I SA/Sz 441/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-07-22

Skład orzekający: Alicja Polańska, Elżbieta Dziel, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na formalnym wpisie kodu PKD w rejestrze REGON, pomimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej zgodnej z kodami PKD uprawniającymi do zwolnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zwolnienia z opłacania składek na podstawie wyłącznie formalnego wpisu kodu PKD w rejestrze REGON, jeśli strona przedstawi dowody wskazujące na rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej zgodnej z kodami uprawniającymi do zwolnienia. Wpis w rejestrze REGON ma charakter domniemania wzruszalnego, a organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia prawdy materialnej.
Stan faktyczny
K. J. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r. ZUS odmówił, wskazując, że przeważająca działalność skarżącego według kodu PKD w rejestrze REGON (wytwarzanie gotowych posiłków i dań) nie uprawniała do zwolnienia. Skarżący podniósł, że jego główna działalność to pierogarnia (kod PKD restauracje), a kod wpisany w rejestrze był wynikiem błędnej porady urzędnika. Przedstawił dowody na rzeczywiste prowadzenie działalności gastronomicznej i spadek przychodów. ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z dnia 17 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 3 lutego 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 3 lutego 2021 r. nr [...] Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E K. J. ("strona", "skarżący") złożył 12 stycznia 2021 r. do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS (ZUS) wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Decyzją z dnia 3 lutego 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") w związku z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266, ze zm., dalej: "u.s.u.s"), ZUS odmówił stronie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. ZUS przywołał treść przepisów, na których się oparł i wskazał, że po weryfikacji dokonanej na podstawie rejestru CEDG/KRS ustalono, że na dzień 30 września 2020 r. przeważająca działalność strony według PKD to wytwarzanie gotowych posiłków i dań - kod [...], który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że we wniosku o zwolnienie z opłacania składek kod PKD był wpisany w sposób prawidłowy, zgodnie z prowadzoną przeważającą działalnością gospodarczą w ramach której strona prowadzi w [...] K. pierogarnię, na dowód czego strona załączyła umowę najmu zawartą z właścicielem centrum handlowego [...] z dnia 10 listopada 2015 r. oraz zestawienia przychodów sprzedaży w 2020 r. W decyzji ZUS z dnia 17 marca 2021 r., nr [...]/2021, wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, utrzymano w mocy decyzję z dnia 3 lutego 2021 r. ZUS przywołał treść przepisów, na których się oparł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, kod przeważającej działalności w rejestrze REGON nie uprawnia strony do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. ZUS zauważył, że zgodnie z danymi ujawnionym na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON Głównego Urzędu Statystycznego, przeważająca działalność strony według kodu PKD to [...] (wytwarzanie gotowych posiłków i dań), która to działalność nie uprawnia do zawnioskowanego zwolnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił ww. decyzji: - naruszenie przepisów postępowania, tj. : art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art, 80 kpa polegające na zaniechaniu przez Prezesa Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS będącego organem odwoławczym zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - naruszenie przepisów postępowania polegające na obrazie art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez pominięcie milczeniem twierdzeń wyrażonych w odwołaniu i nie odniesienie się do faktów istotnych dla sprawy, jak również nie odniesienie się Prezesa Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS do wszystkich zarzutów odwołania, - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: - o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 3 lutego 2021 r. z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że przeważające przychody jego firmy są uzyskiwane z działalności o kodzie PKD [...] - restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne od roku 2014, kod PKD [...] – wytwarzanie gotowych posiłków i dań był wpisany za radą urzędnika w Urzędzie Miasta. Dodał także, że jago firma zajmuje się wytwarzaniem pierogów (lepione ręcznie wg starej rodzinnej receptury) - w zakładzie przy [...] [...]. Pierogi sprzedawane są głównie w [...] ul. [...] lokal [...], [...], niestety od października 2020 przez rozporządzenie rządowe lokal został ten zamknięty i pozbawiono jego firmę przychodów z głównej działalności. Skarżący podniósł także, że listopad i grudzień to były zawsze najlepsze miesiące w gastronomii w galerii handlowej w roku, a na pracowników zatrudnionych w pierogami za listopad, grudzień 2020r, styczeń 2021r, luty 2021r i marzec 2021r. nie dostał ani złotówki pomocy. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, odmawiająca zwolnienia skarżącemu z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz emerytur pomostowych, za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu stanowił przepis art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., dalej ustawa COVID-19), zgodnie z którym: "na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...] zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r." Ponadto art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID -19 stanowi, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Cytowany powyżej przepis art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wskazuje warunki jakie należy spełnić aby płatnik składek mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Po pierwsze płatnik składek musi wystąpić z wnioskiem do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS. Po drugie płatnik składek musi prowadzić na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną wg PKD 2007 jednym z wymienionych w tym przepisie kodów, ponadto działalność ta musi mieć charakter działalności przeważającej. Po trzecie zwolnienie dotyczy wykazanych w deklaracji rozliczeniowej składek, zatem kolejnym warunkiem jest złożenie deklaracji rozliczeniowej z wykazanymi w niej składkami za listopad 2020 r. Po czwarte wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek musi być zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. Po piąte przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 ma być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że spełniony został pierwszy z wskazanych powyżej warunków, gdyż w dniu 12 stycznia 2021 r. wpłynął do organu wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. Poza sporem pozostaje, że skarżący był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. Organ nie zakwestionował również podnoszonej przez stronę okoliczności, że jej przychód w listopadzie 2020 r. był co najmniej o 40% niższy aniżeli w listopadzie 2019 r. Zdaniem organu jednak stronie nie przysługuje zwolnienie ze składek za listopad 2020 r. z tego powodu, że na dzień 30 września 2020 r. jej przeważająca działalność w CEDiG oznaczona była kodem [...] (wytwarzanie gotowych posiłków i dań). Strona dopiero w grudniu 2020 r. dokonała w CEDiG zmiany na kod [...] (restauracje i inne placówki gastronomiczne). Podstawą odmowy przyznania wnioskowanego zwolnienia było zatem ustalenie organu, że dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalnością płatnika składek była działalność oznaczona kodem [...], która nie uprawniała do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Skarżący natomiast podał, od 2014 r. jego przeważający przychód jest uzyskiwany z działalności o kodzie [...] - restauracje i inne placówki gastronomiczne, kod [...] wpisany był za radą urzędnika w Urzędzie Miasta, jego firma natomiast zajmuje się wytwarzaniem pierogów w zakładzie przy [...]. 1 w S., pierogi te są głównie sprzedawane w pierogarni w Centrum Handlowym [...] w K.. W związku z zamknięciem przez rozporządzenie rządowe lokalu od października 2020 r. został o pozbawiony przychodów z głównej działalności. Wskazać w tym miejscu należy, że z brzmienia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustawodawca wprowadził środek dowodowy o charakterze formalnym, za pomocą którego następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawie I SA/Rz 214/21, gdzie wskazano, że środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w art. 31zo ust. 11 uCOVID-19). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i odwołanie się do przepisów k.p.a. oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych (łac. praesumptiones iuris tantum). Postępowanie w sprawie zwolnienia jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy COVID-19), a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez Zakład w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 uCOVID-19, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, tj. przeciwko środkowi dowodowemu określonemu w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, czyli danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony inicjującej postępowanie administracyjne, ale Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). i umożliwić w ten sposób stronie złożenie wniosków o przeprowadzenie dowodów, które mogą podważyć dane z rejestru podmiotów REGON. Podkreślić należy, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - por. art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Zauważyć także należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (por. § 9). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Oparcie się przez organ tylko i wyłącznie na danych z rejestru przy określaniu przeważającej działalności może prowadzić do sytuacji, w której pomoc o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, trafiała będzie do podmiotów, które w rzeczywistości nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako działalność przeważająca. Pominięte natomiast zostaną te podmioty, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Zdaniem sądu nie można przy wykładni przepisów ustawy COVID – 19 tracić z pola widzenia także tego, że ustawa z dnia 2 marca 2020 r., w tym kolejne jej nowelizacje, miała (ma) na celu m.in. zwalczanie skutków, w tym społeczno-gospodarczych, COVID-19, np. poprzez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez normodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r., Dz. U. poz. 1758 ze zm.). Tym samym rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności, uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego z uwagi na błędną wykładnię przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19) oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, - brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, pomimo podnoszonej przez stronę tej okoliczności i przedstawiania organowi na nią dowodów. Przy ponownie prowadzonym postępowaniu organ oceni przedstawione przez stronę dowody a ewentualnie w razie uznania ich za niewystarczające, zobowiąże stronę do wykazania w sposób odpowiadający § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń jaką rzeczywiście prowadziła przeważającą działalność. Przedstawione przez stronę dowody organ oceni stosownie do reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz w oparciu o art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 8 lutego 2021 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło