I SA/Sz 438/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA - Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych V.z siedzibą w W., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł wniosła na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu PPPr wykazała, że na koniec 2011 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Na koniec [...] r. posiadała na rachunku bankowym w kwotę [...] , zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od [...] r. do [...] r. saldo końcowe wynosiło [...] zł. Ponadto Spółka wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier nie była w stanie uiszczać w terminie powstałych zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy. Do wniosku zostały załączone: bilans i rachunek zysków i strat na dzień [...] r., kopia postanowienia referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2011 r., przyznającego Spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. akt I SA/Bd 394/11), postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r., zawierające zestawienie tytułów wykonawczych. Pismem z dnia [...] r. Spółka została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej w terminie czternastodniowym, w tym o: - bilans i rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.; - wyciąg z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej (stan środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa); - odpis rocznego zeznania podatkowego za 2011 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym; - wyciąg z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 25 marca 2012 r. do 25 czerwca 2012 r., a także kopie deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie 3 miesiące lub zaświadczenia właściwych urzędów skarbowych i celnych o nieskładaniu takich deklaracji; - zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 25 czerwca 2012 r.; -zaświadczenia organów egzekucyjnych potwierdzających skuteczność prowadzonych postępowań egzekucyjnych; - wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym zajętych) z ich stanem za okres od 1 marca 2012 r. do 1 czerwca 2012 r. W wykonaniu zobowiązania Spółka przedłożyła: odpisy deklaracji VAT-7 za okres od marca do kwietnia 2012 r., bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2011 r., kopię CIT-8 za 2011 r., wyciąg z rachunku bankowego w [...] za okres od 1 marca 2012 r. do 31 maja 2012 r. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie zostało doręczone 20 sierpnia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału uchylił zarządzenie z dnia 24 maja 2012 r. o ustalenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł i ustalił wpis sądowy w kwocie [...] zł. Na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego które doręczono pełnomocnikowi Skarżącej dnia 24 sierpnia 2012 r., Skarżąca wpis w wysokości [...] zł uiścił na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 3 września 2012 r. W ustawowym terminie Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza podnosząc w nim, że w wydanym postanowieniu nie uwzględniono okoliczności wskazujących na realną sytuacje ekonomiczną. Zdaniem Skarżącej, analiza całokształtu zgromadzonego materiału w tym przedłożonego przez Skarżącą i na wezwanie Sądu powinno skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym. Dodatkowo Skarżąca wskazał, że przedłożyła takie same dokumenty i oświadczenia, które podlegały ocenie innego Sądu (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie), który uznał, że zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy i odmienna ocena jednakowych dokumentów i oświadczeń Spółki w ramach orzecznictwa jednego Sądu musi budzić uzasadnione wątpliwości i godzi w zasadę zaufania obywatela do Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Bezspornie jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, ale w sytuacji gdy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Z tym obowiązkiem strony powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu niepodejmowania żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W przypadku zatem wniosku o prawo pomocy to na stronie ciąży obowiązek przekonującego umotywowania przesłanek przyznania tego prawa. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej a ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). Celem rozpoznania wniosku w tym ziszczenia się przesłanek prawa pomocy Sąd stosownie do art. 255 p.p.s.a. może zobowiązać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, co w niniejszej sprawie uczynił. Skarżąca wezwana została do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów z nałożonego nań obowiązku nie wywiązała się w sposób należyty. Nie nadesłała mianowicie Spółka wszystkich aktualnych i wymaganych w wezwaniu z dnia 22 czerwca 2012 r. dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej od początku 2012 roku. Pomimo wystosowanego wezwania w tym zakresie nie przedłożyła wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, jak bowiem wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Sz 255/12 (okoliczność znana Sądowi z urzędu), Spółka wykazała, że posiada również rachunek bankowy w banku [...], wyciągu z księgi rachunkowej z ostatnich 3 miesięcy, aktualnej ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz podatku od gier, kopii deklaracji z rozliczenia ww. podatków, aktualnego zestawienia jej zobowiązań i należności, ani też aktualnych dokumentów dotyczących prowadzonych postępowań egzekucyjnych i ich skuteczności. Nieuzupełnienie materiału dowodowego o ww. dokumenty skutkuje tym, że nie można w sposób należyty i nie budzący wątpliwości ocenić możliwości płatniczych Spółki na dzień wniesienia wniosku o prawo pomocy, jak i na dzień jego rozpoznania. Według Sądu, złożone przez Spółkę oświadczenie budzi wątpliwości co do jego wiarygodności i kompletności, co z kolei powoduje, że sytuacja Skarżącej i jej możliwości płatnicze nie mogą zostać ocenione w sposób pełny i prawidłowy. Tym samym nie można uznać, że Skarżąca uprawdopodobniła swoją sytuację majątkową w sposób, który uzasadniałby przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest bowiem pogląd, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Nie można przeciwstawiać obowiązkowi strony uwiarygodnienia okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy godzenia w zasadę zaufania obywatela do Państwa w sytuacji przyznania prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dnia 5 września 2011 r. i to w sytuacji, gdy Strona nie wykazała tożsamości sprawy, powołując się jedynie na okoliczność przyznania takiego prawa, a tym bardziej w sytuacji przyznania prawa pomocy prze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2011 r. gdy już zestawienie dat rozpoznania wniosku o prawo pomocy (podobnie jak w przypadku orzeczenia WSA w Olsztynie) wskazuje na odległość czasową a tym samym możliwą zmianę sytuacji finansowej strony na dzień złożenia wniosku i jego rozpoznania prze tutejszy Sąd. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, wobec tego, że Skarżąca nie przedłożyła zażądanej przez Sąd dokumentacji, czym uniemożliwiła Sądowi pełną ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej, to - na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, .art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.