I SA/Sz 476/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-11-13
Skład orzekający: Sędzia NSA – Zofia Przegalińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja ta dotyczy osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej, dla których odmowa pomocy zamknęłaby drogę do dochodzenia praw. W analizowanej sprawie sytuacja materialna skarżącego, utrzymującego się z renty żony i będącego bezrobotnym, przy braku majątku i oszczędności, świadczy o niedostatku i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z renty żony, on jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku poza mieszkaniem i oszczędności. Referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów), ale skarżący wniósł sprzeciw, domagając się ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zofia Przegalińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2008 r. wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Skarżący M.C., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, tj. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedłożonych na wezwanie z dnia 16 września 2008 r. wynika, co następuje.
M.C. prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną J., źródłem utrzymania rodziny jest renta żony skarżącego w wysokości [...] ( brutto).
Skarżący od 5 grudnia 2006 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Odnośnie do posiadanego majątku skarżący wskazał na mieszkanie o powierzchni 49,20 m², z oświadczenia skarżącego wynika, że zarówno on, jak i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Z przedłożonych dokumentów (pismo Spółdzielni Mieszkaniowej, faktury) wynika, że miesięczne wydatki małżonków C. tytułem opłat za mieszkanie i energię elektryczną wynoszą ok. [...] miesięcznie.
Dodatkowo wskazać należy, że skarżący od marca 2008 r. pobiera dodatek mieszkaniowy, aktualnie w wysokości [...] ( dowód: zaświadczenie Ośrodka Pomocy Rodzinie ).
Na podstawie powyższego stanu faktycznego, referendarz sądowy, postanowieniem
z dnia 7 października 2008 r., przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie M.C. prawidłowo złożył sprzeciw od postanowienia referendarza prosząc o uwzględnienie jego wniosku również w zakresie ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną.
Sąd uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc,
a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy).
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego,
a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Mając to na względzie Sąd ocenił ponownie sytuację skarżącego – wynikającą ze złożonego oświadczenia, załączonych do niego na wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 września 2008 r. dokumentów, okoliczności powołanych w sprzeciwie, w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy i stwierdził, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżący wraz ze swoją małżonką utrzymują się z dochodów z renty w kwocie ok. [...] miesięcznie, z czego ok. [...] przeznaczane jest na wydatki "mieszkaniowe", skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku, poza mieszkaniem o pow. 49 m kw, ani też żadnych oszczędności.
Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy o tym, że sytuacja wnioskodawcy jest wyjątkowo trudna, dwuosobowa rodzina znajduje się w niedostatku i skarżący nie będzie w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym ustanowić pełnomocnika procesowego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło