I SA/Sz 458/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G.i K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] znak: 1841 Burmistrz Międzyzdrojów ustalił G. i K. O. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość mieszkalną o powierzchni [...] m2 położoną w M. przy ul. M. K. [...] m. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wysokość podatku ustalił na podstawie informacji podatkowej IN-1 oraz danych z ewidencji gruntów i budynków, przy zastosowaniu stawek wynikających z Uchwały Rady Miejskiej w Międzyzdrojach Nr XVI/142/07 z dnia 30 października 2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości (Dz. U. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 117, poz. 2096 z dnia 2 listopada 2007 r.). Decyzją z dnia [...], znak: [...] Burmistrz Międzyzdrojów na podstawie art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uchwały Rady Miasta w Międzyzdrojach XVI/142/07 z 30.10.2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego Nr 117, poz. 2096 z 29.11.2007 r.) zmienił powyższą decyzję ostateczną poprzez określenie kwoty podatku od nieruchomości za ww. okres w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, porównując złożoną przez Podatników w dniu 17 lutego 2006 r. korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości z ewidencją gruntów ustalił, że Podatnicy od 2005 r. nie płacą podatku od nieruchomości za grunt i części wspólne budynku. Podatek ten opłaca natomiast wspólnota mieszkaniowa, przy czym deklarowana przez wspólnotę powierzchnia gruntów (693,00 m2) jest mniejsza od wynikającej z ewidencji gruntów (760,00 m2). Mając na uwadze powyższe organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, iż podatnikiem podatku od części wspólnych nieruchomości są właściciele wyodrębnionych lokali, a nie wspólnota mieszkaniowa, zaś obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Od powyższej decyzji Podatnicy złożyli odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wyznaczenia podatku od nieruchomości wspólnej, w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu odwołania Strony podniosły, iż jako właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] w nieruchomości przy ul. K. [...] wraz z innymi właścicielami lokali w tym budynku tworzą wspólnotę mieszkaniową. Zdaniem Podatników art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwalnia osoby tworzące wspólnoty mieszkaniowe z obowiązku składania informacji o nieruchomościach, zaś w myśl art. 6 ust. 7 powyższej ustawy organ podatkowy nie ma prawa wydawania na te osoby decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. W ocenie Stron, naruszeniem prawa jest bezpodstawne wymuszanie przez organ na właścicielach lokali wpisywania w informacji o nieruchomości, obszaru nieruchomości wspólnej i części gruntu według wielkości udziału w nieruchomości wspólnej. Zdaniem Podatników błędnym jest również sposób wyliczenia przez organ pierwszej instancji obszaru gruntu do opodatkowania, ponieważ do jego wyliczenia nie stosuje się części ułamkowej. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr. nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 5, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 nr 240, poz. 2027) utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że na mocy umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży z dnia 18 kwietnia 2001 r., zawartej w formie aktu notarialnego, G. i K. O. stali się właścicielami: -udziału o wielkości [...], czyli [...] m2 w nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej przy ul. K.[...] o powierzchni całkowitej [...] m2; -lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni [...] m2'; -części wspólnych w udziale [...], czyli [...] m2 w nieruchomości budynkowej o łącznej powierzchni [...] m2 -pomieszczenia przynależnego - piwnicy o powierzchni [...] m2; -budynku gospodarczego o powierzchni [...] m2. Wskazano, że do 2004 r. Podatnicy opodatkowani byli zgodnie z danymi wynikającymi z informacji z dnia 7 czerwca 2001 r. tj. od powierzchni lokalu mieszkalnego – [...] m2, piwnicy – [...] m2, pozostałych budynków – [...] m2 i powierzchni gruntu – [...] m2. W dniu 3 lutego 2006 r. Podatnicy złożyli korektę ww. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której nie wykazali do opodatkowania gruntu i części wspólnych. Podatek od nieruchomości od gruntu części wspólnych budynku deklarowała i opłacała Wspólnota Mieszkaniowa K. [...], która nie jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, a tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazało, że wspólnota mieszkaniowa może wprawdzie nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, ale prawa te i zobowiązania nabywane są przez wspólnotę na rzecz jej członków, co oznacza, iż nie jest ona właścicielem nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa, rozumiana jako ogół jej członków, może być podatnikiem podatku od nieruchomości jedynie w przypadku wynajęcia przez nią lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jako posiadacz zależny tego typu nieruchomości państwowej lub samorządowej jest ona wówczas zobligowana do opłacania podatku od lokalu i części nieruchomości wspólnej. W sytuacji natomiast, gdy wyodrębniono własność lokali właściciele lokali mają określony ułamkowo udział w tzw. nieruchomości wspólnej, która obejmuje grunt oraz wszelkie części budynku, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali. Na decyzję organu odwoławczego Podatnicy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uznanie, że wspólnota mieszkaniowa jako jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną w rozumieniu art. 33 § 1 k.c., jest podatnikiem podatku od nieruchomości od gruntu, lokali wyodrębnionych i części budynku stanowiących współwłasność w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący podtrzymali stanowisko zawarte w odwołaniu, ponadto podnieśli, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych aktualnie obowiązujących, a szczególnie stanowisko organu, że wspólnota mieszkaniowa -jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Zarzucono organom podatkowym "Pozaustawowe władztwo podatkowe" polegające na żądaniu od właścicieli wyodrębnionych lokali składania informacji o nieruchomości (z obowiązku tego są zwolnieni przepisem art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych); bezpodstawne ustalanie właścicielom lokali podatku od nieruchomości ( art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych); wyliczanie obszaru opodatkowania i kwoty podatku wg. posiadanych udziałów w nieruchomości wspólnej (w takim wypadku powinno się stosować część ułamkową o której mowa w art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; wyznaczaniu podatku od części gruntu, gdy art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje dzielenia gruntu na części. Na poparcie swych twierdzeń skarżący przywołali uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21.12.2007 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Stosownie do art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja dotknięta jest wadą powodującą konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. Przepis art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 85, z 2005 r., poz. 727 ze zm.) przewiduje odstępstwo od zasady trwałości ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym, a wynikającej z art. 128 tejże ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie ma charakteru samodzielnego. Jego stosowanie zależy od istnienia innych przepisów szczegółowego prawa podatkowego (przede wszystkim przepisów materialnego prawa podatkowego), gdzie określone są warunki (okoliczności faktyczne), od których uzależnione jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Wymieniony przepis umożliwia organowi, który wydał decyzję ustalającą lub (w brzmieniu od 1 stycznia 2003 r.) określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, dokonanie jej zmiany. Zmiana taka może być dokonana wszakże przy spełnieniu łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, po drugie zaś - skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Organ podatkowy decyzją z dnia [...] ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 rok za nieruchomość mieszkalną położoną w M. przy ul. M. K. [...]. Decyzją z dnia [...] zmienił decyzję z dnia [...]. powołując fakt nie opłacania przez skarżących podatku od części wspólnych nieruchomości położonej w M. ul. M. K. [...] nabytej aktem notarialnym [...]., a którą to okoliczność organ ustalił po wydaniu decyzji z dnia [...] porównując złożoną przez skarżących w dniu 17 lutego 2006 roku korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości z ewidencją gruntów. W świetle powyższych faktów błędne jest zatem stanowisko organów, przyjmujące że przesłanki do zastosowania trybu do zmiany decyzji określonego w art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa ziściły się. Kolejna przesłanka tj. ewentualne skutki wystąpienia okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 254 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa ,w odniesieniu do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zostały uregulowane w jego art. 6 ust. 3 zgodnie z którym zmianę wysokości podatku od nieruchomości w razie zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu podatkowania, również w niniejszej sprawie –jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu nie miała miejsca. Skoro zatem nie wystąpiły przesłanki do zmiany decyzji ustalającej skarżącym podatek od nieruchomości za 2008 rok, brak jest podstaw prawnych do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Zmiana zatem przedmiotowej decyzji, z uwagi na brak ziszczenia się przesłanek, czyni niedopuszczalnym zastosowanie w sprawie art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa co powoduje, że kontrola legalności zmiany wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok na tym etapie postępowania nie może być przeprowadzona. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w stopniu powodującym konieczność jej eliminacji stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania i wykonalności decyzji orzeczono stosownie do art. 200 i art. 152 ww ustawy.