I SA/Sz 460/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-07-16

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utracił prawo do renty, utrzymuje się z prac dorywczych, jest osobą niepełnosprawną i ponosi znaczne wydatki na leczenie, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej, w tym niskie dochody z prac dorywczych, brak majątku, umiarkowany stopień niepełnosprawności, problemy zdrowotne, znaczne zadłużenie oraz wydatki na leczenie, potwierdziła jego trudną sytuację finansową. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący D Ś złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną, zdrowotną i życiową, wskazując na utratę renty, niskie dochody z prac dorywczych, niepełnosprawność, problemy zdrowotne wymagające leczenia oraz zadłużenie. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D Ś o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od przychodu ze zbycia papierów wartościowych wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący D Ś, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł ,od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, złożył wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej. Wniosek został uzupełniony poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, w którym wnioskodawca zaznaczył, że ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od całości kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej w kwocie [...] zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ze względu na stan zdrowia, sytuację materialną i życiową. Skarżący z dniem 1 lipca 2011 r. utracił prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, utrzymuje się obecnie z prac dorywczych, uzyskując średni dochód w kwocie [...]zł miesięcznie, który nie wystarcza nawet na opłacenie czynszu za zajmowany lokal mieszkalny; skarżący posiada zadłużenie z tego tytułu w WAM na kwotę [...] zł. Z wniosku wynika także, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, co potwierdza przedłożona kopia orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r. (k. 29). W związku z niepełnosprawnością ma trudności z podjęciem zatrudnienia. Ponadto skarżący wskazał, że w związku z przewlekłymi chorobami ponosi wydatki związane z leczeniem i zakupem leków, w wydatkach tych, wynoszących ok. [...] zł miesięcznie, pomagają rodzice. D Ś prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i mieszka sam, nie wykazał żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności. Wnioskodawca przedłożył odpis wyroku Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim Wydział I Cywilny z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I C 183/11 zasądzający od pozwanego D Ś na rzecz WAM z siedzibą w W kwotę [...] zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest także zadłużony u innych podmiotów, a egzekucja należności była i jest bezskuteczna. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej w skrócie "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego oraz akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze środków pieniężnych uzyskanych z prac dorywczych w kwocie [...]zł, nie posiada majątku ani oszczędności. Wnioskodawca ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i problemy zdrowotne, przez co ma ograniczone możliwości podjęcia zatrudnienia. Znaczne wydatki w budżecie domowym stanowią koszty leczenia, w których ponoszeniu pomagają skarżącemu rodzice. Skarżący jest znacznie zadłużony m.in. z tytułu czynszu za lokal wynajmowany od WAM, ściągnięcie od niego należności nie jest możliwe. Powyższe okoliczności świadczą, że skarżący wykazał, iż nie ma obiektywnych możliwości poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania dlatego jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło