I SA/Sz 484/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania omyłek pisarskich 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej A. H. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 215 § 1 w zw. z art. 216 § 1 oraz art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 479 ze zm.; zwanej dalej "o.p."), Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie nr [...], odmawiające sprostowania wskazanych w żądaniu omyłek zawartych w decyzji znak:[...] . Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej ww. decyzją uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określił A.H. wysokość straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. W piśmie z dnia [...] r. A.H. wystąpiła z żądaniem sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w decyzji organu odwoławczego: 1) na stronie ósmej (8) wiersz piętnasty (15) od góry: "bowiem od [...] r. uwzględniono w nich funkcję mieszkalną w zabytku", a powinno być "bowiem od [...] r. uwzględniono w nich funkcję mieszkalną w zabytku", 2) na stronie ósmej (8) wiersz dziesiąty i jedenasty (10, 11) od dołu: "zmianą w planie zagospodarowania przestrzennego od [...] r. polegającą na", a powinno być "zmianą w planie zagospodarowania przestrzennego od [...] r. polegającą na", 3) na stronie dziewiątej (9) wiersz czwarty (4) od dołu: "obowiązujący od [...] r.", a powinno być "obowiązujący od [...] r.", 4) na stronie jedenastej (11) wiersz dziewiąty (9) od góry: "plan zagospodarowania przestrzennego od [...] r.", a powinno być "plan zagospodarowania przestrzennego od [...] r.". Uzasadniając żądanie, strona załączyła pismo Burmistrza Miasta, zawierające informację, że plan zagospodarowania przestrzennego tego obszaru uchwalony w dniu [...]. obowiązywał od [...] r. Wskazała, że to dowodzi, że data obowiązywania tego planu od [...] r., wynikająca z pisma Burmistrza Miasta z [...] r., przedłożonego przez stronę w postępowaniu podatkowym, została podana błędnie. Strona podniosła, że jej żądanie jest uzasadnione, gdyż decyzja z [...] r. z oczywiście niewłaściwą datą [...] r. w przytoczonych powyżej fragmentach posiada wadę prawną, która uniemożliwia jej funkcjonowanie w obiegu prawnym. Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] r. uznał, że żądanie strony jest nieuprawnione. W wyniku rozpoznania sprawy zainicjowanej zażaleniem strony, Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie z dnia [...] r., w którym stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 215 § 1 o.p. i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że niemożliwe jest spełnienie żądania strony, gdyż zmiana daty obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego na inną, niż wynikająca z dokumentu załączonego do akt postępowania podatkowego (tj. dokumentu przedłożonego przez samą stronę i niekwestionowanego ani przez nią, ani przez organ), miałaby charakter zmiany merytorycznej. Wprowadzałaby ona do decyzji nowe treści, niemające odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Organ wskazał również, że zmiana w zakresie ustaleń faktycznych nie jest możliwa po zakończeniu postępowania podatkowego - w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. W skardze do Sądu A.H. zakwestionowała prawidłowość postanowień wydanych w I i II instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, jako podjętych w sytuacji, gdy organ podatkowy nie był w posiadaniu akt spornej sprawy (akta znajdowały się w Sądzie). Wskazała, że z tego powodu nie było możliwe udzielenie przez organ odpowiedzi na pytanie zadane w piśmie z dnia [...] r. w zakresie zawartości akt podatkowych. Podkreśliła również, że organ nie znał akt sprawy uzupełnionych przez Sąd na rozprawie. Skarżąca poddała także w wątpliwość poprawność skarżonego postanowienia w związku z prowadzeniem postępowania zażaleniowego przez ten sam organ i najprawdopodobniej przez tego samego pracownika. Ponadto skarżąca zakwestionowała argumentację organu przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Jako niezrozumiałe oceniła postępowanie organu, który nie kwestionując prawdziwości daty [...] r., nie dąży do jej sprostowania na datę właściwą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się do podniesionych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.,), zwaną p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy żądanie sprostowania omyłek pisarskich zawarte we wniosku z dnia [...] r. dotyczy oczywistych omyłek pisarskich, czy zmiany ustaleń faktycznych. Ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż w razie ustalenia, że dotyczy ono oczywistych omyłek, to okoliczność, że postępowanie podatkowe zostało zakończone, a decyzja której żądanie dotyczy jest ostateczna, nie miałaby znaczenia. Natomiast jeżeli żądanie strony dotyczy zmiany ustaleń faktycznych, wówczas rację należałoby przyznać organowi podatkowemu co do tego, że taka zmiana w sprawie powinna być uznana za niedopuszczalną, nieprawidłowość ustaleń faktycznych mogłaby być bowiem przedmiotem zarzutów w postępowaniu odwoławczym, czy też skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 215 § 1 o.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze decyzji błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Warunkami umożliwiającymi skorzystanie z tej instytucji w przypadku omyłki pisarskiej są: istnienie omyłki oraz jej oczywistość. Oczywistość omyłki zachodzi wtedy, gdy bez głębszej analizy treści można stwierdzić, że pewien wyraz, czy fraza w decyzji znalazły się tam przez przeoczenie czy niewłaściwe dobranie słów. Ażeby zatem ocenić czy mamy do czynienia z oczywistą omyłką czy też nie, należy dokonać analizy aktu, którego żądanie sprostowania dotyczy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych brak jest decyzji z dnia [...] r.[...] , której żądanie dotyczy. Nie jest możliwa zatem kontrola sądowa prawidłowości dokonanej w zaskarżonym postanowieniu oceny organu podatkowego przesłanki oczywistości omyłki. Już z tego powodu należało uznać, że organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji naruszył art. 215 § 1 o.p., gdyż ocena "oczywistości omyłki" nastąpiła w sposób dowolny. Zdaniem sądu naruszenia tego nie sanuje wskazywana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że organ podatkowy dysponował aktami podręcznymi, jako że zawartość tych akt nie była znana stronie ani sądowi. Prowadzenie postępowania w powyżej opisany sposób powinno być także uznane za naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. Następnie wskazać należy, że z pisma strony z dnia [...] r. wynika, iż decyzja z dnia [...] r. podlegała już sprostowaniu przez organ i to w przedmiocie tych samych dat. W tej sytuacji organ odmawiając stronie sprostowania tych samych dat powinien wyjaśnić z jakiego powodu we wcześniejszym postanowieniu sprostowanie początku obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] r. stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, a obecnie już stanowi merytoryczną zmianę stanu faktycznego. Tym bardziej, że plan zagospodarowania przestrzennego jako prawo miejscowe podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa[...] . Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność, że tymi samymi błędami dotknięte jest także postanowienie organu pierwszoinstnacyjnego, spowodowała konieczność uchylenia także tego postanowienia. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparte zostało na treści art. 200 p.p.s.a., stosownie do którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Powyższe koszty w rozpoznawanej sprawie stanowił poniesiony przez stronę wpis od skargi w kwocie [...] zł.