I SA/Sz 475/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-25
Skład orzekający: Marian Jaździński, Alicja Polańska, Zofia Przegalińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne innemu producentowi w związku z przyznaniem renty strukturalnej przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW, zachowuje prawo do tej płatności?Ratio decidendi
Rolnik, który przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności ONW przekazał posiadanie całości gospodarstwa rolnego innemu podmiotowi w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, traci prawo do tej płatności. Prawo to przysługuje nowemu posiadaczowi, pod warunkiem złożenia wniosku w ustawowym terminie i zobowiązania się do kontynuowania działalności rolniczej.Stan faktyczny
Skarżący C.W. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005. Przed wydaniem decyzji w sprawie wniosku, przekazał swoje gospodarstwo rolne innemu producentowi w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędy w informowaniu o warunkach przyznania płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r" sprawy ze skargi C.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego [...] kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę [...] złotych poniesionych wydatków - z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił C.W. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanej w skrócie płatnością ONW).
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że odmowa uwzględnienia wniosku o powyższą płatność, złożonego przez C.W. w dniu [...] r. podyktowana została ustaleniem, że w dniu [...] r. przekazał on gospodarstwo rolne w sposób trwały aktem notarialnym na rzecz innego producenta rolnego, składając zarazem w dniu [...] r. oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej w związku z czym jest on beneficjentem renty strukturalnej przyznanej decyzją otrzymaną w dniu [...] r. Odmawiając przyznania płatności ONW organ administracyjny odwołał się zarazem do regulacji, z której wynika, że w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania tej płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu producentowi, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania całości gospodarstwa rolnego złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję i zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem. Podkreślił też, iż regulacji tej wynika, że płatność ONW może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone przepisami prawa, natomiast przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności, także w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego w ramach posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą, zaś przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w związku z przekazaniem gospodarstwa w ramach programu rent strukturalnych, wyklucza możliwość przyznania tej płatności dotychczasowemu posiadaczowi.
Przyznając, że w momencie składania wniosku o przyznanie płatności ONW skarżący spełniał warunki do jej uzyskania, organ odwoławczy stwierdził, iż decydującym o odmowie przyznania tej płatności jest fakt przekazania gospodarstwa rolnego za rentę strukturalną, z chwilą którego to przekazania zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej. Organ odniósł się również do podnoszonych w odwołaniu okoliczności związanych z działaniami skarżącego zmierzającymi do uzyskania renty strukturalnej, stwierdzając w konkluzji, iż pozostają one obojętne z punktu widzenia jego prawa do uzyskania płatności ONW, podobnie jak brak z jego strony należytej informacji co do konsekwencji, jakie wywołało przekazanie gospodarstwa w zakresie tego prawa.
Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez C.W. do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się, jak to wynika z jej treści, spowodowania przyznania płatności ONW skarżącemu, względnie producentowi przejmującemu jego grunty, skarga zawiera opis działań skarżącego podejmowanych dla uzyskania renty strukturalnej oraz zdarzeń z tym związanych, zarzucając organom administracyjnym braki w należytym informowaniu o warunkach przyznania płatności ONW w przypadku przekazania gospodarstwa innemu producentowi za rentę strukturalną. Sugeruje ona, iż to właśnie niekompetencja urzędników Agencji spowodowała, że zarówno skarżący, jak i jego następca pozbawieni zostali możliwości otrzymania spornej płatności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa.
Jak wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji określonej w art. 3 ust.. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej "płatnością ONW" (§ 1 ust 1), udziela się producentowi rolnemu prowadzącemu działalność rolniczą na działkach rolnych o powierzchni co najmniej jednego hektara, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art.. 14 ust 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (§ 2), w tym do prowadzenia działalności zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej polegającej na przestrzeganiu wymagań określonych w § 3 i w załączniku nr 1 do omawianego rozporządzenia.
Wynika dalej z omawianego aktu prawnego, że płatność ONW przyznawana jest na rok kalendarzowy, a jej wysokość ustalana jest jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 4 ust. 1), oraz że płatność tę przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej na wniosek producenta rolnego, składany corocznie, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja danego roku (§ 6 ust. 1-3). Złożenie wniosku po tym terminie, nie później jednak niż do dnia 9 czerwca danego roku, rodzi ten skutek, że płatność ONW podlega zmniejszeniu o 1% za każdy dzień roboczy spóźnienia (§ 6a). Decyzje administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW wydaje się w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym złożono wniosek (§ 6 ust. 5). Przyznaną płatność ONW wypłaca się w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku (§ 6 ust 6).
Określając taki tryb postępowania przy udzielaniu pomocy finansowej producentom rolnym w ramach płatności ONW, omawiane rozporządzenie Rady Ministrów przewiduje również sytuację (§ 7 ust. 1), gdy po dniu złożenia wniosku o jej przyznanie, a przed wydaniem decyzji w tej sprawie, nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych, a więc całości gospodarstwa rolnego, na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, stanowiąc, iż w sytuacji takiej płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, (tj. nowemu posiadaczowi), jeżeli w określonym terminie (według stanu prawnego obowiązującego w 2005 r. - 35 dni od dnia przeniesienia posiadania) złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję i zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością niesporną, że decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu płatności ONW za rok 2005, wniosek o przyznanie której złożył on w dniu [...] r. zapadła w dniu [...] r. a więc przed upływem okresu, o jakim stanowi przywołany wyżej przepis § 3 ust 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.04.2004 r. oraz że przed dniem wydania tej decyzji skarżący przeniósł, w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, posiadanie wszystkich działek rolnych objętych płatnościami ONW na rzecz innego podmiotu, zaprzestając samemu prowadzenia działalności rolniczej. W świetle przedstawionej wyżej regulacji prawnej oczywistym jest więc, że przestając być producentem rolnym jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności ONW skarżący utracił prawo do ubiegania się o nią, natomiast prawo to przysługiwało nowemu posiadaczowi i zrealizowane być mogło wyłącznie na jego wniosek złożony w stosownym terminie i w stosownej formie. Okoliczność, że jeszcze przed przeniesieniem posiadania gruntów rolnych skarżący dokonał nakładów związanych z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, na co powołuje się on min w skardze, jest okolicznością obojętną dla oceny jego prawa do otrzymania płatności ONW za 2005 r. podobnie jak okoliczność niezawinionego chociażby braku realizacji prawa do tej płatności ze strony nowego posiadacza gospodarstwa rolnego.
Odnosząc się do wynikających ze skargi zarzutów co do braku należytej informacji ze strony organu administracyjnego (pracowników Agencji) co do skutków przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w zakresie uprawnienia do otrzymania płatności ONW, zauważyć należy, iż ewentualne zaniedbania tego organu w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do uznania zaskarżonej decyzji ostatecznej za niezgodną z prawem materialnym i rozpatrywane być mogą wyłącznie w aspekcie ewentualnej odpowiedzialności służbowej i odszkodowawczej.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego względnie uchybia przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło