I SA/Sz 433/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie [...] zł oraz ustanowić na jego rzecz doradcę podatkowego; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący A. D. pismem z dnia [...] r. złożył skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zwracając się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. We wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku. Mieszka z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu. Pomimo ukończonych studiów nie może znaleźć zatrudnienia. Skarżący podjął starania o uruchomienie własnej działalności lecz nie uzyskał kredytu na jej rozpoczęcie z powodu zadłużenia podatkowego. Zadłużenie skarżącego z tytułu podatku dochodowego wynosi [...] zł plus odsetki. Skarżący nie wykazał osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, ani też jakiegokolwiek majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych i oszczędności. Ponadto skarżący oświadczył, że jest stanu wolnego, a nadto, że nie zna dokładnie stanu majątkowego rodziców, a ich dochód w [...] r. wyniósł [...] zł brutto i pochodził z prowadzonej przez ojca skarżącego działalności gospodarczej. Do wniosku dołączył: - zaświadczenie z dnia [...] r. PUP w [...] potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia [...] r.; - zaświadczenie z urzędu skarbowego z dnia [...] r. zaświadczające, że skarżący nie składał zeznania podatkowego za rok [...]; - zaświadczenie Prezydenta Miasta potwierdzające liczbę osób zameldowanych pod adresem [...] ul. [...]; - zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. potwierdzające, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej; - kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36L przez ojca skarżącego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący jest osobą bezrobotną – aktualnie bez zasiłku, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Nie korzysta z pomocy społecznej, poszukuje pracy. Skarżący nie posiada majątku ani oszczędności. Na skarżącym ciążą zobowiązania wobec US, z tego względu nie może uzyskać kredytu na uruchomienie działalności gospodarczej. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja materialna skarżącego jest tego rodzaju, iż nie jest on w stanie zgromadzić środków potrzebnych na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie [...] zł, jak również na zapłatę wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Zasadne jest więc zwolnienie skarżącego od powyższego wpisu (w chwili obecnej jedynego wymaganego kosztu sądowego) oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika. Jednocześnie referendarz sądowy wyjaśnia, iż zakres przyznanego skarżącemu prawa pomocy podyktowany jest tym, że jest on osobą młodą, posiadającą wyższe wykształcenie. Nie można zatem wykluczyć, że w najbliższej przyszłości sytuacja materialna skarżącego ulegnie zmianie. W tej sytuacji zwalnianie go od całości kosztów sądowych byłoby przedwczesne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.