I SA/Sz 49/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 20 listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako firmującego za zaległości podatkowe firmowanego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi M. K. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] zł (słownie: [...] złote [...] groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł (słownie: [...] złote [...] groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 49/15 referendarz sądowy przyznał R. N. (dalej: skarżący") prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w S. pismem z dnia 7 kwietnia 2015 r. poinformowała, że na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat M. K. W dniu 6 maja 2015 r. do akt sprawy zostało przedłożone pełnomocnictwo substytucyjne upoważniające radcę prawnego – E. S. do zastępowania ww. adwokata w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 49/15 oraz upoważnienie udzielone aplikantowi radcowskiemu M. W. do zastępowania radcy prawnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. W tym samym dniu, tj. 6 maja 2015 r. wyznaczony pełnomocnik, poprzez swojego substytuta, (zastępowanego przez aplikanta) przejrzał akt sprawy. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę skarżącego na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako firmującego za zaległości podatkowe firmowanego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. W rozprawie przed Sądem pierwszej instancji uczestniczył upoważniony przez substytuta aplikant radcowski, który do protokołu rozprawy złożył wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte. W ww. wyroku Sąd nie przyznał wyznaczonemu w ramach prawa pomocy adwokatowi M. K. wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów udzielonej stronie z urzędu pomocy prawnej. W dniu 23 października 2015 r. adwokat M. K. złożył sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wniósł w niej o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Przedmiotowy środek zaskarżenia został oddalony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt I FSK 2114/15. Na rozprawie przed NSA w imieniu skarżącego nikt się nie stawił. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". wyznaczony dla strony pełnomocnik uprawniony jest do otrzymania wynagrodzenia w zamian za świadczoną na jej rzecz pomoc prawną według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Kwestia zasad przyznawania powyższego wynagrodzenia uregulowana jest aktualnie w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). Stanowi ono w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wedle § 24 tego aktu, wszedł on w życie 2 listopada 2016 r. Taka sama regulacja przejściowa znajduje się w poprzedzającym ten akt rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), które to rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie złożona została 23 października 2015 r., a zatem do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków pełnomocnika zastosowanie znajdują unormowania poprzednio obowiązującego w tym zakresie aktu tzn. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zwanego następnie "rozporządzeniem". W świetle § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują m. in. opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Z kolei stawkę minimalną w postępowaniu przed sądami administracyjnej w pierwszej instancji w tzw. innej sprawie (tj. której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna oraz, która nie dotyczy skargi na postanowienie lub decyzję Urzędu Patentowego) stanowi kwota [...] zł. Ze względu na to, że adwokat M. K. wyznaczony został jako pełnomocnik skarżącego jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji i za pomoc prawną, którą udzielił skarżącemu w postępowaniu przed tym Sądem nie otrzymał on wynagrodzenia, wobec tego przysługuje jemu obecnie opłata w wysokości [...] zł. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w S. pełnomocnik, poprzez swojego substytuta, przeglądał akta sprawy oraz brał udział w rozprawie przed WSA. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Z kolei za zastępowanie skarżącego w drugiej instancji i za sporządzenie oraz wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje pełnomocnikowi 50 % opłaty wynoszącej [...] zł, a zatem kwota [...] zł. Według § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłatę powyższą należy powiększyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach tj. 23 %. Mając powyższe na uwadze, przyznano pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi M. K. wynagrodzenie w wysokości [...] zł, obejmujące opłatę w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług – [...] zł. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 i art. 250 § 1 w zw. z § 22, § 24 rozporządzenia z 2016 r., § 22, § 23 rozporządzenia z 2015 r. oraz § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, ust. 1 pkt 2 lit. b i § 2 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.