I SA/Sz 436/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2009 sprawy ze skargi J K na decyzję Dyrektora Z Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok [...] oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu S. z siedzibą w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania J.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 15 maja 2008 r. w Biurze Powiatu S. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J.K. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2008 r. Do wniosku producent rolny dołączył 13 załączników graficznych, na których oznaczył działki rolne wskazane we wniosku o przyznanie płatności, kartę informacyjną oraz wieloletnią umowę kontraktacyjną na dostawę żyta ze zbiorów od 2007 r. do 2012 r. z dnia 29 marca 2007 r. Zgodnie z załączoną umową kontraktacyjną, producent zobowiązał się wyprodukować i dostarczyć kontraktującemu, począwszy od zbiorów w roku 2007, 39 ton żyta z areału o pow. 14,00 ha. We wniosku producent zadeklarował do przyznania jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 27,88 ha, powierzchnię 4,83 ha trwałych użytków zielonych, do płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych powierzchnię 23,05 ha oraz powierzchnię 17,83 ha płatności do upraw roślin energetycznych. We wniosku J.K. wskazał, że ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). Pismem z dnia 10 lipca 2008 r. Kierownik Biura Powiatu S. wezwał J.K. do usunięcia braków formalnych stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008. Braki formalne dotyczyły deklaracji działek rolnych Hl, Il, Jl, Kl, Ll, Ll, Ml, Nl, 01, dla których nie wskazano grupy upraw. W dniu 15 lipca 2008 r. do Biura Powiatu S. Agencji wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2008, w którym J.K dokonał korekty deklaracji działek rolnych oraz wniosek o przyznanie płatności na 2008 r. z zaznaczonym celem złożenia: wycofanie części wniosku, zgodnie z którym producent wycofał z płatności do upraw roślin energetycznych powierzchnię 3,83 ha. Ponadto, w dniu 25 sierpnia 2008 r. do Biura Powiatowego Agencji wpłynęło oświadczenie o dostawie roślin energetycznych do zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej nr 1/2008, zgodnie z którym J.K. w dniu 7 sierpnia 2008 r. dostarczył spółce "B" 232,00 dt żyta, a w dniu 13 października 2008 r. wpłynęło oświadczenie o dostawie roślin energetycznych do zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej nr 2/2008, zgodnie z którym J.K. w dniu 6 października 2008 r. dostarczył spółce "B" 327,20 dt żyta. Dalej, z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 20 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał ww. decyzję nr [...] w sprawie przyznania J.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności do upraw roślin energetycznych w części dotyczącej działki rolnej C2 oraz B2 o powierzchni 3,83 ha oraz przyznał J.K. jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę sankcji nałożonych na rolnika w roku 2007 decyzją z dnia [...] nr [...] w wysokości [...], uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...], uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] oraz płatność do upraw roślin energetycznych w wysokości [...]. Ponadto, wskazano w tej decyzji, że J.K., nie zgadzając się z ww. decyzją, złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji odwołanie od niej, w którym wystąpił o wyjaśnienie przyczyny potrącenia płatności z tytułu sankcji do płatności energetycznych za 2007 r., skoro nie zostało zakończone postępowanie wyjaśniające w tej kwestii. Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie w zaskarżonej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że ustalenia poczynione w sprawie przez organ I instancji są prawidłowe i podzielił zasadność przyznania J.K. jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] ze względu na sankcje nałożone na niego w 2007, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...], uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] oraz płatności do upraw roślin energetycznych w wysokości [...]. W kwestii zaś pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej o kwotę sankcji w wysokości [...], organ ten wyjaśnił, że w dniu 20 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatu S. Agencji przyznał J.K. jednolitą płatność obszarową pomniejszając kwotę przyznanej płatności o kwotę sankcji nałożonych na rolnika w roku 2007 decyzją z dnia [...] nr [...], gdyż uwzględnił sankcje nałożone na niego w odniesieniu do płatności do upraw roślin energetycznych w roku 2007, bowiem - zgodnie z art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) - kwota sankcji wieloletnich nałożonych na płatność do upraw roślin energetycznych podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia, o którym mowa w tytułach III, IV i IVa, a więc także w ramach jednolitej płatności obszarowej. Skoro więc, decyzją z dnia [...] nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 Kierownik Biura Powiatowego Agencji przyznał J.K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości [...] oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję wysokości [...], która ma być potrącana z płatności, do której producent jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, to w decyzji przyznającej płatności na 2008 r. należało te płatności pomniejszyć o wysokość sankcji, co też organ I instancji prawidłowo uczynił. Ponadto, Dyrektor Agencji wskazał, że - zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia 4 grudnia 2008 r., którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji nałożył na J.K. także sankcje w zakresie płatności do upraw roślin energetycznych, od decyzji tej przysługiwała możliwość złożenia odwołania, z czego J.K. skorzystał. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, po rozpoznaniu odwołania J.K. od tej decyzji, w dniu 12 lutego 2009 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. I, pomimo iż odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania, Kierownik Biura Powiatowego Agencji wstrzymał się dodatkowo z wydaniem decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej roku 2007. W pouczeniu decyzji dotyczącej roku 2007 Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wskazał, iż na decyzję wydaną przez organ odwoławczy przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, lecz J.K. nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie wniósł skargi. Nie zgadzając się z ww. ostateczna decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, J.K. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając organowi odwoławczemu wydanie decyzji z naruszeniem podstawowych praw do rzetelnego i bezstronnego rozstrzygania sporów wynikłych w trakcie postępowania administracyjnego, pominięcie długiego okresu oczekiwania na odpowiedź dotyczącą deklaracji o ilości odebranych i dostarczonych roślin energetycznych do "B". Skarżący podniósł także, iż gdyby otrzymał odpowiedź odmowną w terminie dwóch, trzech miesięcy, to przyczyniłoby się to do rozliczenia w całości deklarowanych ilości roślin energetycznych. Skarżący wniósł o spowodowanie, aby sprawa mogła w końcu znaleźć obiektywne rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, wskazał, iż pomimo tego, że skarga dotyczy płatności na rok 2008, to skarżący w jej uzasadnieniu stawia zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego w sprawie płatności do gruntów na rok 2007 i powołuje się na dokumenty, które złożył w sprawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2007. Organ wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. J.K. oświadczył, że rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie płatności na rok 2007 nie jest ostateczne. Wobec tego, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do przedstawienia akt tej sprawy, dowód z których przeprowadził poza rozprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W toku całego postępowania administracyjnego oraz wywołanego wniesieniem skargi sądowoadministracyjnej niesporna była kwestia przyznania w ogóle skarżącemu płatności do gruntów rolnych na 2008 r. Sporna natomiast była kwestia przyznania jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...], tj. wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...], będącą sankcją wieloletnią nałożoną na skarżącego w decyzji z dnia [...] nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Wobec tego, że skarżący na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie podnosił, że ww. decyzja z dnia [...] nie jest ostateczna, zaś organ, zarówno w samej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę oraz pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. jednoznacznie wskazywali, że decyzja ta jest ostateczna oraz, że skarżący nie zaskarżył jej skargą sądowoadministracyjną, a okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd, w celu ustalenia, czy wskazywana decyzja jest ostateczna, a także z uwagi na to, że skarga skarżącego zarejestrowana w tej sprawie, tj. pod sygn. akt I SA/Sz 436/09, w treści swojej zawiera zarzuty dotyczące decyzji w przedmiocie płatności na rok 2007, co do nałożonej sankcji, która to okoliczność wzbudziła w składzie orzekającym w sprawie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości zakwalifikowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji tej skargi, jako skargi na decyzję w przedmiocie płatności na rok 2008, a nie na rok 2007, dopuścił dowód z akt sprawy w przedmiocie płatności do gruntów na rok 2007, który przeprowadził poza rozprawą. Z analizy akt tej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu S. z dnia [...] nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Decyzja ta została doręczona J.K. w dniu 16 lutego 2009 r., natomiast w dniu 20 lutego 2009 r. J.K. wniósł do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji pismo z dnia 20 lutego 2009 r. oznaczone jako zażalenie, w którym podnosił m.in. kwestię nałożonej sankcji i możliwości zgodnego z prawem wycofania wniosku o dopłaty energetyczne na 2007 r. Z akt tych wynika także, że pismem z dnia 5 marca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, powołując się na przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wezwał J.K. do określenia zakresu swego żądania wobec treści zażalenia niejednoznacznie wskazującej żądanie i zobowiązał go do określenia, czy pismo to jest skargą złożoną za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W odpowiedzi na to wezwanie, J.K. pismem z dnia 12 marca 2009 r. poinformował organ, że jego pismo z dnia 20 lutego 2009 r. nie jest "pozwem" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącego składanym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, decyzja w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 jest decyzją ostateczną. Mając na uwadze powyższe okoliczności, oceniając zaskarżoną skargą ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], należało uznać, że nie narusza ona prawa. W szczególności zaś, decyzja ta wydana została po dacie, w której stała się ostateczna decyzja w przedmiocie przyznania J.K. płatności do gruntów na rok 2007. A, wobec tego, że sankcja wynikająca z tej decyzji ostatecznej skutkowała koniecznością zmniejszenia płatności o kwotę sankcji wieloletnich nałożonych na płatność przyznaną J.K. do upraw roślin energetycznych, która podlegała odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia w ciągu trzech lat kalendarzowych, a więc także w ramach jednolitej płatności obszarowej w 2008 r., to organy obu instancji prawidłowo uznały, że zmniejszenie płatności o wysokość tej sankcji jest obligatoryjne. Oceniając także zaskarżoną decyzję w pozostałym, nieobjętym skargą zakresie, skład orzekający w sprawie uznał ją za zgodną z prawem. W tej sytuacji, na postawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.