I SA/Sz 477/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący referendarz sądowy Aleksandra Jawoszek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za IV 2001 r. wraz z odsetkami, dodatkowe zobowiązanie podatkowe i koszty postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego Skarżący, A.H., w dniu 12 września 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku A.H. podniósł, że pozostaje bez pracy, nie posiada żadnego żadnych dochodów, ani majątku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że wnioskodawca nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego. Ponadto podał, że jest zameldowany u ojca, ale z nim nie mieszka, ojciec pozwala mu jedynie korzystać z adresu dla potrzeb korespondencji. Skarżący wezwany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a) przedłożył następujące dokumenty potwierdzające przedstawioną sytuację oraz uzupełniające dane, tj.: - odpis zeznania za 2006 r., w którym deklarował przychody ze stosunku pracy oraz innych źródeł łącznie w wysokości 16.458,14 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 766,92 zł, dochody w wysokości 15.691,22 zł, nadpłatę w wysokości 176 zł, - odpisy decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 11.09.2006 r. o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 28.08.2006 r. oraz prawa do zasiłku w wysokości 532,90 zł, z dnia 5.03.2007 r. o utracie zasiłku od dnia 5.03.2007 r., z dnia 3.07.2007 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 12.06.2007, - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 11.10.2007 r., potwierdzającego, iż skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku ponownie w dniu 11.10.2007 r., - zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 11.10.2007 r., w który zaświadcza się, że A.H. nie figuruje w rejestrze osób korzystających z pomocy ośrodka, - odpis wyroku z dnia 16.11.2004 r. Sądu Okręgowego w G. II Wydziału Cywilnego Rodzinnego orzekającego rozwód skarżącego oraz zobowiązujący do łożenia na utrzymanie dwójki małoletnich dzieci łącznie kwoty 500 zł miesięcznie. Skarżący złożył także dodatkowe oświadczenie, iż utrzymuje się z prac dorywczych i doraźnych umów zleceń, a dochody z tych zleceń pozwalają mu jedynie na w miarę regularne regulowanie zobowiązań alimentacyjnych i utrzymanie się przy życiu. Wskazał również, iż fakt zameldowania w mieszkaniu ojca jest jedynie gestem grzecznościowym, a konflikt z ojcem uniemożliwia mu korzystanie z jego mieszkania w inny sposób poza korzystaniem z adresu do korespondencji. Zgodnie z art. 245 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy). W powyższym przepisie mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, w której osoba bezrobotna, niepobierająca zasiłku, ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiona całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe, jej sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Przyznanie prawa pomocy uzasadniają przede wszystkim takie nadzwyczajne okoliczności np. jak stan zdrowia, sytuacja osobista, rodzinna, wiek, zawód, które w sposób obiektywny uniemożliwiają wykorzystanie swej zdolności zarobkowej, albo wyłączają korzystanie z niej z innych przyczyn społecznie uzasadnionych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oceniając przedłożone przez skarżącego oświadczenia oraz załączone dokumenty, należy stwierdzić, iż nie wykazał, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w tym na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Należy wskazać, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny czy wnioskodawcę stać na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie dokonanie tej oceny w chwili obecnej nie jest możliwe, ponieważ skarżący poza wykazaniem, iż jest osobą bezrobotną (zarejestrował się w urzędzie pracy ponownie w dniu 11.10.2007 r., nie jest wykluczone, iż wyłącznie dla potrzeb wykonania zobowiązania Sądu z dnia 20 września 2007 r.) i wydatkuje 500 zł na alimenty, nie podał istotnej informacji dotyczącej wysokości uzyskiwanych dochodów z prac dorywczych, ani o wysokości wydatków na swoje utrzymanie. Nie do końca została również wyjaśniona kwestia miejsca zamieszkania wnioskodawcy, który dwukrotnie oświadczył, iż u swojego ojca jest jedynie zameldowany i odbiera tam korespondencję. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, iż nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa, co jednak nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że faktycznie jest osobą samotną (poza tym, że jest rozwiedziony z małżonką), nie zamieszkuje u innej osoby, czy nawet jest bezdomny, co świadczyłoby o wyjątkowości jego sytuacji. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd żądał zaświadczenia z opieki społecznej dotyczącej również sytuacji rodzinnej skarżącego i korzystania z pomocy społecznej, ale przedłożone zaświadczenie z dnia 11.10.2007 r. nie zawiera żadnych informacji w tym zakresie, poza stwierdzeniem, iż nie figuruje w rejestrze osób korzystających z pomocy ośrodka. Należy także wskazać, iż z przedłożonych dokumentów wynika, iż wnioskodawca ma 36 lat, nie zostało wyjaśnione czy istnieją jakieś uzasadnione powody (np. stan zdrowia), ze względu na które skarżący nie jest w stanie wykorzystywać w pełni swoich zdolności zarobkowych. Powyższe okoliczności, poddają w wątpliwość, czy złożone oświadczenia są pełne i wiarygodne, co oznacza, że nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy prawnej w zakresie całkowitym. Z tych względów, uznając, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.