I SA/Sz 445/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2011 r. wniosku M i Z R o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I ustalono wpis od skargi w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówiła skarżącym przyznania prawa pomocy, a skarżący wnieśli sprzeciw od w/w postanowienia. Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z uzasadnienia wniosku, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wynika co następuje. Skarżący prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką niepracujących dzieci (25 letnią córką – aplikantka adwokacka i 20 letnim synem – student ). Źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącego (netto miesięcznie ok. [...]zł) oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy skarżącej (netto ok. [...]zł) oraz dochód "z wynajmu pokoi" w okresie letnim (lipiec, sierpień) w wysokości [...]zł rocznie (brak dokumentów potwierdzających powyższe).` Wskazano na zły stan zdrowia skarżącego i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, pokrywanych w całości z renty skarżącego. Skarżący posiadają nieruchomość w M (obiekt letni) o powierzchni ok. [...]ha, z funkcją mieszkalną o pow. [...], ½ udział w nieruchomości niezabudowanej (nieużytek) o powierzchni 5,62 ha w O (gmina W), która zgodnie z oświadczeniem skarżących nie przynosi żadnych pożytków. Skarżący oświadczyli, że w prowadzeniu gospodarstwa domowego pomagają mieszkający oddzielnie inni członkowie rodziny (mama i brat). Pismem procesowym z dnia 1 czerwca 2011 r. zobowiązano skarżących do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających i uzupełniających wykazane dane. W wykonaniu wezwania nie przedłożono żadnych dokumentów wnosząc o dopuszczenie dowodów z dokumentów i oświadczeń skarżących złożonych w sprawie I SA/Sz 999/10 za pismem z 2 lutego 2011 r. i 5 kwietnia 2011 r., a także oświadczeń i zeznań podatkowych złożonych do sprawy I SA/Sz 419/11 (w odpowiedzi na wezwanie z 23 maja 2011 r.). Ze wskazanych przez pełnomocnika dokumentów wynika, że skarżący zadeklarowali za 2010 r. dochód w kwocie [...]zł ( Z R) oraz [...]zł (M R), aktualne stałe dochody skarżących kształtują się na poziomie ok. [...]zł (renta skarżącego ok. [...] zł netto, wynagrodzenie skarżącej w wysokości ok. [...] zł), Skarżący przedstawili dowody potwierdzające ponoszenie wydatków związanych z leczeniem (zakupy w aptece). Skarżący podali, że posiadają ponad wykazane we wniosku nieruchomości w M i O, dwupokojowe mieszkanie we W o powierzchni 29 m² (częściowo kredytowane), wykorzystywane przez dwoje uczących się we W dzieci, a posiadane uprzednio mieszkanie w N sprzedali. Skarżący podali dane dotyczące wpływających regularnie od 1 stycznia do 23 maja 2011 r. na rachunek bankowy wpłat tytułem zaliczek od osób korzystających z organizowanego przez skarżącą letniego wypoczynku nad morzem (wraz z wydrukami z rachunku bankowego k. 42-44 akt I SA/Sz 419/11). We wskazanym wyżej okresie skarżący otrzymali kwotę [...]zł oraz zaznaczyli jednocześnie, że kwotę tę przeznaczą na opłatę za wieczyste użytkowanie gruntów ([...]zł z terminem do 31 marca 2011 r. – pismo Urzędu Miejskiego w D k. 33 akt I SA/Sz 419/11, podnosząc, że należności tej jeszcze nie uiścili (wezwanie Urzędu Miejskiego w D z 26 maja 2011 r. do zapłaty kwoty [...]zł k. 32 akt I SA/Sz 419/11). Skarżący mieszkają obecnie w użyczonym mieszkaniu i nie mogą przedstawić dowodów na ponoszone koszty utrzymania. Skarżący zamierzają osiedlić się w M (I SA/Sz 999/10 k. 24), prowadzone inwestycje w nieruchomości opłacali środkami z kredytów. Jak wskazali, brak zdolności do ich spłaty skłonił ich do sprzedaży mieszkania w N. W lutym 2010 r. uzyskali z tego tytułu kwotę [...]zł. Środki uzyskane z tego tytułu przeznaczyli w części na spłatę kredytu ([...] tys. zł), kwotę [...] tys. zł zainwestowano jako wkład własny w zakup mieszkania we W (akt notarialny z 27 stycznia 2011r. - k.30 i n. I SA/Sz 999/10.), natomiast kwotę [...] tys. zł przeznaczyli na podwyższenie kwalifikacji zawodowych córki (ok. [...]0 zł – koszty aplikacji adwokackiej) i edukację syna oraz utrzymanie niepracujących dzieci. W związku z zakupem kolejnego mieszkania, skarżąca zaciągnęła w dniu 24 stycznia 2011 r. kolejny kredyt na kwotę prawie [...]tys. zł. (I SA/Sz 999/10 k.31). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia z kosztów sądowych jest wykazanie, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z treści nadesłanego formularza PPF wynika, iż skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu; z drugiej strony - wysokości środków, którymi strona dysponuje. Jednakże warunkiem korzystnego rozstrzygnięcia jej wniosku jest wyjaśnienie sytuacji majątkowej, w jakiej strona znajduje się. Ponadto Sąd przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie prawa pomocy w sytuacji, gdy strona, która mogła się liczyć z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych i bez ważnego powodu nie wykorzystała w całości lub części swoich możliwości zarobkowych, uprawniony jest przyjąć, że stan majątkowy strony jest taki, jaki miałaby ona, gdyby w pełni wykorzystywała swoje możliwości zarobkowe. Poza tym, według utrwalonego poglądu NSA, przedkładanie przez wnioskodawców należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowych strony na Skarb Państwa. Analiza złożonego wniosku, a także wszystkich pozostałych oświadczeń i dokumentów składanych w innych sprawach, w których również ubiegali się o prawo pomocy, prowadzi do wniosku, że skarżący w chwili obecnej nie znajdują się w sytuacji kwalifikującej ich do skorzystania z pomocy prawnej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, twierdzenie skarżących, iż znajdują się w trudnej sytuacji to jedynie ich subiektywne odczucie, bowiem z akt sprawy wynika, ze nie można zaliczyć ich do osób ubogich. Wprawdzie jak dotychczas powołują się na niewielkie dochody z renty i wynagrodzenia za pracę, zwiększone wydatki związane z leczeniem, korzystanie z pomocy rodziny, to zupełnie pomijany jest fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości oraz dysponowania w ostatnim okresie znacznymi środkami pieniężnymi. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, ma istotne znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym. Z obiektywnego punktu widzenia, skarżący mają możliwość pozyskania środków pieniężnych, wykorzystując swój majątek i wykazali, iż środki takie i to w znacznej wysokości pozyskiwali. Koszty inicjowanych dotychczas postępowań sądowych w porównaniu z wydatkami, które były finansowane z tych środków są niewielkie. Należy zatem przyjąć, iż posiadanie nieruchomości, w chwili obecnej w M (ośrodek wczasowy i mieszkanie), we W (mieszkanie) i O (nieużytki) wyłączają już w zasadzie samo w sobie możliwość otrzymania prawa pomocy, a jak wynika z akt sprawy stwarza też realną możliwość uzyskania środków finansowych. Zauważyć bowiem wypada, że w okresie inicjowania kolejnych spraw przed tut. Sądem skarżący podejmowali działania inwestycyjne, obracając w okresie od stycznia 2011 r. kwotą [...]tys. zł , ze sprzedaży mieszkania w N, przeznaczając te środki na spłatę kredytu ([...] tys. zł), zakup mieszkania we W (wkład [...] tys. zł) oraz bieżące wydatki na utrzymanie i edukację dzieci ([...] tys. zł). Skarżący zaciągnęli też kolejny kredyt mieszkaniowy na kwotę [...] tys. zł, który będą spłacać od lipca 2011 r., co oznacza że mają zdolność kredytową. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że na pewno dysponowanie zgromadzonymi środkami pieniężnymi pozostaje zastrzeżone do swobodnej decyzji osoby je posiadającej, jednak rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że okoliczność posiadania w styczniu 2011 r. środków pieniężnych o wartości [...] tys. zł oznacza, że sytuacja finansowa skarżących i ich możliwości finansowe są inne niż opisane we wniosku. Poza tym, skarżący otrzymali na poczet przyszłych dochodów z wynajmu zaliczki do maja 2011 r. w kwocie [...]zł, a aktualnie uzyskują już dochody z działalności sezonowej w ośrodku wczasowym w M. Należy też podkreślić, iż sami skarżący wskazują w sprzeciwie na fakt rozpoczęcia sezonu letniego jako wiążący się z poprawą ich sytuacji finansowej. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż skarżący są w stanie opłacić swój udział w niniejszym postępowaniu sądowym, a wymagany na tym etapie wpis od skargi w kwocie [...] zł nie przekracza ich możliwości finansowych. Podobne środki pieniężne, tj. kwotę [...] zł, byli w stanie wygospodarować już wcześniej na wpis sądowy w innej sprawie (sygn. akt I SA/Sz 999/10), co także stanowi dodatkowy argument aby prawa pomocy wobec skarżących nie zastosować. Odnosząc się jeszcze do złożonego wniosku o dopuszczenie dowodu z akt sprawy I SA/Sz 171/10, należy wskazać, Sąd nie dysponuje wskazanymi przez stronę dokumentami. Akta sprawy zostały przekazane do NSA w dniu 5 stycznia 2011 r. celem rozpoznania skargi kasacyjnej, to samo dotyczy akt sprawy I SA/Sz 864/09 (przekazanie do NSA w dniu 6 października 2010r.). Wskazać w tym miejscu też należy, że okoliczność przyznania skarżącym prawa pomocy w powyższych sprawach sądowych jest Sądowi znana z urzędu. Orzeczenia te zapadły jednak wcześniej, sytuacja skarżących od tamtej pory uległa zmianie. Niezależnie od tego należy wyjaśnić też, iż każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jednostkowo. Fakt przyznania stronie tego prawa w innym postępowaniu prowadzonym przed WSA nie może mieć wpływu na sposób rozpoznania identycznego wniosku wniesionego w innej sprawie. Są to bowiem odrębne postępowania, w których rozstrzygnięcia o prawie pomocy są wydawane oddzielnie, na podstawie okoliczności ustalonych w konkretnej sprawie, które mogą się od siebie różnić. Reasumując, należy stwierdzić, iż przedstawiona wyżej aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny skarżących, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy orzeczono, jak w sentencji.