I SA/Sz 463/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-05-11

Skład orzekający: Sędzia NSA K.S., Sędzia WSA M.K., Sędzia WSA J. N.

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do kontroli wysokości stawek opłat za odprowadzanie ścieków ustalonych w uchwale rady gminy, czy też kontrola ta wykracza poza jego kompetencje?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę legalności uchwał rady gminy, oceniając ich zgodność z prawem, w tym z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. Kontrola ta obejmuje wyłącznie formalnoprawne przesłanki wprowadzenia taryf, a aspekt wysokości samych stawek i opłat pozostaje poza zakresem kognicji sądu. W przypadku zarzutów dotyczących wygórowanej ceny, konsumenci powinni kierować swoje roszczenia do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Stan faktyczny
Grupa mieszkańców Gminy B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy dotyczącą ustalenia stawek opłat za pobór wody i odprowadzenie ścieków. Skarżący zarzucili, że uchwała rażąco narusza prawo, ponieważ stawki są zbyt wysokie i obejmują koszty transportu ścieków dowożonych beczkowozami z innych miejscowości, co ich zdaniem nie powinno obciążać stałych odbiorców sieci kanalizacyjnej. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, argumentując jej wniesienie po terminie oraz wskazując, że uchwała była przedmiotem konsultacji i nie została zakwestionowana przez Wojewodę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA K.S. Sędziowie: Sędzia WSA M.K. del. Sędzia WSA J. N. (spr.) Protokolant: st.sekr. G.P. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi J. R., E. S., H. J., W. R. i G. S. na uchwałę Rady Gminy w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za pobór wody i odprowadzenie ścieków na terenie Gminy B. oddala skargę Grupa mieszkańców Gminy B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Nr [...] Rady Gminy w B. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrywanie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków dla Gminnych Służb Technicznych i Komunalnych w B. oraz ustalenie górnych stawek opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych obowiązujących na terenie Gminy B. Skarżący mieszkańcy gminy wnieśli o uchylenie uchwały, ponieważ w ich przekonaniu rażąco narusza ona przepisy prawa dotyczące zasad i warunków ustalania opłat za odprowadzanie ścieków na terenie Gminy. Naruszenie to polega w ich ocenie na tym, że w oczyszczalni w B. korzysta około 100 gospodarstw domowych, z których odprowadzanych jest 15.426,40 m sześciennego ścieków, natomiast w zestawieniu przetworzonych ścieków wykazana jest wielkość 33.681 m sześciennego ścieków. Wynikająca z tego wielkość 18.254,60 m sześciennego ścieków jest więc niesłusznie przypisana do faktycznych użytkowników tej oczyszczalni. Ścieki te są dowożone do oczyszczalni beczkowozami z innych miejscowości ze zbiorników bezodpływowych. Z tego tytułu, w ocenie skarżących, wynikają koszty transportu/ paliwo, naprawa sprzętu, wynagrodzenia pracowników, które nie powinny być brane według nich pod uwagę przy wyliczaniu stawek opłat za ścieki dla tej grupy odbiorców. Faktyczny koszt metra sześciennego ścieków wyliczony na podstawie zestawień sporządzonych przez Gminne Służby Komunalne za okres od [...] r. do [...] r. wynosi 0,90 dla oczyszczalni w B., natomiast skarżący obciążani są stawką 2.84 zł. Skarżąc y podkreślają, że na terenie Gminy B. eksploatowane są trzy oczyszczalnie i do każdej z nich podłączona jest znaczna ilość gospodarstw domowych, ponadto, każda miejscowość posiada odrębne ujęcie wody, co pozwala na określenie ilości ścieków odprowadzanych do oczyszczalni. Skarżący uważają, że nie występują trudności uniemożliwiające obciążenie dostawców ścieków ponoszonymi z tego tytułu przez Gminne Służby Techniczne i Komunalne kosztami. Skarżący podkreślają, że czują się pokrzywdzeni stanowiskiem Rady Gminy. Jest dla nich oczywiste, innymi kosztami winni być obciążani dostawcy ścieków dowożonych, a innymi korzystający z sieci kanalizacyjnej. W skali roku 100 rodzin ponosi nieuzasadnione koszty w wysokości około [...] zł. W ocenie skarżących uchwała Rady Gminy narusza rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. a w szczególności przepisy rozdziału 4 tego rozporządzenia, § 13 pkt 2, który stanowi, iż - taryfowe ceny i stawki opłat powinny być kalkulowane i różnicowane w taki sposób, żeby zapewniały motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków oraz eliminację subsydiowania skrośnego. Skarżący wskazują również, iż § 13 pkt 3 rozporządzenia stanowi o stosowaniu podziału odbiorców usług na grupy taryfowe i przypisane do poszczególnych grup odpowiadających im kosztów świadczenia usług. Wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. skierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy w B., w którym sformułowano tożsame zarzuty z zarzutami zawartymi w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w B. wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie w przypadku nie uwzględnienia wniosku o jej oddalenie . Uzasadniając swoje stanowisko Rada Gminy w B. wskazał, że skarżący wnieśli skargę w dniu [...] r., czyli po upływie terminu przewidzianego do jej wniesienia. Termin ten zgodni z art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uzasadnieniu czytamy dalej, że skarżący wezwał Radę Gminy w B. do uchylenia zaskarżonej uchwały w [...] r., a zatem termin wniesienia skargi upłynął dnia [...] r. Dalej strona przeciwna wskazuje, że Wojewoda Z. działając w trybie nadzorczym nie zakwestionował przedmiotowej uchwały, co oznacza, że nie stwierdził naruszenia prawa. Nadto strona przeciwna wskazuje, że przedmiotowa uchwała była przedmiotem szerokich konsultacji i dyskusji, również podczas spotkania Rady S. w B. W wyniku tych działań Rada Gminy mając na uwadze zasadę solidaryzmu społecznego stanęła na stanowisku maksymalnego ujednolicenia stawek opłat na terenie gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej jak również akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 art. 3 § 2 ustawy, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd bada legalność aktu prawnego organu jednostek samorządu terytorialnego - jego zgodność z prawem. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia grupa mieszkańców gminy B. podnosi, że Rada Gminy w uchwale [...] r. zatwierdziła taryfy - stawki opłat w wysokości, ich zdaniem, zbyt wysokiej w stosunku do innych grup mieszkańców. Uważają oni, że innymi kosztami winni być obciążeni dostawcy ścieków dowożonych, a innymi korzystający z siec i kanalizacyjnej. Rada Gminy w B. podejmując uchwałę z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków dla Gminnych Służb Technicznych i Komunalnych w B. oraz górnych stawek opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych obowiązujących na terenie Gminy B. wskazała jako podstawę prawną rozstrzygnięcia m.in. art. 24 ust.1,3, 10 ustawy z dnia 17 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.:/ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków /Dz.U. Nr 26, poz.257/. Zgodnie z treścią art. 20 ust.1 w/w ustawy podmiotem uprawnionym do określenia taryfy jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które w terminie 70 dni przez planowaną datą wejścia taryfy w pycie przedstawia radzie gminy wniosek o ich zatwierdzenie dołączając doń szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w ich posiadaniu. Następnie następuje sprawdzenie, przez organ wykonawczy, czy taryfy i plany zostały opracowane zgodnie z przepisami prawa. Organ wykonawczy gminy również weryfikuje koszty związane ze świadczeniem usług poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryf - pod względem celowości ich poniesienia. Analizy te dokonywane są zatem pod względem formalno-prawnym. Organ wykonawczy gminy nie jest upoważniony do ustalenia wysokości taryf za wodą i ścieki. Ostatnim etapem postępowania jest przedłożenie przez burmistrza- przed upływem 45 dni od dnia złożenia dokumentów - przygotowanego przez przedsiębiorstwo wniosku o zatwierdzenie taryfy radzie gminy. Następnie - zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy - rada gminy zatwierdza taryfy, czyli nadaje im moc prawną - czyni je obowiązującymi. Również organ stanowiący gminę - rada nie ma kompetencji do obniżenia lub podwyższenia przedstawionych taryf. Analiza powyższych przepisów wskazuje na to, że kontroli sądowej poddane zostały tylko formalnoprawne przesłanki wprowadzonych taryf, tym samym poza kontrolą Sądu pozostaje aspekt wysokości samych stawek, opłat. Sąd może zatem ocenić czy przedmiotowa uchwała została uchwalona zgodnie z obowiązującym prawem w szczególności ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Skarżący koncentrują swoje zarzuty na określeniu przez Radę Gminy wysokości stawki za odprowadzanie ścieków. Zagadnienie to pozostaje jednak poza zakresem kontroli Sądu. Należy jednak wskazać, że kontrahenci przedsiębiorstwa w zakresie potrzeb gospodarstw domowych są niewątpliwie konsumentami, których interesy podlegają - w sposób określony przez ustawę - ochronie przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi /art. 76 Konstytucji/. Tym samym konsumenci ci mogą dochodzić swoich praw, w tym zakresie - wygórowanej ceny - przez złożenie stosownego wniosku do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, którego kompetencje nie ograniczają się do niektórych tylko składników ceny jak to ma miejsce w postępowaniu o zatwierdzenie taryf przez organy gminy. Z tych też względów skargą należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło