I SA/Sz 438/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A S o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego. Skarżący A S (ur. [...] r.), zamieszkały w Szczecinie, wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W obszernym uzasadnieniu wniosku, powołując się na przepisy Konstytucji RP oraz przepisy prawa międzynarodowego, Skarżący wskazał na potrzebę pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu zrealizowania zadań skutecznej i bezpłatnej pomocy prawnej. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją ekonomiczną rodziny, wskazał na niedostatek, zadłużenie. Szeroko opisał stan zdrowia, wskazał na wiele schorzeń (k.11 verte), w tym brak sprawności prawej ręki po złamaniu nadgarstka w 2013 r., co nie pozwala skarżącemu wrócić do prac fizycznych i kierowania samochodem. Podał, że z powodu stanu zdrowia utracił możliwość zarobkowania i podjęcia lepiej płatnych zleceń. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną (ur. [...] r.), na ich utrzymaniu są dwie córki w wieku [...] lat. Skarżący podał, że źródłem jego dochodu jest prowadzona od siedmiu lat usługowa działalność gospodarcza w zakresie serwisu komputerowego. Dodał, że z uwagi na stan zdrowia wykonuje naprawy w zwężonym zakresie. Zwrócił uwagę na zmniejszenie rynku usług komputerowych z uwagi na skok technologiczny i miniaturyzację sprzętu elektronicznego z tendencją odejścia od przestarzałego sprzętu analogicznego. Oświadczył, że miesięczne dochody kształtują się na poziomie [...] zł, a po opłaceniu alimentów i innych bieżących wydatków, do jego dyspozycji pozostaje kwota [...] zł na utrzymanie. Wskazał, że większość wydatków stanowi utrzymanie, opłaty związane z wyżywieniem, edukacją, zakupem odzieży i opieka zdrowotną córek. Odnośnie do stanu majątkowego wskazał na dom o powierzchni [...] m2, położony na gruncie o powierzchni [...] m2. Konkubina Skarżącego otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie; jest właścicielem samochodu [...], rok produkcji 2002, wykorzystywanego do celów rodzinnych i zawodowych. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych. Podał, że korzysta z pomocy społecznej w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Nie posiada możliwości uzyskania dodatkowego dochodu z innych źródeł, ani wsparcia finansowego ze strony rodziny, czy znajomych. Wskazał na zadłużenie z tytułu opłat za media w wysokości [...] zł, czynsz za lokal usługowy - [...] zł, wywóz śmieci - [...] zł, składki ZUS - ponad [...] tys. zł. Skarżący przedłożył również wraz z wnioskiem kopie skróconych odpisów aktów urodzenia córek oraz dokumentację dotyczącą jego stanu zdrowia. Wraz z wnioskiem złożył kopie licznych postanowień sądów powszechnych z roku 2015 i 2016 zwalniających Skarżącego od kosztów sądowych w całości i przyznających pełnomocnika z urzędu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżący wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja finansowa Skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano Skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie Skarżącego, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawczyni w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.