I SA/Sz 437/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. T. od zarządzenia referendarza sądowego WSA w Szczecinie z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Sz [...] odrzucającego wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oraz pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym bez rozpoznania w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek M. T. o wyznaczenie nowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, 2) pozostawić wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarządzeniem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Sz [...] odrzucił wniosek M. T. o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy i pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach zarządzenia przedstawił następujący stan faktyczny. Wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz [...] (doręczonym w dniu 20 lipca 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na opisane wyżej postanowienie. W następstwie złożenia przez skarżącą w dniu 14 sierpnia 2017 r. wniosku o ustanowienie adwokata, wezwaniem starszego referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. (doręczonym w dniu 5 września 2017 r.) skarżąca została zobowiązana do wypełnienia i podpisania urzędowego formularza PPF, wymaganego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 13 września 2017 r. wpłynęło do Sądu (drogą mailową) pismo, w którym strona skarżąca wniosła o wyznaczenie nowego terminu na uzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia skarżąca została hospitalizowana w dniu 12 września 2017 r. Wniosła o wyznaczenie nowych terminów nie mniej niż za 2 tygodnie. Braki formalne pisma (własnoręczny podpis) uzupełniła w dniu 12 października 2017 r. Następnie, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 października 2017 r. zobowiązano skarżącą w wezwaniu Sądu z dnia 17 października 2017 r. do wyjaśnienia, czy pismo, w którym skarżąca wnosi o wyznaczenie nowego terminu (nie mniej niż za 2 tygodnie) stanowi przewidziany w art. 84 P.p.s.a. wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy zamiarem strony było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 86 i 87 P.p.s.a.). Poinformowano skarżącą o treści art. 87 § 1 P.p.s.a. Pouczono jednocześnie, że wezwanie należy wykonać w terminie 7 dni od doręczenia, pod rygorem przyjęcia, że pismo z dnia 13 września 2017 r. stanowi wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe zobowiązanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 3 listopada 2017 r., a w piśmie z dnia 6 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał oświadczenie o wyznaczeniu nowego terminu, informując jednocześnie, że pouczenie jest dla strony niezrozumiałe. W konsekwencji zawarty w piśmie dnia 13 września 2017 r. wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przedłużenie terminu i stwierdzono, że wniosek taki był pozbawiony podstawy prawnej i nie wywołał skutków procesowych. Jednocześnie, w związku z tym, że skarżąca nie złożyła wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, wobec nieuzupełnienia braku formalnego wniosku referendarz sądowy pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2017 r. doręczono skarżącej w dniu 5 grudnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie k.- 278). W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r., zatytułowanym "Skarga i zażalenie", złożonym w terminie na wniesienie sprzeciwu od ww. zarządzenia referendarskiego pełnomocnik skarżącej, nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem zarzucił przekształcenie jej wniosku. Wskazał, że strona wniosła o wyznaczenie nowego terminu z powodu pobytu w szpitalu, nie zaś o przedłużenie terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku. W ocenie pełnomocnika terminy te nie są tożsame. Po zwrocie akt z NSA (24 sierpnia 2018 r.), po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie z wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w S., Przewodniczący Wydziału w dniu 3 września 2018 r. zarządził przedstawienie akt sędziemu sprawozdawcy w celu rozpoznania ww. sprzeciwu z dnia 11 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że pismo skarżącej z dnia 11 grudnia 2017 r. z uwagi na termin jego wniesienia oraz treść zostało potraktowane jako sprzeciw od ww. zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2017 r. W niniejszej sprawie zastosowanie zatem znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302; dalej: "P.p.s.a."), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., zgodnie z art. 2 zdaniem drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), gdyż skarga została wniesiona w dniu 12 marca 2015 r. Zgodnie z taką treścią art. 260 P.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw skarżącej został wniesiony skutecznie, zaś zaskarżone zarządzenie utraciło moc. W konsekwencji w niniejszej sprawie należało zbadać dopuszczalność wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata. Z treści sprzeciwu wynika, że skarżąca nadal twierdzi, że złożyła w sprawie wniosek o wyznaczenie innego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze wyrażone w sprzeciwie ponowione, jednoznaczne stwierdzenie, że skarżąca złożyła wniosek o wyznaczenie nowego terminu, Sąd stwierdził, że ocenie Sądu podlega również dopuszczalność złożonego w piśmie z dnia 13 września 2017 r. wniosku o "wyznaczenie nowych terminów" do uzupełnia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w związku ze złożeniem w dniu 14 sierpnia 2017 r. wniosku o ustanowienie adwokata, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. (doręczonym w dniu 5 września 2017 r.) skarżąca została zobowiązana do wypełnienia i podpisania urzędowego formularza PPF, wymaganego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W wezwaniu wskazano, że braki należy uzupełnić w terminie 7 dni od doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się obligatoryjnie na urzędowym formularzu według wzoru, który zgodnie z art. 256 pkt 1 P.p.s.a ustala Rada Ministrów. Konsekwencje niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w prawnie nakazanej formie określa również art. 257 P.p.s.a. W myśl tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z kolei stosownie do art. 49 §1 P.p.s.a., jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują instytucji "wyznaczenia nowego terminu" do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał wniosek skarżącej o wyznaczenie nowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy za niedopuszczalny i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., postanowił o jego odrzuceniu, jak w pkt. 1 sentencji. Z kolei, stwierdzając, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, należało, stosownie do art. 257 P.p.s.a, pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym postanowiono w pkt. 2 sentencji.