I SA/Sz 480/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-12-15
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie posiada środków finansowych na wynagrodzenie adwokata, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję podatkową?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący, który nie posiada żadnych dochodów, ponosi znaczne wydatki związane z opieką nad schorowanym ojcem i nie ma oszczędności, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Brak środków finansowych nie może stanowić przeszkody w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza gdy konieczne jest sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od spadku i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący, nie posiadając środków na profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną i konieczność opieki nad schorowanym ojcem.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od spadku i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać [...] prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 25 maja 2009 r. [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od spadku i darowizn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 7 października 2009 r., sygnatura akt I SA/Sz 480/09 skargę oddalił. Wyrok ten nie jest prawomocny, ponieważ skarżącemu przysługuje prawo skorzystania ze środka odwoławczego, jakim jest skarga kasacyjna wnoszona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże skargę taką sporządzić może jedynie radca prawny lub adwokat. Osobiste sporządzenie skargi skutkuje jej odrzuceniem.
W dniu 19 listopada 2009 r. [...] złożył wniosek o przyznanie adwokata z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Przedmiotowy wniosek wraz z załącznikami, skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF.
Z uzasadnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada żadnego źródła utrzymania i pozostaje na utrzymaniu ojca K. O., nad którym sprawuje całodobową opiekę i z którym wspólnie zamieszkuje. Skarżący wskazał, że ojciec ma 88 lat i jest człowiekiem bardzo schorowanym. Od 2007 r. leczony jest z powodu raka prostaty z przerzutami do układu kostnego. Nadto przeszedł udar mózgu, po którym cierpi na niedowład całej lewej strony, ma zaburzenia mowy i choruje na cukrzycę typu 2. Ciężki stan zdrowia ojca potwierdzają dołączone do wniosku wypisy ze szpitala onkologicznego i neurologicznego. Skarżący wskazał dalej, iż ojciec nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, gdyż wymaga całodobowej pomocy i opieki, którą on sprawuje i wobec czego nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Wszelkie opłaty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego [...] ponoszone są ze świadczenia emerytalnego ojca w łącznej wysokości [...] zł . Do tego dochodzi zakup na zimę 4 ton koksu oraz koszty paliwa, przystosowanej do przewozu osób niepełnosprawnych [...], średnio po [...] zł na miesiąc. Nadto skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2009 r. wezwał skarżącego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uzupełnienia nadesłanej dokumentacji o zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o korzystaniu bądź nie z pomocy społecznej bądź innych form wsparcia państwowego, wykazu posiadanych rachunków i lokat bankowych, odpisu zeznania podatkowego za 2008 r. oraz dodatkowego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji rodzinnej.
W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. przesłał zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o nie korzystaniu z pomocy finansowej oraz oświadczył, iż nie posiada rachunków i lokat bankowych a także, że nie składał zeznania podatkowego za 2008 r., gdyż od wielu lat opiekuje się obłożnie chorym ojcem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym ( art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej.
Po dokonaniu analizy sytuacji finansowej skarżącego, brak jakiegokolwiek dochodu, oświadczone wydatki, wykazany brak oszczędności, przedmiotów wartościowych, samotność- Sąd uznał, iż spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie będzie w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru (jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym staje się konieczny w sytuacji, gdy strona dąży do wniesienia środka odwoławczego- skargi kasacyjnej- a na takim etapie pozostaje sprawa skarżącego). Skarżący funkcjonuje praktycznie dzięki ojcu.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku skarżącego.
W związku z tym, na podstawie art. 245 §3, art. 246 §1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło