolniczo użytkowanego ustalonego tj. [...] ha z pomniejszeniem przewidzianym w art. 138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Natomiast w zakresie dotyczącym U.P.O. organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że na działkach rolnych D, J i K nie była prowadzona prawidłowa uprawa rzepaku, co wynika z materiału dokumentującego, w tym fotografii, uzyskanego od ANR i dodatkowo potwierdzona została zeznaniami świadków. Oznacza to, że w przypadku tych trzech działek niedopuszczalne jest przyznanie płatności do grupy roślin uprawnych, jaką jest U.P.O. Po wyłączeniu w/w działek, jako nieużytków, obszar gruntów uprawnionych do U.P.O. wyniósł [...] ha wobec [...] ha zadeklarowanych we wniosku. Różnica między powierzchnią deklarowaną a ustaloną wyniosła [...] ha, co stanowi 198,75 % obszaru ustalonego i przekracza wskaźniki procentowe określone w art. 51 ust.2 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004, co uzasadniało odmowę przyznania U.P.O. oraz nałożenie sankcji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w punktach 2 i 3 zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 8, art. 77, art. 79 i art. 80 Kpa oraz art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, polegającym na niedokładnym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, niezasięgnięciu opinii odpowiedniego organu w sprawie dokonywania pomiarów urządzeniem GPS, co doprowadziło do błędnego uznania, że powierzchnia upraw wyniosła tylko [...] ha zamiast [...] ha, jak we wniosku. Zdaniem skarżącej urządzenie GPS jest niedokładne, gdyż nie uwzględnia pochyłości i fałdowatości terenu. Ponadto skarżąca zakwestionowała, w zakresie UPO, ustalenie na podstawie zeznań świadków J.W. , B. K. i J.W., że obsiane było pole o powierzchni [...] ha, co nie było zgodne z prawdą. Zdaniem skarżącej komisja dokonująca pomiarów w styczniu i w kwietniu 2007r. nie mogła stwierdzić uchybień z roku 2006. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest bezzasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Sposób prowadzenia postępowania administracyjnego nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zasady zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 Kpa, gdyż przestrzegane były przepisy dotyczące postępowania jak i przepisy prawa materialnego. Organ orzekający w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77§ 1), nie zaniedbał przeprowadzenia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78), zawiadomił stronę o miejscu i terminie przesłuchania świadków jak również umożliwił stronie uczestnictwo w czynnościach kontrolnych (art. 79) oraz prawidłowo ocenił dowody na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80). Wbrew stanowisku skargi urządzenia GPS stosowane podczas kontroli realizowanych dla ARiMR odpowiadają specyfikacji określonej w odnośnej dokumentacji technicznej Wspólnoty i zapewniają dokładność pomiaru wymaganą przez art. 30 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności, dokonane w oparciu o pomiary przeprowadzone za pomocą urządzeń GPS spełniających wymagane przez Wspólnotę normy, stanowią wystarczającą podstawę dla obliczania poziomu wsparcia. Pomiary wykonane 25 i 26 kwietnia 2007r.w sprawie dotyczącej płatności rolnośrodowiskowych (RŚR) w pełni nadawały się do wykorzystania dowodowego w niniejszej sprawie ponieważ wnioski Spółki dotyczyły tych samych gruntów. Nie ma więc znacznie podnoszona w skardze okoliczność, że komisja nie miała możliwości oceny jakości uprawy rzepaku w 2006r. W tym zakresie oceny co do złej jakości uprawy rzepaku i wykluczenia ze wsparcia U.P.O. działek rolnych oznaczonych literami D.J i K, położonych na działkach ewidencyjnych nr 1, 31 i 43 dokonano na podstawie danych uzyskanych od A.N.R. w szczególności na podstawie zdjęć wykonanych podczas wizytacji tych działek przez G.G. w czerwcu, sierpniu i we wrześniu 2006r. które jednoznacznie wskazują, że nie było tam udatnej uprawy rzepaku. Zeznania świadków zgodne są z materiałem fotograficznym. Zatem zasadnie wyłączono w/w działki ze wsparcia U.P.O., które uzależnione jest od utrzymania uprawy tego gatunku roślin w dobrej kulturze rolnej. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 51 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przepis ten stanowi, że jeżeli zadeklarowany obszar przekracza obszar ustalony zgonie z art. 50 ust.3-5 tego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust.3-5 tego rozporządzenia zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymania pomocy do wysokości równiej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust.3-5. Kwota ta podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia, o którym mowa w tytułach III, IV i IVa Rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, lub w ramach pomocy dodatkowej ustanowionej w art. 12 tego rozporządzenia (...). W rozpoznawanej sprawie obszar dla płatności U.P.O. zadeklarowany przewyższa obszar ustalony o 198,75 %. Zatem zasadnie odmówiono przyznania płatności z tego tytułu jak również zasadnie nałożono sankcję. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło