I SA/Sz 454/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-10-31
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca inwalidą I grupy, samotna, cierpiąca na poważne schorzenia i posiadająca jedynie rentę inwalidzką oraz mieszkanie, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że pomimo posiadania mieszkania i renty, trudna sytuacja zdrowotna, samotność oraz konieczność stałego leczenia i ponoszenia wydatków na leki i raty zobowiązań uniemożliwiają stronie poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla jej utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną (inwalida I grupy, poważne schorzenia) i społeczną (samotność). Wniosek został złożony po odrzuceniu przez sąd zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty, posiadanie mieszkania, ale także na wysokie koszty leczenia, leków i spłacane raty.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu odwołania p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił zażalenie P. S. na postanowienie Sądu z dnia 26 lipca 2012 r., którym odrzucono skargę kasacyjną Skarżącego wniesioną w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr[...] , w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu odwołania.
Odpis postanowienia z dnia 27 września 2012 r. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym środku odwoławczym doręczono Skarżącemu w dniu 8 października 2012 r.
W dniu 15 października 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie skarbowym) P. S. złożył zażalenie na ww. postanowienie oraz pismo zatytułowane "Prośba", opatrzone dopiskiem: "Jest kryzys. Jest mi bardzo ciężko", w którym wskazał (cyt.): "Bardzo proszę nie odbierać mi mojego konstytucyjnego prawa do obrony. Proszę o umorzenie sumy[...] ,- wpisu. Jest to dla mnie jako inwalidy I grupy wymagającej pomocy osób drugich suma astronomiczna...której nie mam...". Pismo to, z uwagi na jego treść, Sąd potraktował jako wniosek przyznanie prawa pomocy i wezwał stronę do uzupełnienie braku tego wniosku poprzez złożenie go na formularzu PPF.
W nadesłanym formularzu skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżący podał, że: nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym (cyt.: "Porzucony w czasie choroby przez bliskich"), uzyskuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie [....] zł brutto, jego jedyny majątek stanowi mieszkanie na wsi o powierzchni [...] (w rubryce dotyczącej posiadanych zasobów pieniężnych wskazał, że ma "same długi"), płaci raty do B. [...] zł) i B. S ([...] zł) oraz wydaje co miesiąc po[....] zł na "leki podtrzymujące życie".
Z kolei ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, nadesłanych przez stronę w toku prowadzonego postępowania sądowego wynika m.in., że skarżący (lat[...] ) od lat cierpi na szereg schorzeń (w tym obecnie: ostra białaczka szpikowa, cukrzyca typu 2, choroba niedokrwienna serca), a w wyniku przebytych chorób wymagających leczenia operacyjnego w 1996 r. został zakwalifikowany do pierwszej grupy inwalidzkiej na stałe, ze wskazaniem, że wymaga on opieki osoby drugiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione są środków do życia bądź posiadane przez nie środki są bardzo ograniczone i służą zaspokojeniu tylko podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać przy tym należy, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia stron, Sąd poddaje ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Kryteria tej oceny stanowią zaś wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.
Po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej oraz osobistej skarżącego, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku oraz wynikające z akt sprawy (w szczególności dotyczące stanu zdrowia skarżącego), stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek strona posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] i uzyskuje stałe dochody z tytułu renty ([...] zł brutto), to jednakże jej wiek [...] lata), sytuacja rodzinna (osoba samotna) i zdrowotna (I grupa inwalidzka, konieczność stałego leczenia i uzyskiwania pomocy osób trzecich) oraz konieczność stałego regulowania zaciągniętych zobowiązań
- przemawiają za uznaniem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej osoby.
Uznając zatem, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło