I SA/Sz 464/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-09-15

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r., opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, mimo że strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące faktycznego prowadzenia innej działalności fizjoterapeutycznej?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może opierać się wyłącznie na formalnym wpisie w rejestrze REGON przy ocenie prawa do zwolnienia z opłacania składek, jeśli strona skarżąca przedstawi dowody wskazujące na faktyczne prowadzenie innej, uprawniającej do ulgi działalności. Wpis w rejestrze REGON stanowi domniemanie prawne, które może być wzruszone dowodem przeciwnym, zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego rodzaju przeważającej działalności stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. C. wniosła o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując na prowadzenie działalności fizjoterapeutycznej (PKD 86.90.A). Organ rentowy odmówił zwolnienia, ponieważ według danych z rejestru REGON i potwierdzenia GUS, przeważającą działalnością skarżącej była sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana (PKD 46.90.Z), która nie uprawniała do ulgi. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów o COVID-19, wadliwe ustalenie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania dowodów oraz brak dopuszczenia dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS na rzecz skarżącej E. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., zwanej dalej "ustawą antykryzysową") Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2021 r., nr [...], odmawiającą E. sp. z o.o. ("wnioskodawczyni", "skarżąca") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy , Fundusz Solidarnościowy , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 wstawy antykryzysowej na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności, kodami : 47.71.Z , 47.72.Z , 47.81.Z , 47.82.Z , 47.89.Z , 49.32.Z , 49.39.Z , 56.10.A , 56.10.B , 56.21.Z , 56.29.Z , 56.30.Z , 59.11.Z , 59.12.Z , 59.13.Z , 59.14.Z , 59.20.Z , 74.20.Z , 77.21.Z , 79.90.A , 79.90.C , 82.30.Z , 85.51.Z , 85.52.Z , 85.53.Z , 85.59.A , 85.59.B , 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90,04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc , jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku , o którym mowa w art.31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dokonuje się zgodnie z ust. 11 ww. ustawy na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2021 r., [...], odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne , ubezpieczenie zdrowotne , na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że wskazany przez wnioskodawcę kod PKD 86.90.A (działalność fizjoterapeutyczna) nie występował jako kod przeważającej działalności w posiadanym przez spółkę wpisie w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej REGON. W wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że na 30 września 2020 r. spółka nie posiadała w KRS wpisu dotyczącego kodu przeważającej działalności. W związku z tym Zakład wystąpił z zapytaniem do Głównego Urzędu Statystycznego o potwierdzenie kodu PKD przeważającej działalności na 30 września 2020 r. Potwierdzona przez GUS działalność przeważająca według PKD to sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana - kod 46.90.Z. Ponieważ powyższy kod nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. organ rentowy w decyzji z [...] lutego 2021 r. odmówił Spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za ten miesiąc. Na decyzję z dnia [...] marca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła strona skarżąca. W skardze podniesiono zarzuty: a) naruszenia art. 31 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - poprzez ograniczenie prawa do dowodzenia faktycznie prowadzonej przeważającej działalności na dzień 30 września 2020r., co narusza art. art 51 ust. 4 Konstytucji, art 32 ust 1 Konstytucji w zw. z art 2 Konstytucji, b) wydanie decyzji opartej na wadliwym ustaleniu faktycznym, że wnioskodawczyni w dacie 30 września 2020 r. prowadziła przeważający rodzaj działalności w postaci sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej - PKD 46.90.Z - w sytuacji gdy faktycznie prowadziła działalność 86.90.A - działalność fizjoterapeutyczną, c) naruszenie art. 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 7b k.p.a. oraz 8 k.p.a. - poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący dowodów pozwalających na ustalenie, przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r. i oparcie ustalenia, wyłącznie na nieprawidłowych danych GUS, d) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 7b k.p.a. oraz 8 k.p.a. - poprzez brak dopuszczenia dowodów pozwalających na ustalenie, przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r. i oparcie ustalenia, wyłącznie na nieprawidłowych danych GUS, w sytuacji gdy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o prowadzeniu działalności fizjoterapeutycznej. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia: społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r., w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności objętej kodem PKD 86.90.A (działalność fizjoterapeutyczna), uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżącej wskazany we wniosku kod PKD 86.90.A (działalność fizjoterapeutyczna) nie występował jako kod przeważającej działalności w posiadanym przez spółkę wpisie w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej REGON. W wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że na 30 września 2020 r. spółka nie posiadała w KRS wpisu dotyczącego kodu przeważającej działalności. W związku z tym Zakład wystąpił z zapytaniem do Głównego Urzędu Statystycznego o potwierdzenie kodu PKD przeważającej działalności na 30 września 2020 r. Potwierdzona przez GUS działalność przeważająca według PKD to sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana - kod 46.90.Z. Ponieważ powyższy kod nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. organ rentowy odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za ten miesiąc. Mając na uwadze tak zarysowany spór przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy anty kryzysowej na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.2, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 31zo ust. 11 ustawy antykryzysowej). W sprawie zatem kluczowe jest, na gruncie zaistniałego sporu, wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie przywołanych regulacji, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji. Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej: "u.o.s.p."). W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3). W ustawie o statystyce publicznej, ustawodawca, w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4, wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że Wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie, § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. W świetle przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. A zatem, należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Na gruncie ww. uregulowania, dla wyjaśnienia sprawy, konieczne jest zwrócenie uwagi, że z brzmienia § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w § 10 ust. 2 rozporządzenia prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w 10 ust. 1 rozporządzenia). Nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść i stosowanie w sprawie przepisów k.p.a. oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone bowiem na zasadach określonych w przepisach k.p.a., a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w ust. 2 ww. przepisu, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON lub z GUS. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjującej postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i 78 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie kod PKD 86.90.A (działalność fizjoterapeutyczna) nie występował jako kod przeważającej działalności w posiadanym skarżącą wpisie w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej REGON. Dopiero po weryfikacji dokonanej na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że na dzień 30 września 2020 r. Spółka nie posiadała w KRS wpisu dotyczącego kodu przeważającej działalności. Z tego względu Zakład wystąpił z zapytaniem do Głównego Urzędu Statystycznego o potwierdzenie kodu PKD przeważającej działalności na 30 września 2020 r. Potwierdzona przez GUS działalność przeważająca według PKD to sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana - kod 46.90.Z. Kod ten nie uprawniał do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, organ bezrefleksyjnie stwierdził, że na dzień 30 listopada 2020 r. wskazany we wniosku kod PKD 86.90.A jako rodzaj przeważającej działalności nie został potwierdzony. Organ nie przeprowadził właściwego, zupełnego i obiektywnego postępowania, naruszając tym samym ogólne zasady postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim pominął podnoszone przez stronę okoliczności, że skarżąca od wielu lat, w tym na dzień 30 września 2020 r., zajmowała się w przeważającej działalności działalnością fizjoterapeutyczną - PKD 86.90.A, co odpowiada stanowi faktycznemu i może zostać w każdej chwili sprawdzone w drodze np. sprawdzenia przychodów, przesłuchania świadków itp. Okoliczności te mogą niewątpliwie implikować wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowanie przepisów odnoszących się do udzielania wsparcia przedsiębiorcom dotkniętym skutkami pandemii COVID-19, niemniej zdaniem Sądu istnieją uzasadnione przyczyny, aby wątpliwości te tłumaczyć na korzyść strony skarżącej. Organ powinien był więc zweryfikować tę istotną dla sprawy kwestię także uwzględniając podnoszone przez stronę okoliczności. Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca, zgodnie z wnioskiem prowadzi , jako przeważającą, działalność gospodarczą uprawniająca do otrzymania ulgi. Podkreślić jeszcze raz trzeba, mając na uwadze powyższe rozważania, że pomoc, o jakiej mowa w przepisach ustawy COVID-19 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r., nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach jako przeważających. Nie można przy tym przyznawać jej z pominięciem podmiotów, które na skutek uwarunkowań prawnych wynikających m.in. z przepisów dotyczących statystyki publicznej, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły, ale działalność ta bez ich winy nie była odpowiednio wysoko klasyfikowana w rejestrze REGON lub też, jak w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie była tam klasyfikowana bowiem przed 29 października 2020 r., tj. przed wydaniem postanowienia przez Sąd Rejonowy w K., spółka nie miała wpisanej do KRS żadnej przeważającej działalności, co przecież nie oznacza, iż taka działalność nie była wykonywana. Takie formalne ograniczenie wynikające bądź z wpisu w rejestrze REGON lub ustaleń dokonanych przez organ poprzez wystąpienie z zapytaniem do Głównego Urzędu Statystycznego o potwierdzenie kodu PKD przeważającej działalności na 30 września 2020 r. nie spełniałoby bowiem konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie do celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja. Nie można też tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie stanowi zaś realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, co do którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Wobec powyższego, w ocenie Sądu rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 2 rozporządzenia nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON lub informacje przekazane przez GUS. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi o istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Z podanych wyżej względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą i wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS, zgodnie z warunkami zwolnienia ze składek, ustali rzeczywisty rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności, mający dla niej charakter przeważający, na podstawie wszelkich dopuszczalnych i zdatnych do ustalenia tego rodzaju okoliczności środków dowodowych. Następnie zaś, w przypadku stwierdzenia, że przeważająca działalność, prowadzona przez skarżącą, uprawnia ją do uzyskania zwolnienia, odniesie się wnioskowanej ulgi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2021 r. Rozstrzygając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 480 zł, na którą to kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło