I SA/Sz 432/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy Skarżąca złożyła w związku ze skargą na wyżej opisaną decyzję wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia ustalono wpis od skargi na kwotę [...]. W uzasadnieniu wniosku (urzędowy formularz PPF) skarżąca podała, że utrzymuje się tylko z gospodarstwa rolnego, które prowadzi z pomocą syna. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 20 - letnim synem i 23 –letnią córką. Córka otrzymuje rentę po zmarłym ojcu i kontynuuje naukę. Co do posiadanego majątku oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] w R. wraz z budynkiem gospodarczym oraz nieruchomość rolną o powierzchni 27,5 ha (12 h własnościowe oraz 15,5 ha dzierżawionych. Skarżąca oświadczyła że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów oraz oszczędności. Jak wynika z oświadczenia skarżącej, nie posiada ona zobowiązań i wierzytelności. Dodatkowo skarżąca podała, że posiada pojazdy i maszyny rolnicze, tj. traktor Ursus, przyczepa, bąk, pług, brony, siewnik, samochód, kosiarka rotacyjna. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych strony, referendarz sądowy wezwaniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. zobowiązała Ją do nadesłania: - oświadczenia o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego, - wykazu posiadanych przez skarżącą i syna skarżącej rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków za okres od 1 lipca do 31 sierpnia b.r. - dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem siebie i dzieci w okresie ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości wypłaconych skarżącej lub synowi P.A. – w 2011 i 2012 roku dopłat lub otrzymanych z ARiMR decyzji o wysokości dopłat na 2011 i 2012 rok w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. W/w wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 4 września 2012 r., a wyznaczony wezwaniem 14 – dniowy termin na złożenie wymaganych dokumentów i oświadczeń, upłynął bezskutecznie w dniu 18 września 2012 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżąca nie wykonała w/w wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych art. 245 § 3 p.p.s.a., następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie. Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Do referendarza sądowego należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku. Z kolei zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca oświadczyła, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 27 ha, prowadzi gospodarstwo rolne i dochody z tego gospodarstwa stanowią jedyne źródło utrzymania jej rodziny. Stwierdzić należy, że skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości związanych z jej sytuacją finansową. W szczególności nie podała wysokości otrzymywanych dochodów, nie nadesłała wymaganych wyciągów bankowych, decyzji o ewentualnych dopłatach do prowadzenia gospodarstwa rolnego, oraz dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów na utrzymanie. Uznać należy, że powyższe braki uniemożliwiają dokonanie pełnej oceny sytuacji skarżącej w świetle przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a i stwierdzenia czy, i w jakim zakresie, skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie. Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny możliwości finansowych wnioskodawcy. Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.