I SA/Sz 450/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-06-22

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ jego sytuacja osobista (zdrowotna), materialna i rodzinna, w tym niskie dochody z emerytur, znaczne wydatki, zadłużenie wobec ZUS i innych instytucji, a także brak dodatkowych dochodów i oszczędności, wskazują na brak obiektywnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący W.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, w związku ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący wskazał na brak środków finansowych, niepełnosprawność, niskie dochody z emerytur (wspólnie z żoną ok. [...] zł miesięcznie) oraz wysokie, uzasadnione wydatki, w tym spłatę zadłużenia wobec ZUS. Posiada dom o pow. 109,80 m kw. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata W.K. w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił o ustanowienie z urzędu pełnomocnika – adwokata lub radcę prawnego. W dniu 18 czerwca 2012 r. skarżący złożył urzędowy formularz PPF, w którym zaznaczył, że ubiega się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów adwokata, nie ma wykształcenia prawniczego, jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niesprawności. Gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, z którą wspólnie posiada dom o pow. 109,80 m kw., innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości zgromadzonych zasobów pieniężnych nie wykazał. Miesięczne dochody skarżącego i jego małżonki z tytułu otrzymywanej emerytury wynoszą łącznie [...] zł. Skarżący ponosi miesięczne wydatki na: opłaty za energię [...] zł, za gaz [...] zł, ścieki [...] zł, telefon [...] zł, telewizor [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, zaległe składki ZUS [...] zł, ogrzewanie [...] zł – [...] zł, raty kredytu [...] zł, spłatę kosztów sądowych [...] zł, leki [...] zł, koszty leczenia po wypadku [...] zł, zakup odzieży i środków czystości – w miarę możliwości finansowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. Wyżej przepisu). Skarżący ubiega się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, a zatem, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazania wymagało przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ciężar wykazania powyższych okoliczności obciąża wnioskodawcę, a wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W ocenie referendarza sądowego sytuacja osobista (zdrowotna), materialna i rodzinna skarżącego przemawia za uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący prowadzi gospodarstwo z niepełnosprawną częściowo żoną, oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie, z tego ponosi jedynie uzasadnione wydatki, które konsumują deklarowane niewielkie dochody rodziny, w tym spłaca ratalnie zadłużenie wobec ZUS i innych instytucji. Nie wykazał żadnych dodatkowych dochodów ani oszczędności pieniężnych, posiada jedynie w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej dom o pow. 109 m kw., w którym mieszka z żoną, Powyższe okoliczności, jak również te wynikające z akt sprawy, świadczą o tym, że skarżący nie ma obiektywnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w postaci opłacenia zastępstwa procesowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło