I SA/Sz 467/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Joanna Kawa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w S. z dnia [...] Nr [...] w części odmawiającej przyznania płatności z tytułu owoców miękkich i nakładającej sankcję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...[ Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 ust. 2, art. 19 ust 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44 poz. 262), art. 110v ust.2 rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996, art. 51 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE Nr L141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. z siedzibą w S. z dnia [...]r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 kwietnia 2008r. J. R. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. o łącznej powierzchni 8,38 ha, z czego 5,5 ha zostało zadeklarowane do przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich. Dnia 21 lipca 2008 roku do organu I instancji wpłynęła wieloletnia umowa kontraktacji nr [...] zawarta pomiędzy kontraktującym - Firmą Handlową Export Import S. O., a producentem – J. R., gdzie J. R. określił areał uprawy kontraktowanej truskawki jako areał plonujący o powierzchni 3,0 ha. i areał nowo nasadzony o powierzchni 2,5 ha. Dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego wydał w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 r. decyzję, którą przyznał J. R. jednolitą płatność obszarową oraz odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nałożył sankcje w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodności. W odwołaniu do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR J.R. opisał proces powstawania swojej plantacji i wskazał, że zarówno na części "plantacji owocującej", jak i na części "plantacji nowo założonej" zbiera się owoce, z tym, że na tej drugiej na poziomie 10-15 %. Dostarczył również dowody dot. ilości odebranych przez kontraktującego truskawki owoców i zgłosił świadków na poparcie twierdzeń odwołania, wnosząc o wydanie decyzji zgodniej z wnioskiem. Rozpatrując odwołanie, Dyrektor Oddziału oceniając zebrany materiał w sprawie stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych został złożony w terminie, a organ pierwszej instancji postępowania przeprowadził w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na treść przepisu art. 110v ust.2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), pomoc udzielana jest jedynie w odniesieniu do obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania na jeden z produktów określonych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996. Dlatego gdy w wieloletniej umowie kontraktacji powierzchnia uprawy truskawki została rozbita na powierzchnię "nowo nasadzoną" i "plonującą", to przy rozpatrywaniu sprawy o przyznanie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich brana jest pod uwagę powierzchnia "plonująca" jako ta z której owoce miękkie będą przeznaczone na przetworzenie. Natomiast, zgodnie z art. 51 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnia stwierdzoną przekracza 50 % rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodności w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Organ odwoławczy powołując się do cytowanego przepisu przedstawił sposób wyliczenia sankcji do przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich. Odnosząc się do wniosku o powołanie świadków, którzy mieliby potwierdzić uprawę truskawek na powierzchni plantacji "owocującej" i "nowo założonej", organ odwoławczy wskazał, iż nie neguje faktu uprawy przez J. R. truskawek na powierzchni 5,5 ha, jak również nie neguje faktu istnienia zarówno plantacji "owocującej" jak i "nowo założonej". Zdaniem organu odwoławczego zadaniem organu administracji publicznej jest wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa, które w tym przypadku jednoznacznie wskazują że płatność może zostać przyznana jedynie do powierzchni "plonującej" określonej w wieloletniej umowie kontraktacji. Jeżeli, jak twierdzi producent w złożonym odwołaniu, obie jego plantacje są plantacjami owocującymi, należało podczas zawierania wieloletniej umowy kontraktacji określić w niej powierzchnię obu plantacji o powierzchni 5,5 ha jako areał plonujący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, J. R., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy wniósł o stwierdzenie jej nieważności lub ewentualnie uchylenie powyższych decyzji w części odmawiającej przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nakładającej sankcje w wysokości [...] zł oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi J. R. wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem przepis art. 110v ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w czasie wydania zaskarżonych decyzji, jak i całe rozporządzenie przestało obowiązywać ponieważ zostało uchylone na mocy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003. Mając na uwadze zasadę prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, nie może ono utrzymywać obowiązującego aktu prawnego Wspólnot, uchylonego już mocą kolejnego rozporządzenia Rady. Nie mniej, z ostrożności skarżący wskazał, że organy administracyjne obu instancji nie zakwestionowały faktu, że skarżący posiada i prawidłowo uprawia cały zgłoszony do przyznania płatności obszar 5,5 ha – patrz str.4 uzasadnienia decyzji z dnia [...]r. Zarzut organów dotyczy określeń w umowie kontraktacji zawartej przez skarżącego, co miało świadczyć o nieprawidłowym zgłoszeniu obszaru do przyznania płatności. Skarżący podkreślił, że orzekając w sprawie, organy nie przeprowadziły żadnego postępowania w celu wyjaśnienia na jakim faktycznie obszarze skarżący uprawia owoce miękkie. Dalej wskazując na treść zawartej umowy kontraktacyjnej i zasady ustalania treści oświadczenia woli w niej zawartych wyjaśnił, że termin "plantacja owocująca" i "plantacja nowo założona" to informacja dla kontraktującego owoce informacje, że z areału tej drugiej, zbiór owoców będzie stanowił 10-15 % tej pierwszej. To rozróżnienie nie ma żadnego znaczenia dla celów przyznania płatności przejściowej, która jest płatnością obszarową, dlatego niezrozumiałym jest powoływanie się przez organy administracyjne na zapisy tej umowy. Zdaniem skarżącego, przepisy prawa wspólnotowego i krajowego stanowią, że pomoc udzielana jest w odniesieniu do obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania (owoców miękkich) na jeden z produktów określonych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2201/1996. W sprawie organy administracji potwierdziły zgodność produktu z ww. wymogami, zatem, skoro nadto cały obszar 5,5 ha uprawy truskawki został objęty umową kontraktacyjną dotyczącą przetwarzania, to oznacza że spełnione zostały tym samym wszelkie wymogi rozporządzenia Rady konieczne dla przyznania płatności. Zastrzeżenia organów nie mają uzasadnienia w przepisach, są wytworem organów, które meritum sprawy uzasadniły zdawkowo naruszając przepis art. 107 § 3 kpa, co nie pozwala na podjęcie polemiki. Nadto, zdaniem skarżącego organy nie wyjaśniły i nie wykazały, że skarżący nie spełnił wymagań do otrzymania płatności. Odnośnie naliczonej kary ,skarżący wskazał, że przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (art. 51 oraz art. 50 ust. 3-5) odwołują się do pojęcia "obszar ustalony", co miało miejsce w sprawie, skoro organy uznał że "obszar ustalony" wynosi 5,5 ha i jest zgodny z deklarowanym przez skarżącego. Oznacza to, że w sprawie brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek sankcji karnych. Skarżący zarzucił również wydanie decyzji z naruszeniem przepisu art. 35 § 3 kpa. oraz brak stosowania przepisów prawa w sposób jednolity. Skarżący powołał się na postępowanie organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z okręgu toruńskiego, które wycofały się ze swego stanowiska, uznając słuszność zarzutów skargi w analogicznej sprawie. Na poparcie zarzutów skarżący przedłożył kserokopię pisma Ministerstwa Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 2009r. Nr PB-an-076-137/09 i decyzji Nr 9002-2009-000484 z dnia 4 maja 2009r. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Sz., powołując argumenty z uzasadnienia decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Wskazany w decyzji i przywołany w jej uzasadnieniu przepis art. 110v ust.2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia stanowi, że pomoc udzielana jest jedynie w odniesieniu do obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania na jeden z produktów wymienionych w art. 1 ust.2 rozporządzenia (WE) Nr 2201/1996. Z kolei przepis art. 7 ust.3a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170, poz. 1051 z 2008r.) stanowi, że wnioskującemu o płatność do owoców miękkich przysługuje pomoc o której mowa w art. 110c ust.1-3 rozporządzenia Nr 1782/2003r(...) oraz pomoc krajowa (...), na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 110c ust.2 rozporządzenia Nr 1782/2003r, Dalej przepis ten określa warunki jaki muszą być spełnione przez wnioskodawcę w zakresie powierzchni działek rolnych, stanu ich utrzymania zgodnie z normami i wymogami przez cały rok kalendarzowy, posiada numer identyfikacji uzyskany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nadto, umowa o przetwórstwo oprócz określonych danych winna zawierać numer identyfikacji wskazanej wyżej oraz winna być przedłożona Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek. Spełnienia tych wymogów formalnych przez skarżącego organy Agencji nie zanegowały. Uznały, że skoro w wieloletniej umowie kontraktacyjnej powierzchnia uprawy truskawki została rozbita na powierzchnię "plonującą" i "nowo nasadzoną", to przy rozpatrywaniu sprawy o przyznanie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich brana jest pod uwagę powierzchnia "plonująca" jako ta, z której owoce będą przetworzone. Cytowany wyżej przepis art. 110v ust.2 rozporządzenia Nr 1782/2003 przewiduje udzielanie pomocy dla obszarów, których produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania owoców. Innych kryteriów poza zgodnością obszaru wskazanego przez rolnika we wniosku o przyznanie pomocy, z wielkością obszaru (plantacji), z którego owoce będą dostarczane kontraktującemu do przerobu (obszar objęty umową dotyczącą przetwarzania) nie określa. Cytowany przepis mówiąc o obszarze, którego produkcja objęta jest umową dotyczącą przetwarzania nie rozróżnia obszarów bardziej lub słabiej plonujących. Inaczej, przepis ten nie rozróżnia obszaru plantacji "plonującej" i obszaru plantacji "nowo nasadzonej". W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując przepis art. 110 v ust.2 rozporządzenia Nr 1782/2003 nie wyjaśnił, dlaczego tylko obszar plantacji "plonującej" jest objęty płatnością, a obszar planacji "nowo nasadzonej" nie, a przecież owoce z obszaru plantacji plonującej i nowo nasadzonej są objęte umową dotyczącą ich przetwarzania. Organ odwoławczy nie kwestionował i nie dokonał żadnych ustaleń, które wykazałyby, że z obszaru plantacji "nowo nasadzonej" owoce nie zostały objęte umową przedłożoną przez skarżącego, jak również nie wykazał, by na tym obszarze produkcji owoców nie było, albo, by owoce z plantacji skarżącego nie zostały dostarczone podmiotowi kontraktującemu. A zatem, organy Agencji wprowadziły poza ustawowe kryterium przyznawania płatności o czym może świadczyć treść notatki służbowej z dnia 25 listopada 2002r. podpisanej przez Specjalistę Biura Powiatowego T. Sz. z której wynika, że w przedmiocie wniosku J. R., dokonano ponownej kontroli zgodnie z komunikatem z dnia 13 listopada 2008r. w celu poprawienia powierzchni pod uprawę truskawek wprowadzonej do systemu. Wprowadzenie pozaustawowych kryteriów przez organy Agencji przyznawania płatności potwierdza treść projektu decyzji z dnia [...]r. o numerze [...], znajdujący się w aktach sprawy, która przewidziała płatność z tytułu owoców miękkich w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu wskazany przepis art. 110v ust.2 rozporządzenia Nr 1782/2003 przewiduje płatności dla rolników, którzy prowadzą produkcję owoców z przeznaczeniem ich do przerobu. Co prawda warunkiem przyznania płatności jest zawarcie przez rolnika stosownej umowy z uprawnionym podmiotem, to wielkość tej opłaty odnoszona jest do obszaru wskazanego we wniosku i umowie kontraktacyjnej, z którego pochodzą owoce do przerobu. A zatem, płatności do owoców miękkich nie są przyznawane od ilości owoców zebranych ale od wielkości obszaru, z którego owoce są zbierane. W sprawie, zdaniem Sądu organy Agencji dokonały niewłaściwych ustaleń co do wielkości obszaru objętego umową kontraktacyjną wyłączając bezpodstawnie uprawę nowo nasadzoną, słabiej plonującą i nie wyjaśniły podstawy prawnej decyzji, ograniczając się jedynie do przytoczenia przepisów. Dlatego, uznając, że organy Agencji niewłaściwie zastosowały przepis art. 110v rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 oraz bezpodstawnie zastosowały przepis art. 51 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 orzekając sankcję, Sąd uznając że stanowi to naruszenie prawa, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję uchylił w części dotyczącej odmowy przyznania płatności przejściowych z tytułu owoców miękkich i nałożenia sankcji, a na podstawie art. 200 cytowanej ustawy orzekł o kosztach postępowania.