I SA/Sz 482/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-07-30
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest wdową, opiekuje się niepełnosprawnym synem, nie posiada majątku, a jej dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W sytuacji skarżącej, która jest wdową, samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna, nie posiada majątku, a jej dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację materialną i osobistą: jest wdową, samotnie opiekuje się niepełnosprawnym synem, nie posiada majątku, a jej dochody są niskie i wystarczają jedynie na bieżące potrzeby. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę o tych zaległości i odsetkami za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek na ten podatek za marzec, kwiecień, maj i sierpień 2012 r. p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Skarżąca J. G., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w osobie P. T..
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest wdową, osobą niezamożną, opiekuje się niepełnosprawnym w stopniu znacznym (zespół [...]), ubezwłasnowolnionym synem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca nie posiada majątku, w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zasobów pieniężnych (oszczędności, wierzytelności). Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w urzędzie pocztowym w wysokości [...] zł netto miesięcznie; syn otrzymuje rentę socjalną w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł.
Miesięczne wydatki skarżącej to: czynsz za mieszkanie w kwocie [...]zł, opłata za świetlicę syna w kwocie [...]zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną w kwocie [...]- [...] zł co dwa miesiące, opłaty za telefon i internet w kwocie [...]zł, zakup leków w kwocie [...]zł miesięcznie, wizyty lekarskie syna w kwocie [...]zł miesięcznie, dojazdy komunikacją miejską w kwocie [...]zł miesięcznie, zakup środków czystości
w kwocie [...]zł, zakup ubrań dla syna w kwocie [...]zł, zakup pomocy dydaktycznych na zajęcia syna w kwocie [...]zł, zakup żywności w kwocie [...]zł.
Skarżąca podniosła, że z otrzymywanych dochodów nie stać jej na inne wydatki, w tym na wyjazdy, kino, teatr, które chciałaby zapewnić synowi, a które pomogłyby w uspołecznianiu syna. Skarżącej nie stać także na poniesienie opłaty sądowej, ani na poniesienie wynagrodzenia pełnomocnika. Oświadczyła też, że nie zna przepisów prawa, nie umie się zachować w sądzie, nie ma możliwości, ani czasu aby zajmować się szukaniem pomocy, ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem. Skarżąca wskazała nadto, na okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowych w spółkach, którymi zajmował się jej mąż, a których nie była świadoma
z uwagi na to, że zawsze zajmowała się głównie prowadzeniem domu
i niepełnosprawnym synem.
Do wniosku skarżąca dołączyła: zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia (wynikają z niego dochody w kwocie [...]zł netto miesięcznie); dokumenty potwierdzające wysokość renty socjalnej syna; dokumenty obrazujące wydatki na mieszkanie; wyciągi z rachunków bankowych za okres 01.01.2018 r. do 16.07.2018 r. (saldo końcowe w kwocie [...]zł); kopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o skierowaniu syna do Środowiskowego Domu Samopomocy w S. z 28.06.2018 r.; kopię rocznego zeznania podatkowego - [...] za 2017 r. (przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, dochód w wysokości [...] zł).
Skarżąca oświadczyła nadto, że mieszka tylko z synem, w mieszkaniu użyczanym przez córkę, ponosząc samodzielnie opłaty czynszowe do spółdzielni.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302), dalej jako: "P.p.s.a.", wynika że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych praw przed sądem.
Biorąc pod uwagę wykazaną w sposób rzetelny sytuację majątkową i osobistą skarżącej w tym: brak majątku, brak oszczędności, dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących i uzasadnionych potrzeb życiowych jej samej
i niepełnosprawnego dorosłego syna, a także ze względu na konieczność zapewnienia stałej opieki nad synem, referendarz sądowy uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w całości.
Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł w niniejszej sprawie oraz wynagrodzenia adwokata z urzędu. Należy także wskazać, że skarżąca jest zobowiązania do poniesienia analogicznych kosztów w drugiej swojej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem, co oznacza, że obciążające ją na tym etapie spraw koszty sądowe wynoszą [...] zł. Należy także mieć na uwadze, że w sprawach mogą powstać kolejne koszty, tj.: opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, ale tylko przy założeniu, że skarga zostanie oddalona, a także ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, którego wysokość odpowiada połowie wpisu sądowego do skargi.
Odnośnie do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata P. T., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 P.p.s.a., uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawczynię pełnomocnika do reprezentowania jej w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem właściwej miejscowo okręgowej radzie adwokackiej. Tut. Sąd poinformuje ww. organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło