I SA/Sz 455/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-06-08

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej dochody są niskie i wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a brak jest oszczędności, należy uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych ani opłacić profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący W. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. Skarżący jest osobą rozwiedzioną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku ani oszczędności. Otrzymuje niską emeryturę rolniczą, która ledwo wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków życiowych, takich jak najem pokoju, opłaty i lekarstwa.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...],[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług za [...] i [...] p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu. Skarżący W. R., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...], należnego od wniesionej skargi na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych wynika, co następuje. W. R. ma [...] lat, jest osobą rozwiedzioną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Skarżący otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości [...] miesięcznie, a jego miesięczne wydatki na utrzymanie to: opłata za najem pokoju w kwocie [...], opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną w kwocie [...], zakup lekarstw w kwocie [...]; pozostałą kwotę dochodów skarżący przeznacza na wyżywienie ([...]). Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, nie posiada rachunku bankowego. Do wniosku skarżący dołączył: kopię decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego; kopię decyzji KRUS z [...] o waloryzacji emerytury; kopie rocznego rozliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A za [...] i [...]; odcinki przekazów pocztowych emerytury za miesiące [...] i [...]; kopię umowy najmu pokoju z dnia [...]; kopię odpisu aktu małżeństwa z dnia [...] z adnotacją o rozwodzie; zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...], że skarżący nie korzysta i nie ubiegał się o pomoc społeczną; paragon za zakup lekarstw. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się skarżący w niniejszym postępowaniu, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów, odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, należało uznać, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości, wykazał on bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Informacje przedstawione przez skarżącego, znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych, wskazują wyraźnie, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej i uiszczenie kosztów sądowych, obejmujących w chwili obecnej wpis od skargi w kwocie [...], jak też opłacenie profesjonalnego pełnomocnika nie jest możliwe z niskich dochodów, które otrzymuje ([...]), przy braku oszczędności. Miesięczne dochody skarżącego wystarczają wyłącznie na niezbędne potrzeby życiowe – opłacenie wynajmowanego pokoju, opłaty i wyżywienie. Z tak niskiej kwoty skarżący nie będzie w stanie zaoszczędzić kwoty koniecznej na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie wynagrodzenia adwokata w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło