I SA/Sz 495/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-10-29

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z niewielkiej dotacji unijnej, jest bezrobotny, przewlekle chory i nie posiada oszczędności, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja materialna i bytowa wnioskodawcy, charakteryzująca się bezrobociem, niskimi dochodami, brakiem oszczędności i złym stanem zdrowia, uzasadnia przyznanie takiego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący Z. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych. Skarżący jest osobą samotną, bezrobotną, utrzymującą się z dotacji unijnej w kwocie ok. 213 zł miesięcznie. Posiada nieruchomość mieszkalną i grunty rolne, ale nie posiada oszczędności. Podniósł również, że jest przewlekle chory i nie leczy się z powodu braku środków na leki i żywność.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący Z. F., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika co następuje. Z. F. jest osobą samotną (wdowcem), bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaświadczenie z PUP w K. z dnia 11.08.2008 r. k. 7), utrzymującą się z corocznej dotacji unijnej w kwocie 2.552,80 zł, co daje 212,73 zł miesięcznie (odpis decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20.11.2007 r. K.13-15). Wnioskodawca posiada nieruchomość mieszkalną o pow. 42 m kw. oraz grunty rolne o pow. 6,52 ha fizycznych, co stanowi 1,895 ha przeliczeniowych. Ponadto w swoim wniosku skarżący podniósł, że jest zagłodzony i przewlekle chory (skierowanie do szpitala z dnia 14.07.2008 r. k. 8 i 9), jednakże nie leczy się z powodu braku środków finansowych na zakup leków i żywności. Przedłożono także odpis decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia 25.09.2006 r. przyznającej skarżącemu pomoc społeczną w postaci zasiłków celowych na zakup środków higienicznych, na opał, zakup odzieży i obuwia w okresie wrzesień – listopad 2006 r. w łącznej kwocie 430 zł (k. 11-12). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) ani wartościowych rzeczy ruchomych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności takie jak bezrobocie, brak oszczędności, utrzymywanie się z kwoty ok. 213 zł miesięcznie i przyznawanych okresowo zasiłków z pomocy społecznej, zły stan zdrowia, prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego jednoznacznie bowiem wskazują na wyjątkowość sytuacji wnioskodawcy i pozwalają uznać, że jest on w niedostatku i nie będzie w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło