I SA/Sz 477/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2007 r. wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z 2 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odmówił A. H. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W dniu 16 listopada 2007 r. A. H. złożył sprzeciw od ww. postanowienia. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Powyższa regulacja oznacza, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób posiadających trudną sytuacją materialną. Przyznanie prawa pomocy uzasadniają przede wszystkim takie nadzwyczajne okoliczności jak np.: jak zły stan zdrowia, trudna sytuacja osobista, rodzinna, wiek, zawód, które w sposób obiektywny uniemożliwiają wykorzystanie swej zdolności zarobkowej, albo wyłączają korzystanie z niej z innych przyczyn. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Ocena, czy takie okoliczności zachodzą należy do Sądu. Należy przy tym podkreślić, że ww. przepis stanowi odstępstwo od zasady, ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. H. podniósł, że pozostaje bez pracy, nie posiada żadnego żadnych dochodów, ani majątku i z nikim nie prowadzi gospodarstwa domowego. Ponadto, skarżący wskazał, że jest zameldowany u ojca, ale z nim nie mieszka, ojciec pozwala mu jedynie korzystać z adresu dla potrzeb korespondencji. Wezwany na podstawie art. 255 p.p.s.a przedłożył następujące dokumenty potwierdzające jego sytuację oraz uzupełniające dane, tj.: - odpis zeznania za 2006 r., w którym deklarował przychody ze stosunku pracy oraz innych źródeł łącznie w wysokości 16 458,14 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 766,92 zł, dochody w wysokości 15 691,22 zł, nadpłatę w wysokości 176,00 zł, - odpisy decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 11 września 2006 r. o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 sierpnia 2006 r. oraz prawa do zasiłku w wysokości 532,90 zł, z dnia 5 marca 2007 r. o utracie zasiłku od dnia 5 marca 2007 r., z dnia 3 lipca 2007 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 czerwca 2007 r., - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 11 października 2007 r., potwierdzającego, że skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku ponownie w ww. dniu, - zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 11 października 2007 r., w który zaświadcza się, że A. H. nie figuruje w rejestrze osób korzystających z pomocy ośrodka, - odpis wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku II Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia [...] 2004 r. orzekającego rozwód skarżącego oraz zobowiązujący do łożenia na utrzymanie dwójki małoletnich dzieci łącznie kwoty 500,00 zł miesięcznie. Skarżący złożył także dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych, a dochody, które uzyskuje pozwalają mu jedynie na, w miarę systematyczne, regulowanie zobowiązań alimentacyjnych i utrzymanie się przy życiu. Wskazał również, iż fakt zameldowania w mieszkaniu ojca jest jedynie gestem grzecznościowym, a konflikt z ojcem uniemożliwia mu korzystanie z jego mieszkania w inny sposób poza korzystaniem z adresu do korespondencji. Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy oraz stan faktyczny sprawy wskazać należy także, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji, dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane, dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny czy wnioskodawcę stać na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie dokonanie tej oceny w chwili obecnej nie jest możliwe, ponieważ skarżący poza wykazaniem, iż jest osobą bezrobotną (zarejestrował się w urzędzie pracy ponownie w dniu 11 października 2007 r.) i wydatkuje 500,00 zł na alimenty, nie podał istotnej informacji dotyczącej wysokości uzyskiwanych dochodów z prac dorywczych, ani o wysokości ponoszonych wydatków na swoje utrzymanie. Nie do końca została również wyjaśniona kwestia miejsca zamieszkania wnioskodawcy, który dwukrotnie oświadczył, iż u swojego ojca jest jedynie zameldowany i odbiera tam korespondencję. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, iż nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa, co jednak nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że faktycznie jest osobą samotną (poza tym, że jest rozwiedziony z małżonką), nie zamieszkuje u innej osoby, czy nawet jest bezdomny, co świadczyłoby o wyjątkowości jego sytuacji. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd żądał zaświadczenia z opieki społecznej dotyczącej również sytuacji rodzinnej skarżącego i korzystania z pomocy społecznej, ale przedłożone zaświadczenie z dnia 11 października 2007 r. nie zawiera żadnych informacji w tym zakresie, poza stwierdzeniem, iż nie figuruje w rejestrze osób korzystających z pomocy ośrodka. Należy także wskazać, iż z przedłożonych dokumentów wynika, iż wnioskodawca ma 36 lat, nie zostało wyjaśnione, czy istnieją jakieś uzasadnione powody (np. stan zdrowia), ze względu na które skarżący nie jest w stanie wykorzystywać w pełni swoich zdolności zarobkowych. Powyższe okoliczności, poddają w wątpliwość, czy złożone oświadczenia są pełne i wiarygodne, co oznacza, że nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy prawnej w zakresie całkowitym. Także w sprzeciwie od postanowienia Sądu z 2 listopada 2007 r., skarżący nie wskazał, jakie faktycznie uzyskuje dochody i jakie ponosi wydatki, ani nie uzasadnił z jakiego powodu nie może podjąć pracy. Z tego względu, mając na uwadze powyższe okoliczności, stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak na wstępie.