I SA/Sz 476/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi C.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego [...] kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę [...] złotych poniesionych wydatków - z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 3 ust 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił C.W. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że odmowa uwzględnienia wniosku o przyznanie powyższych płatności, złożonego przez C.W. w dniu [...] r. podyktowana została ustaleniem, że w dniu [...] r. przekazał on gospodarstwo rolne w sposób trwały aktem notarialnym na rzecz innego producenta rolnego, składając zarazem w dniu [...] r. oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, w związku z czym jest on beneficjentem renty strukturalnej przyznanej decyzją otrzymaną w dniu [...] r. Odmawiając przyznania wnioskowanych płatności organ administracyjny odwołał się zarazem do regulacji art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, z której to regulacji wynika, że w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania tej płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Podkreślił też, iż z regulacji ustawowej wynika, że płatność bezpośrednia może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie tej płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone przepisami prawa, natomiast przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, także w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego w ramach programu rent strukturalnych, wyklucza możliwość przyznania płatności bezpośrednich dotychczasowemu ich posiadaczowi. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez C.W. odwołania od powyższej decyzji, w którym podnosił on, iż w związku z początkową odmową przyznania renty strukturalnej, o którą ubiegał się już od [...] r. zmuszony był prowadzić działalność rolniczą do momentu przyznania tej renty w 2005 r. ponosząc ciężary z tym związane, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się m. in. na przepisy art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) i art. 2 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej w ustawie "producentem rolnym", na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, co oznacza że płatność można przyznać tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą, zaś przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w związku z przekazaniem gospodarstwa w ramach programu rent strukturalnych, wyklucza możliwość przyznania tej płatności dotychczasowemu posiadaczowi. Przyznając, że w momencie składania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich skarżący spełniał warunki do jej uzyskania, organ odwoławczy stwierdził, iż decydującym o odmowie przyznania tej płatności jest fakt przekazania gospodarstwa rolnego za rentę strukturalną, z chwilą którego to przekazania zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej. Organ odniósł się również do podnoszonych w odwołaniu okoliczności związanych z działaniami skarżącego zmierzającymi do uzyskania renty strukturalnej, stwierdzając w konkluzji, iż pozostają one obojętne z punktu widzenia jego prawa do uzyskania płatności bezpośredniej, podobnie jak brak z jego strony należytej informacji co do konsekwencji, jakie w zakresie tego prawa wywołało przekazanie gospodarstwa. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez C.W. do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się, jak to wynika z jej treści, spowodowania przyznania płatności bezpośrednich skarżącemu, względnie producentowi przejmującemu jego grunty, skarga zawiera opis działań skarżącego podejmowanych dla uzyskania renty strukturalnej oraz zdarzeń z tym związanych, zarzucając organom administracyjnym braki w należytym informowaniu o warunkach przyznania płatności bezpośrednich w przypadku przekazania gospodarstwa innemu producentowi za rentę strukturalną. Sugeruje ona, iż to właśnie niekompetencja urzędników Agencji spowodowała, że zarówno skarżący, jak i jego następca pozbawieni zostali możliwości otrzymania spornej płatności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa. Jak to wynika z jej art. 1, ustawa z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) określa warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej. Stanowi ona w art. 2 ust. 1, że producentowi rolnemu (osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie będącej osobą prawną) przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami (art. 2 ust. 2), zaś wysokość płatności bezpośrednich w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego (art. 2 ust, 4). Jak to dalej wynika z art. 3 omawianej ustawy, przewidziana nią płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. W przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia wydania decyzji w sprawcie tej płatności nastąpi przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność bezpośrednia przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek (art. 4 ust. 1). Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością niesporną, że decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2005, wniosek o przyznanie której złożył on w dniu [...] r. zapadła w dniu [...] r. oraz że przed dniem wydania tej decyzji skarżący przeniósł, w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, posiadanie wszystkich działek rolnych objętych płatnościami bezpośrednimi na rzecz innego podmiotu, zaprzestając samemu prowadzenia działalności rolniczej. W świetle przedstawionej wyżej regulacji prawnej oczywistym jest więc, że przestając być producentem rolnym jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich skarżący utracił prawo do ubiegania się o nie, natomiast prawo to przysługiwało nowemu posiadaczowi i zrealizowane być mogło wyłącznie na jego wniosek złożony w stosownym terminie i w stosownej formie. Okoliczność, że jeszcze przed przeniesieniem posiadania gruntów rolnych skarżący dokonał nakładów związanych z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, na co powołuje się on m. in. w skardze, jest okolicznością obojętną dla oceny jego prawa do otrzymania płatności bezpośrednich za 2005 r., podobnie jak okoliczność niezawinionego chociażby braku realizacji prawa do tej płatności ze strony nowego posiadacza gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do wynikających ze skargi zarzutów co do braku należytej informacji ze strony organu administracyjnego (pracowników Agencji) co do skutków przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w zakresie uprawnienia do otrzymania płatności bezpośrednich, zauważyć należy, iż ewentualne zaniedbania tego organu w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do uznania zaskarżonej decyzji ostatecznej za niezgodną z prawem materialnym i rozpatrywane być mogą wyłącznie w aspekcie ewentualnej odpowiedzialności służbowej i odszkodowawczej. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.