I SA/Sz 450/18

PostanowienieWSA w Szczecinie2018-07-13

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych, a jej sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podlega częściowemu umorzeniu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona jest już z nich zwolniona na mocy przepisów szczególnych (art. 239 § 1 pkt e P.p.s.a.). W pozostałej części, dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdy sytuacja materialna i życiowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i dwiema małoletnimi córkami, utrzymując się z dochodów z działalności gospodarczej i wynagrodzenia konkubiny. Wykazał trudną sytuację materialną, zadłużenie, problemy zdrowotne oraz korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając jego sytuację materialną i przepisy dotyczące zwolnienia z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych niebędących płatnikami składek p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić radcę prawnego z urzędu. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E A. S. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS złożył wniosek o przyznanie adwokata z urzędu. Następnie, składając urzędowy formularz PPF zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z wniosku skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, co następuje. Skarżący (lat [...]), prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną L. B. oraz dwójką małoletnich dzieci. Skarżący posiada dom w S. o pow. [...][...] m2 posadowiony na działce o pow. [...] m2, w którymi mieszka razem z konkubiną i dwiema nastoletnimi córkami ([...] lat). Rodzina utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej skarżącego (serwis komputerowy) wynoszących ok. [...] zł miesięcznie, z wynagrodzenia za pracę L. B. na stanowisku recepcjonistki w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący wykazał, że jego miesięczne wydatki to opłaty za energię elektryczną, opłata za internet, opłata za wodę, składki ubezpieczenia na życie i domu, koszty utrzymania samochodu, łącznie w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto na mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 21 września 2017 r. przyznano świadczenie wychowawcze na córki skarżącego w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Skarżący korzysta także z zasiłków z pomocy społecznej (decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia 9 października 2017 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu opału). Skarżący oświadczył, że uzyskiwane dochody nie są wystarczające na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania rodziny, stąd pogarszająca się sytuacja bytowa. Wskazał także na zaległości w zapłacie rachunków za media, czynszu za lokal w [...] w S., który wnioskodawca wynajmuje na działalność gospodarczą, zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, wywozu odpadów, a także wobec ZUS. Skarżący przedstawił także swoją trudną sytuację życiową i finansową, stan swojego zdrowia, wskazując na wiele schorzeń, w tym brak sprawności prawej ręki po złamaniu nadgarstka w 2013 r. Wyjaśnił, że nie posiada możliwości uzyskania dodatkowego dochodu z innych źródeł, ani wsparcia finansowego ze strony rodziny, czy znajomych. Rachunki i wszelkie zobowiązania opłaca w ramach możliwości posiadanych środków finansowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt e P.p.s.a. (skarga dotyczy decyzji z Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS) spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Mając natomiast na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji materialnej i finansowej skarżącego należało uznać, że wniosek w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie bowiem A. S. wraz z rodziną znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ma trudności w opłacaniu bieżących wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, obciążony jest wysokim zadłużeniem, korzysta ze świadczeń otrzymywanych z MOPR w S., ma problemy zdrowotne. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 §1 P.p.s.a., art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło