I SA/Sz 478/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi V.C. & I. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1.02.2002 r. do 31.12.2002 r. o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 3 art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatku i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] r., Nr [...], określającej V.C. & I. Spółce z o.o. z siedzibą w S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy R. zwolnił od podatku od nieruchomości na okres dwóch lat (tj. od 1 lutego 2002 r. do 31 stycznia 2004 r.), należącą do Spółki V.C.& I., nieruchomość położoną w miejscowości B. o obszarze 0,43 ha, zabudowaną budynkiem gospodarczym o powierzchni użytkowej 810 m2. Zwolnienie od podatku od nieruchomości zostało uchylone decyzją z [...] r., ponieważ okazało się, że Spółka nie dopełniła warunków, od spełnia których Rada Gminy uzależniała zwolnienie. W związku z powyższym Spółka została wezwana do złożenia deklaracji podatkowej za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2002 r. W deklaracji, która wpłynęła do urzędu w dniu 23 stycznia 2003 r. strona ustaliła wysokość podatku na kwotę [...] zł, przyjmując, że budynek i grunty związane są z działalnością gospodarczą. Następnie w dniu 29 stycznia 2003 r. Spółka skorygowała deklarację, określając kwotę podatku na [...] zł i wskazując, że tylko grunty związane są z działalnością gospodarczą, natomiast budynki zaliczyła do tzw. budynków pozostałych. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że korekta deklaracji jest nieprawidłowa i wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Organ ten nie podzielił stanowiska strony, iż do zastosowania stawki podatku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej musi istnieć okoliczność, polegająca na faktycznym wykorzystywaniu budynku do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji ostatecznej, że Spółka nie zgadzając się z wysokością podatku, wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy R., w którym stwierdziła, że podatek powinien wynosić [...] zł, to znaczy tyle, ile podała w korekcie deklaracji. Według Spółki, budynki są zdewastowane, bez instalacji wodnej, bez prądu oraz jakichkolwiek urządzeń techniczno-sanitarnych oraz nigdy nie były i nie mogły być użytkowane w inny sposób niż rolniczo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania strony i utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przywołując treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki i ich części, przy czym za budynki w rozumieniu ustawy uważa się obiekty budowlane umocowane w ziemi, posiadające ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe (art. 3 ust. 4 ustawy). Kolegium wskazało, że pojęcie gruntów związanych z działalnością gospodarczą zostało wyjaśnione w art. 5 ust.3 ustawy i za takie grunty uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Powołując się ogólnie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ ten wyjaśnił, że pojęcia "związane z działalnością gospodarczą" nie można tłumaczyć jako bezpośredniego związku pomiędzy wynikami prowadzonej działalności a faktem posiadania budynków. "Związanie" występuje bowiem również w tych przypadkach, gdy wprawdzie podmiot budynku do celów prowadzonej działalności bezpośrednio nie wykorzystuje, jednakże zgodnie z prowadzonym zakresem działalności budynki te mógłby wykorzystywać. Dlatego też "związanie z działalnością gospodarczą" nie może być utożsamione z działalnością faktycznie prowadzoną przez podmiot gospodarczy. Powyższa decyzja ostateczna została zaskarżona przez Spółkę do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, uniemożliwienia skarżącej Spółce wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji; 2) błąd w ustaleniach faktycznych organu pierwszej instancji, poprzez przyjęcie, że budynek obory należący do skarżącej Spółki był przez nią wykorzystywany lub przeznaczony do wykorzystywania na cele związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że Wójt Gminy R. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, bezkrytycznie przyjął, że Spółka wykorzystywała lub zamierzała wykorzystywać budynek obory o pow. 810 m2 na cele działalności gospodarczej, pomimo że w rzeczywistości budynek do czasu zaprzestania chowu przez poprzednich właścicieli służył do prowadzenia działalności rolniczej. Również na cele działalności rolniczej miał być wykorzystywany przez Spółkę, o czym świadczy nabycie przez Spółkę gruntów rolnych oraz podjęte przez Spółkę działanie w celu objęcia całej nieruchomości podatkiem rolnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dnia 26 listopada 2003 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej Spółki nazwane "skargą", w którym strona skarżąca stwierdziła, że Przewodnicząca składu orzekającego SKO w K. – A.K. złamała "zasadę bezstronności Sądu", ponieważ w poprzednich latach była radcą prawnym Gminy R., którą reprezentował Wójt K.M. Wskazano także, że A.K. pośrednio nadal pełni tę funkcję, będąc radcą prawnym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., któremu podlega Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w R. Dodatkowo poinformowano, że Wójta K.M. łączy wieloletnia zażyła znajomość z A.K., co stawia jej bezstronność pod znakiem zapytania. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1305/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na art. 240 § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa wskazano, że wznowienie postępowania dotyczy zarówno sytuacji, kiedy wyłączenie pracownika nastąpiło z urzędu, jak też sytuacji, kiedy wyłączenie może nastąpić na żądanie pracownika lub strony, czyli jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie powodujących wyłączenia pracownika z urzędu, a które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Podniesiono, że jak wynikało z akt administracyjnych, strona nie mogła wiedzieć w czasie toczącego się postępowania odwoławczego, że przewodniczącą składu orzekającego w dniu 22 maja 2003 r. w sprawie dotyczącej jej odwołania będzie A.K., ponieważ nie była zawiadomiona o terminie posiedzenia, a tym samym nie brała w nim udziału. Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Wyrokiem z dnia 17 marca 2006 r. o sygn. akt II FSK 491/05, sprostowanym następnie postanowieniem z 14 czerwca 2006 r., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Stwierdzono bowiem, że w sprawie rozstrzyganej przez Sądem I instancji doszło do nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji nie podjął bowiem czynności zmierzających do uzupełnienie braków pisma strony skarżącej z 20 listopada 2003 r. (brak odpisu pisma dla organu) i w konsekwencji nie doręczył pisma organowi samorządowemu, czym pozbawił go możliwości ustosunkowania się do podnoszonych w piśmie istotnych dla sprawy okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, związany treścią orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwał skarżącą Spółkę do złożenia odpisu pisma z 20 listopada 2003 r., a następnie przesłał go Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. Organ ten w piśmie procesowym z 10 sierpnia 2006 r. ustosunkował się do zarzutu skarżącej, stwierdzając, iż jest to zarzut bezpodstawny, noszący znamiona plotki. Na dowód powyższego przedłożył stosowne oświadczenia A.K. oraz Wójta Gminy R. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej przedłożył pismo zawierające wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. powiat Ś. z dnia [...] r., Nr [...], uchylającej decyzję ostateczną tego organu z [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącej z podatku od nieruchomości na okres dwóch lat – wszczętego na wniosek Spółki doręczony właściwemu organowi w dniu 28 listopada 2006 r. W ocenie strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania, określona w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując ponownie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga podstawa odmowy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, o co wnosiła skarżąca w piśmie z dnia 28 listopada 2006 r. Stosownie do treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd może zatem zawiesić postępowanie w sprawie, wówczas gdy uzna, że wynik innego postępowania będzie istotny z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i bezpośrednio wpłynie na wynik tego postępowania. Złożenie przez stronę skarżącą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] r., Nr [...], uchylającej decyzję ostateczną tego organu z [...] r., Nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącej z podatku od nieruchomości na okres dwóch lat, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w rozpatrywanej sprawie. W związku z tym, iż kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest pod kątem jej zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania tego aktu, to rozstrzygnięcie podjęte w przyszłości przez Kolegium nie będzie miało bezpośredniego wpływu na wyrok w rozpatrywanej sprawie. Przechodząc do meritum, wskazać należy, iż istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy budynek o powierzchni użytkowej 810 m2, wchodzący w skład nieruchomość stanowiącej własność skarżącej Spółki, stanowi budynek związany z działalnością gospodarczą, czy też obiekt ten, jako niewykorzystywany faktycznie do prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z wolą skarżącej, powinien podlegać opodatkowaniu stawką jak dla budynków pozostałych, przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Określenie podatku od nieruchomości dotyczy roku 2002, a zatem zastosowanie znajdą przepisy w brzmieniu obowiązującym z dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają odrębnie budynki i ich części (pkt 1) oraz grunty (pkt 3-4). Ustawa ta w art. 5 ust. 1 przewiduje zróżnicowane stawki podatkowe – odrębnie dla budynków, w zależności od ich charakteru i przeznaczenia (pkt 1-4) oraz dla gruntów według ściśle oznaczonych kryteriów (pkt 6 i 7), przy czym podwyższone stawki podatku od nieruchomości określa się od 1 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 2 i 6). W stanie prawnym obowiązującym w roku 2002 ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiowała pojęcia "budynku lub jego części związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą", stanowiąc jedynie, iż za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe (art. 3 ust. 4). Natomiast definicję taką formułowała w odniesieniu do "gruntów związanych z działalnością gospodarczą". Za takie uznawano grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy (art. 5 ust. 3). Analiza przepisów art. 3 i art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwala na stwierdzenie, iż związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno budynków, jak i gruntów nie musi mieć bezpośredniego charakteru. Wręcz przeciwnie, wykładnia gramatyczna przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że chodzi tu o jakikolwiek związek, a więc także i pośredni, służący "prowadzonej działalności gospodarczej". Zakres pojęcia "budynki związane z działalnością gospodarczą" jest więc pojęciem szerokim i obejmuje nie tylko takie budynki, w których odbywa się produkcja, czy też wykonywane są usługi lub prowadzona jest inna działalność gospodarcza. Wobec tego, sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) powinny być uznane za związane z działalnością gospodarczą i podlegają one opodatkowaniu stawkami podatkowymi, określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazać przy tym należy, że w sprawie tej niejednokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu Pięciu Sędziów z dnia 28 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 21/95 (opubl. ONSA z 1996 r., Nr 1, poz. 9), czy w wyroku z dnia 19 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 3263/02 (opubl. LEX nr 160047). Także okoliczność, iż od 1 stycznia 2003 r. do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dodano art. 1a ust. 1 pkt 3, zawierający definicję budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i powiązano je z osobą posiadacza oraz prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej przemawia za tym, iż przed tą datą budynki związane z działalnością gospodarczą należało definiować identycznie jak grunty związane z tą działalnością. Mając powyższe na uwadze, za uzasadnione uznać należy stanowisko organów podatkowych, że "związanie z działalnością gospodarczą" budynków, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie może być utożsamiane jedynie z faktycznym wykorzystywaniem budynków do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał powiązać obowiązek podatkowy tylko z działalnością faktyczną, to niewątpliwie dałby temu wyraz w art. 5 tej ustawy. Skoro zatem strona skarżąca w roku 2002 prowadziła działalność gospodarczą, zaś będący w jej posiadaniu budynek, co do zasady, podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to niezależnie od sposobu jego wykorzystania, prawidłowo został uznany za budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą i w konsekwencji opodatkowany według stawki właściwej dla tego rodzaju budynków. Działaniu organów podatkowych nie można, wbrew stanowisku skargi, zarzucić w tym zakresie naruszenia art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej (w skardze powołano się na art. 7 i 77 Kpa). Organy te bowiem, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Jakkolwiek z akt sprawy wynika, iż stronie nie wyznaczono terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, jednakże uchybienia tego nie można uznać za naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie może się także ostać zarzut strony skarżącej, zawarty w piśmie z dnia 26 listopada 2003 r., w którym stwierdzono, że Przewodnicząca składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – A.K. złamała "zasadę bezstronności Sądu". W świetle wyjaśnień udzielonych przez organ odwoławczy oraz oświadczeń złożonych przez A.K. i Wójta Gminy R. – K.M., stwierdzić należy, że nie zachodziły podstawy, o jakich mowa w art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej, do wyłączenia A.K. od udziału w postępowaniu w sprawie zainicjowanej odwołaniem strony skarżącej. Reasumując, zaistniały stan faktyczny na tle obowiązujących w 2002r. przepisów prawa dawał pełną podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w sposób zawarty w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji uznać należało, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu. /-/ K. Sobocińska /-/ M. Jaździński /-/ A. Polańska